{"id":129,"date":"2010-02-20T03:12:02","date_gmt":"2010-02-20T02:12:02","guid":{"rendered":"http:\/\/ksadamklisko.bezpieczenstwo-it.com\/?p=129"},"modified":"2020-05-07T03:12:15","modified_gmt":"2020-05-07T01:12:15","slug":"sprawnosc-duszpasterstwa-parafialnego-sakrament-kaplanstwa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/duszpasterstwo-parafialne\/sprawnosc-duszpasterstwa-parafialnego-sakrament-kaplanstwa\/","title":{"rendered":"Sprawno\u015b\u0107 duszpasterstwa parafialnego &#8211; Sakrament kap\u0142a\u0144stwa"},"content":{"rendered":"<p>Sprawno\u015b\u0107 duszpasterstwa parafialnego zale\u017cy od pracy duszpasterzy, kt\u00f3rzy kieruj\u0105 parafi\u0105 troszcz\u0105c si\u0119 o nadprzyrodzone i doczesne dobro powierzonych im przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 wiernych. W ocenie jako\u015bci duszpasterstwa parafialnego pomaga zwr\u00f3cenie uwagi na pewne okoliczno\u015bci \u017cycia parafialnego, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z kultem, nauczaniem prawd wiary, administrowaniem sakrament\u00f3w, zarz\u0105dzaniem parafi\u0105, czy statusem kulturalno-gospodarczym spo\u0142eczno\u015bci parafialnej. Warto wi\u0119c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na te okoliczno\u015bci, kt\u00f3re daj\u0105 pewien obraz sprawno\u015bci duszpasterstwa parafialnego.<\/p>\n<p>Duszpasterstwo przede wszystkim realizuje si\u0119 w parafii. Parafi\u0119 bowiem tworz\u0105 wierni, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 duchowej formacji, poucze\u0144 etycznych opartych na wierze, opieki w realizacji ewangelicznej doskona\u0142o\u015bci i zdobywania \u015bwi\u0119to\u015bci oraz pomocy w zaspokajaniu ich potrzeb religijnych. Parafia dysponuje \u015brodkami materialnymi i nadprzyrodzonymi do realizacji tych cel\u00f3w, ale od gorliwej i odpowiedzialnej pracy duszpasterzy oraz wsp\u00f3\u0142pracy z nimi wiernych zale\u017cy duchowy po\u017cytek i jako\u015b\u0107 pracy duszpasterskiej.<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Parafia oraz jej zadania&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Kodeks Prawa Kanonicznego omawia sprawy parafii w kanonach 515 \u2013 552. Ka\u017cdy duszpasterz powinien przynajmniej raz w roku przestudiowa\u0107 te wskazania, aby sumiennie spe\u0142nia\u0107 ten wa\u017cny urz\u0105d, kt\u00f3ry powierzy\u0142 mu Ko\u015bci\u00f3\u0142. W oparciu o wspomniane przepisy Prawa Ko\u015bcielnego mo\u017cna sformu\u0142owa\u0107 okre\u015blenie parafii oraz zadania, kt\u00f3re spe\u0142nia\u0107 powinna parafia wzgl\u0119dem wiernych do niej przynale\u017cnych. Parafia, to ko\u015bcielna jednostka administracyjna obejmuj\u0105ca wiernych na<br \/>\nokre\u015blonym terenie lub przynale\u017cnych do \u015bci\u015ble okre\u015blonych grup spo\u0142ecznych (parafie personalne), kt\u00f3rzy pod opiek\u0105 duszpastersk\u0105 mianowanego przez biskupa<br \/>\ndiecezjalnego proboszcza i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w w przypisanym im ko\u015bciele parafialnym realizuj\u0105c pos\u0142annictwo Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego:<br \/>\npoznaj\u0105 zasady wiary katolickiej, uczestnicz\u0105 w \u015bwi\u0119tej Liturgii, korzystaj\u0105 z \u015bwi\u0119tych sakrament\u00f3w, d\u0105\u017c\u0105 do \u015bwi\u0119to\u015bci \u017cycia i wiecznego zbawienia.<br \/>\nJu\u017c to bardzo pobie\u017cne i skr\u00f3towe okre\u015blenie parafii pozwoli na refleksj\u0119 nad sprawno\u015bci\u0105 duszpasterskiej pracy w parafii.<\/p>\n<p>[nextpage title=&#8221;Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny&#8221;]<\/p>\n<p>Centrum \u017cycia religijnego parafii jest ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny. W\u0142a\u015bciwe jego usytuowanie w topografii terenu, architektura zewn\u0119trzna i wewn\u0119trzna \u015bwi\u0105tyni, jej wystr\u00f3j pi\u0119kny, powa\u017cny nie dyletancki sprawiaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 duchow\u0105 atmosfer\u0119, nastrajaj\u0105 do modlitwy i przywi\u0105zuj\u0105 parafian do ko\u015bcio\u0142a, w kt\u00f3rym si\u0119 oni dobrze czuj\u0105, kt\u00f3ry szanuj\u0105 i o kt\u00f3ry dbaj\u0105.<\/p>\n<p>Wprawdzie nie zawsze duszpasterz ma wp\u0142yw na wybudowanie ko\u015bcio\u0142a parafialnego, ale gdy to od niego zale\u017cy powinien przeciwstawia\u0107 si\u0119 <em>\u201efanaberiom\u201d<\/em> architekt\u00f3w pr\u00f3buj\u0105cych narzuci\u0107 sw\u00f3j nieraz dziwaczny artystycznie styl \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3ra ma by\u0107 wybudowana. \u015awi\u0105tynia katolicka musi mie\u0107 wygl\u0105d Domu Bo\u017cego, a nie hangaru, kt\u00f3ry mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 do r\u00f3\u017cnych, tak\u017ce nie liturgicznych cel\u00f3w. Urz\u0105dzenie wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a ma pomaga\u0107 w skupieniu, nastraja\u0107 do modlitwy i budzi\u0107 powa\u017cne refleksje nad \u017cyciem. Du\u017c\u0105 role odgrywa tu wystr\u00f3j ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza na r\u00f3\u017cne szczeg\u00f3lne okazje. Nie na miejscu jest zas\u0142anianie nieraz pi\u0119knej architektury wn\u0119trza starych ko\u015bcio\u0142\u00f3w kiczowatymi pseudo-dekoracjami. Warto zastanowi\u0107 si\u0119 co jest przyczyn\u0105, \u017ce niekt\u00f3rzy, nieraz jest i wielu parafian, kt\u00f3rzy nie ucz\u0119szczaj\u0105 do w\u0142asnego ko\u015bcio\u0142a \u201eb\u0142\u0105kaj\u0105c si\u0119\u201d po obcych parafiach, w kt\u00f3rych musz\u0105 czu\u0107 si\u0119 jak \u201enieproszeni go\u015bcie\u201d i nie zobowi\u0105zani do \u017cadnych \u015bwiadcze\u0144 na rzecz tego obcego dla nich ko\u015bcio\u0142a i parafii. A przyczyny tego mo\u017ce by\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 od w\u0142asnego ko\u015bcio\u0142a, przyzwyczajenie do \u201eswojego\u201d dot\u0105d ko\u015bcio\u0142a, z kt\u00f3rym \u0142\u0105cz\u0105 ich wa\u017cne prze\u017cycia religijne jak chrzest, I Komunia \u015awi\u0119ta, bierzmowanie, sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa itp. Trudno si\u0119 temu dziwi\u0107, a jeszcze trudniej przeciwstawia\u0107, bo <em>\u201econsvetudo altera natura\u201d<\/em>. Trzeba to uszanowa\u0107 i z tym si\u0119 pogodzi\u0107, cho\u0107 powinno si\u0119 stara\u0107 o kontakt tych ludzi z parafi\u0105, do kt\u00f3rej de facto nale\u017c\u0105. Innymi przyczynami stronienia od w\u0142asnego ko\u015bcio\u0142a parafialnego mog\u0105 by\u0107: godziny nabo\u017ce\u0144stw, spos\u00f3b sprawowania liturgii, a przede wszystkim brak \u015bwiadomo\u015bci czym jest i powinna by\u0107 dla nich parafia oraz ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny, bo o tym si\u0119 nigdy nie m\u00f3wi ani na katechezie, ani w kazaniach. Nie porusza si\u0119 te\u017c tego tematu w czasopismach katolickich.<\/p>\n<p>Duszpasterska troska o Dom Bo\u017cy, to tak\u017ce uwra\u017cliwianie wiernych na zachowanie w ko\u015bciele nie tylko podczas nabo\u017ce\u0144stw, ale i przed nabo\u017ce\u0144stwem, a tak\u017ce przy sprz\u0105taniu ko\u015bcio\u0142a, czy innych pracach wykonywanych w ko\u015bciele. Nie mo\u017ce te\u017c uj\u015b\u0107 szczeg\u00f3lniejszej uwagi duszpasterza ubi\u00f3r w jakim wierni przychodz\u0105 do ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza w porze letniej. Wierni, a zw\u0142aszcza ludzie m\u0142odzi oraz ich rodzice musz\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce w ko\u015bciele obowi\u0105zuje <em>\u201eubi\u00f3r godny, a nie wygodny!\u201d<\/em>. Niestety, ale<em>\u201ecoraz cz\u0119\u015bciej nie szata, lecz szatan zdobi cz\u0142owieka\u201d<\/em>jak s\u0142usznie zauwa\u017ca Franciszek Kucharczak \u2013 redaktor cyklu felieton\u00f3w pod nazw\u0105: <em>\u201eTabliczka sumienia\u201d<\/em> w Go\u015bciu Niedzielnym (nr 5\/2010, s. 58). Nie wypada te\u017c podczas Mszy \u015bw. dopuszcza\u0107 gry na instrumentach nadaj\u0105cych si\u0119 raczej na imprez\u0119 \u015bwieck\u0105, zabaw\u0119, do bar\u00f3w, czy klub\u00f3w muzycznych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Proboszcz i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Czynnikiem jednocz\u0105cym parafi\u0119 i odpowiedzialnym za spo\u0142eczno\u015b\u0107 parafialn\u0105 jest proboszcz mianowany przez biskupa diecezjalnego zgodnie z przepisami prawa ko\u015bcielnego w kanonach 519, 534, 539, 55.<\/p>\n<p>W wi\u0119kszych parafiach proboszcza w jego pos\u0142udze duszpasterskiej wspomagaj\u0105 wikariusze, czy rezyduj\u0105cy na terenie parafii inni kap\u0142ani. Proboszcz powinien przyucza\u0107 do pracy w duszpasterstwie parafialnym ksi\u0119\u017cy wikariuszy, a tak\u017ce korzysta\u0107 z do\u015bwiadczenia kap\u0142an\u00f3w starszych, zw\u0142aszcza by\u0142ego proboszcza tej\u017ce parafii, kt\u00f3ry dobrze zna problemy tej spo\u0142eczno\u015bci i mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 \u017cyczliw\u0105 i praktyczn\u0105 rad\u0105 w niejednej sprawie, czy problemach parafii swojemu nast\u0119pcy. Nie jest dobrze je\u015bli lekcewa\u017cy si\u0119 poprzedniego proboszcza, nie interesuje si\u0119 jego potrzebami, traktuje jako niepotrzebny \u201ebalast\u201d. To bowiem bardzo gorszy bacznych i bardzo krytycznych parafian, kt\u00f3rym niejednokrotnie przypomina si\u0119 obowi\u0105zki wobec starych rodzic\u00f3w. Poprzedni proboszcz zas\u0142uguje <em>ex justitia<\/em> na zadbanie o jego potrzeby duchowo-materialne przez nast\u0119pc\u0119 i jego pomocnik\u00f3w. Niekiedy proboszcz, czy ksi\u0119\u017ca wikariusze zapominaj\u0105, \u017ce starszy ksi\u0105dz ma prawo przewodniczy\u0107 w tak dzi\u015b powszechnie nadu\u017cywanej mo\u017cliwo\u015bci koncelebrowania, a nie tylko korzysta\u0107 z \u0142askawego zezwolenia obecno\u015bci przy o\u0142tarzu. Jakie racje ludzkie i kap\u0142a\u0144skie przemawiaj\u0105 za tym, aby ci kap\u0142ani byli po prostu \u201estojakami\u201d w koncelebrze, kt\u00f3rej przewodnictwo bezprawnie zastrzega si\u0119 tylko proboszczowi, lub wikariuszom. Czy wierni tego nie widz\u0105 i nie komentuj\u0105? A mo\u017ce zupe\u0142nie zabroni\u0107 starszym ksi\u0119\u017com publicznego celebrowania, bo oni powa\u017cniej i pobo\u017cniej sprawuj\u0105 Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105.<\/p>\n<p>W wielu parafiach s\u0105 ko\u015bcio\u0142y filialne, w kt\u00f3rych duszpasterzowanie mo\u017ce proboszcz zleci\u0107 wikariuszom, oczywi\u015bcie pod jego nadzorem. W ten spos\u00f3b m\u0142ody kap\u0142an nabiera wprawy w osobistym duszpasterzowaniu i odpowiedzialno\u015bci za powierzon\u0105 mu cz\u0105stk\u0119 parafii. Proboszcz powinien tak\u017ce przyucza\u0107 wikariusza (szy) do pracy w kancelarii parafialnej.<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142pracownikami proboszcza w szerszym, ale bardzo wa\u017cnym znaczeniu s\u0105 te\u017c przedstawiciele wiernych parafii, kt\u00f3rzy tworz\u0105 tzw. Rad\u0119 Parafialn\u0105. Do ich utworzenia zobowi\u0105zuj\u0105 przepisy prawa diecezjalnego. W Diecezji Przemyskiej np. zawartego w Synodzie Archidiecezji Przemyskiej R. II. Statuty 52-55, kt\u00f3re w do\u0142\u0105czonym aneksie 9 \u00a7 1-30 okre\u015blaj\u0105 zakres ich dzia\u0142ania jako organu doradczego i pomocniczego w duszpasterskiej pracy proboszcza. Rada Duszpasterska, jak sama nazwa wskazuje nie mo\u017ce rz\u0105dzi\u0107 w parafii i kierowa\u0107 proboszczem, ale ma pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 doradcz\u0105 w duszpasterskich problemach parafii i decyzjach proboszcza, kt\u00f3ry wy\u0142\u0105cznie sam odpowiada za parafi\u0119 i styl duszpasterzowania tylko w swoim sumieniu i przed w\u0142adzami ko\u015bcielnymi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Duszpasterstwo parafialne&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Duszpasterstwo parafialne kierowane przez proboszcza obejmuje: nauczanie prawd wiary, pos\u0142ug\u0119 sakramentaln\u0105, stwarzanie warunk\u00f3w pe\u0142nego rozwoju duchowego parafian, a tak\u017ce trosk\u0119 pastersk\u0105 o materialne dobro parafii.<br \/>\nDlatego do obowi\u0105zk\u00f3w duszpasterza nale\u017cy nauczanie religii czyli <strong>Katechizacja dzieci, m\u0142odziezy i doros\u0142ych<\/strong><br \/>\nTo wa\u017cne zadanie duszpasterskie nale\u017cy traktowa\u0107 bardzo powa\u017cnie,odpowiedzialnie i solidnie przez nauczanie religii dzieci i m\u0142odzie\u017cy w szkole oraz w katechezach organizowanych przy parafii, zw\u0142aszcza przed I spowiedzi\u0105 i Komuni\u0105 \u015awi\u0119t\u0105 oraz bierzmowaniem. Nie mo\u017cna utwierdza\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017c w przekonaniu, do\u015b\u0107 cz\u0119stym niestety, \u017ce religii nie trzeba si\u0119 uczy\u0107, bo i tak otrzymuj\u0105 ocen\u0119 \u201ebardzo dobry\u201d od \u201ebardzo dobrych\u201d, ale i nie do ko\u0144ca odpowiedzialnych katechet\u00f3w. Ponadto ocena z religii powinna obejmowa\u0107 nie tylko wymagan\u0105 wiedz\u0119, ale i ca\u0142okszta\u0142t zachowania religijnego, jak regularne ucz\u0119szczanie na Msz\u0119 \u015bw. w niedziele i \u015bwi\u0119ta, przyst\u0119powanie do spowiedzi i Komunii \u015awi\u0119tej, kultur\u0119 zachowania w ko\u015bciele i w innych miejscach publicznych, przynale\u017cno\u015b\u0107 do stowarzysze\u0144 religijnych, udzia\u0142 w \u017cyciu parafialnym itp.,<\/p>\n<p>Katecheza szkolna cho\u0107 niew\u0105tpliwie jest dobrodziejstwem dla Ko\u015bcio\u0142a, staje si\u0119 niestety tylko przekazywaniem wiadomo\u015bci religijnych dla oceny na \u015bwiadectwie ucznia, ale niekoniecznie jest kszta\u0142towaniem umys\u0142u i serca uczni\u00f3w w wierze, nie przekonuje do wyra\u017cania wiary w praktykach \u017cycia religijnego oraz autentycznego zwi\u0105zku z Ko\u015bcio\u0142em i parafi\u0105.<br \/>\nDlatego konieczna jest:<\/p>\n<p><strong>Katechizacja sakramentalna<\/strong> zwi\u0105zana z przygotowaniem do I spowiedzi i Komunii \u015awi\u0119tej, bierzmowania, sakramentalnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa (niezale\u017cnie od powa\u017cnie przeprowadzonego Kursu Przedma\u0142\u017ce\u0144skiego dla narzeczonych). <strong>Spotkania katechetyczne<\/strong> z rodzicami i chrzestnymi przed sakramentem chrztu ich dzieci, a tak\u017ce rodzicami dzieci, kt\u00f3re przygotowuj\u0105 si\u0119 do I spowiedzi, Komunii \u015awi\u0119tej, czy bierzmowania.<br \/>\n<strong>Katechizacja grup apostolskich,<\/strong> kt\u00f3re istniej\u0105 w parafii oraz regularna <strong>katecheza dla doros\u0142ych,<\/strong> kt\u00f3ra jest dzi\u015b koniecznym wymogiem duszpasterskim. W ka\u017cdej parafii na pewno znajd\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re zechc\u0105 dokszta\u0142ca\u0107 si\u0119 religijnie rozumiej\u0105c niedosyt swojego wykszta\u0142cenia wyniesionego z katechezy szkolnej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Kazania&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Zwyczajn\u0105 i nieodzown\u0105 form\u0105 nauczania prawd wiary katolickiej s\u0105 kazania.G\u0142oszenie kaza\u0144 jest nie tylko przywilejem i zaszczytem, ale i wielkim obowi\u0105zkiem duszpasterza jako przedstawiciela Urz\u0119du Nauczycielskiego Ko\u015bcio\u0142a. Kazania powinny by\u0107 oparte na osobistych przemy\u015bleniach prawd Bo\u017cych i zasad post\u0119powania, kt\u00f3re przekazuje si\u0119 wiernym. Nie wypada \u201epopisywa\u0107 si\u0119\u201d cudzymi opracowaniami, nieraz nieudolnie odczytywanymi z ambony, jak to do\u015b\u0107 cz\u0119sto obecnie praktykuje wielu m\u0142odych ksi\u0119\u017cy. Kazania, kt\u00f3re si\u0119 g\u0142osi powinny by\u0107 przemy\u015blane na modlitwie oraz dogmatycznie, merytorycznie i stylistycznie poprawne w my\u015bl dawnej zasady homiletycznej: <em>\u201eUt sermo doceat, moveat et placeat\u201d.<\/em><br \/>\nWyg\u0142asza si\u0119 wiele wznios\u0142ych i <em>\u201emi\u0142ych dla ucha\u201d<\/em>(por. 2 Tm 4,3) kaza\u0144, homilii, nieraz nawet gromko oklaskiwanych, po kt\u00f3rych praktycznie nic nie zostaje w \u015bwiadomo\u015bci s\u0142uchaczy oraz w ich wiedzy katechetycznej.<br \/>\nPotrzebne s\u0105:<br \/>\n<strong>Kazania katechetyczne<\/strong> oparte na tradycyjnym katechi\u017amie Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego. Dzi\u015b bowiem niestety mamy do czynienia z wt\u00f3rnym analfabetyzmem religijnym; przeci\u0119tny katolik nie zna podstawowych prawd wiary i zasad chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci.<br \/>\n<strong>Homilie<\/strong> biblijne obja\u015bniaj\u0105ce teksty Pisma \u015bw., wyst\u0119puj\u0105ce w czytaniach mszalnych. Obecnie zaciera si\u0119 rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy kazaniem, a homili\u0105. W kazaniach ma\u0142o jest odniesie\u0144 do zdarze\u0144 z historii biblijnej, zw\u0142aszcza Starego Testamentu.<br \/>\n<strong>Kazania okoliczno\u015bciowe<\/strong> zwi\u0105zane z uroczysto\u015bciami roku ko\u015bcielnego oraz konkretnymi sytuacjami w jakich znajduj\u0105 si\u0119 wierni w dzisiejszej rzeczywisto\u015bci zak\u0142amania i zoboj\u0119tnienia na zasady etyki i moralno\u015bci, odno\u015bnie \u017cycia osobistego, rodzinnego, spo\u0142ecznego i narodowego. Potrzeba te\u017c uwra\u017cliwia\u0107 wiernych na ich pe\u0142ny, wa\u017cny, pobo\u017cny i autentyczny udzia\u0142 w Liturgii.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Czasopisma Katolickie&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Dope\u0142nieniem ambony dla wiernych jest lektura katolickich czasopism, kt\u00f3re obudzaj\u0105 katolick\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 oraz uzupe\u0142niaj\u0105 i powi\u0119kszaj\u0105 religijn\u0105 wiedz\u0119 cz\u0119sto zapomnianych z katechezy szkolnej prawd wiary, historii biblijnej, katolickiej etyki post\u0119powania, czy historii Ko\u015bcio\u0142a. Przeci\u0119tny bowiem polski katolik ma wiedz\u0119 religijn\u0105 na poziomie dzieci z II klasy szko\u0142y podstawowej.<br \/>\nNiestety pod tym wzgl\u0119dem nie jest dobrze w wielu parafiach, bo nie promuje si\u0119 czytelnictwa prasy katolickiej, nie zwraca si\u0119 uwagi wiernych na teksty, kt\u00f3re warto przeczyta\u0107 w danym wydaniu czasopisma. Inn\u0105 spraw\u0105 s\u0105 ceny obecnie wydawanych czasopism katolickich. Wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 one nastawione raczej na zysk wydaj\u0105cych, ni\u017c na dobro duchowe potencjalnych czytelnik\u00f3w. Ponadto od czytania tych czasopism nieraz \u201eodstrasza\u201d ma\u0142o interesuj\u0105ca tre\u015b\u0107, wielo\u015b\u0107 zamieszczonego materia\u0142u i brak wspomnianej zach\u0119ty do czytania. Denerwuj\u0105ca jest tak\u017ce praktykowana przez niekt\u00f3re wydawnictwa tzw. <em>\u201esprzeda\u017c wi\u0105zana\u201d<\/em>, gdy na si\u0142\u0119 do\u0142\u0105cza si\u0119 do g\u0142\u00f3wnej gazety r\u00f3\u017cne dodatki, &#8211; oczywi\u015bcie p\u0142atne &#8211; kt\u00f3rych czytelnik mo\u017ce nie chce. Jest to po prostu niesmaczne <em>\u201euszcz\u0119\u015bliwianie na si\u0142\u0119\u201d<\/em> Trzeba czytelnikowi, da\u0107 do wyboru kupno takiego, czy innego dodatku lub zakup tylko pisma g\u0142\u00f3wnego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Biblioteki i czytelnie parafialne&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Osobn\u0105 spraw\u0105, kt\u00f3r\u0105 powinien si\u0119 zainteresowa\u0107 proboszcz jest utworzenie i funkcjonowanie biblioteki oraz czytelni parafialnej.<br \/>\nW ka\u017cdej parafii mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107 bibliotek\u0119 w oparciu o ksi\u0105\u017cki ofiarowane przez ksi\u0119\u017cy, parafian, czy zakupione z funduszu parafialnego przeznaczonego na ten cel. Ka\u017cdego roku ukazuje si\u0119 wiele bardzo dobrych pozycji wydawniczych, kt\u00f3re powinny zasili\u0107 ksi\u0119gozbi\u00f3r parafialnej biblioteki.<br \/>\nKsi\u0119gozbi\u00f3r parafialnej biblioteki powinien obejmowa\u0107 ksi\u0105\u017cki z zakresu teologii dla \u015bwieckich, biblistyki, historii Ko\u015bcio\u0142a, prawa kanonicznego, liturgii, ascetyki, etyki katolickiej, pedagogiki, misjologii, a tak\u017ce ksi\u0105\u017cki z innych dziedzin wiedzy popularno-naukowej, czy beletrystyki oraz poezji katolickiej. W bibliotece nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 Pisma \u015bwi\u0119tego (i to w kilku egzemplarzach), czy encyklopedii katolickiej oraz s\u0142ownik\u00f3w do nauki j\u0119zyk\u00f3w obcych.<br \/>\nDope\u0142nieniem, a zarazem upowszechnieniem biblioteki w parafii powinna by\u0107 <strong>czytelnia parafialna<\/strong>, w kt\u00f3rej zainteresowani mog\u0105 poszerza\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 religijn\u0105 w oparciu o dost\u0119pne ksi\u0105\u017cki oraz czasopisma katolickie. W\u015br\u00f3d tych czasopism powinny by\u0107: <em>\u201eL\u2019Osservatore Romano\u201d, \u201eNasz Dziennik\u201d, Go\u015b\u0107 Niedzielny\u201d, \u201ePrzewodnik Katolicki\u201d, \u201eNiedziela\u201d, \u201eMi\u0142ujcie si\u0119\u201d, \u201ePos\u0142aniec Niepokalanej\u201d, \u201ePos\u0142aniec Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego\u201d<\/em>, czy inne czasopisma diecezjalne, parafialne, a nawet regionalne.<br \/>\nParafie dysponuj\u0105 pomieszczeniami, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y jako sale katechetyczne. Dzi\u015b, gdy katecheza odbywa si\u0119 w szkole, sale te s\u0105 nie wykorzystywane. Mo\u017cna by je przeznaczy\u0107 na pomieszczenia biblioteczne i na czytelni\u0119.<br \/>\nSprawne funkcjonowanie biblioteki i czytelni uzale\u017cnione b\u0119dzie od os\u00f3b, kt\u00f3re zechc\u0105 ofiarnie s\u0142u\u017cy\u0107 innym swoj\u0105 wiedz\u0105, do\u015bwiadczeniem i \u017cyczliwo\u015bci\u0105 wspieraj\u0105c ewangelizacyjne pos\u0142annictwo Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Grupy apostolskie<\/strong> istniej\u0105ce w parafii \u015bwiadcz\u0105 o jej \u017cywotno\u015bci duchowej. Dlatego duszpasterz powinien zadba\u0107 o powstanie tych\u017ce grup i szczeg\u00f3lnie si\u0119 nimi opiekowa\u0107. Do takich grup apostolskich w parafii nale\u017c\u0105 np.: Krucjata Eucharystyczna, Ko\u0142o Misyjne, Ko\u0142o Ministrant\u00f3w, Liturgiczna Schola Parafialna, \u017bywy R\u00f3\u017caniec, Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (TP KUL), Apostolstwo Katolickich \u015arodk\u00f3w Przekazu Spo\u0142ecznego, Akcja Katolicka, Caritas Parafialna i Szkolna lub inne znane w miejscowej tradycji, czy te\u017c dyktowane aktualn\u0105 potrzeb\u0105 duszpastersk\u0105. Mo\u017cna reaktywowa\u0107 dawniej istniej\u0105ce w parafii Bractwa Religijne np.: III Zakon \u015bw. Franciszka, Bractwo Anio\u0142\u00f3w Str\u00f3\u017c\u00f3w, Bractwo Dobrej \u015amierci itp. Wspomniane wy\u017cej katechezy, odpowiednim programem powinny obejmowa\u0107 te, czy inne grupy apostolskie parafian, kt\u00f3rzy d\u0105\u017c\u0105c do doskona\u0142o\u015bci \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego u\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119, pog\u0142\u0119biaj\u0105 sw\u00f3j zwi\u0105zek z Chrystusem i Ko\u015bcio\u0142em oraz parafi\u0105 i s\u0105 duchowym zapleczem duszpasterstwa parafialnego.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 opiek\u0105 katechetyczn\u0105 nale\u017cy obj\u0105\u0107 Liturgiczn\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 O\u0142tarza, a wi\u0119c ministrant\u00f3w, lektor\u00f3w i schole parafialne.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Ministranci&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Warto rozwa\u017cy\u0107 kilka proponowanych tu zasad pracy nad ministrantami:<br \/>\n1. Nie ka\u017cdy ch\u0142opiec nadaje si\u0119 na ministranta.<br \/>\n2. Do funkcji ministranta dopuszcza\u0107 od IV klasy (nie wcze\u015bniej). Po okresie przynajmniej p\u00f3\u0142rocznej <em>kandydatury.<\/em> Dzieci m\u0142odsze pragn\u0105ce by\u0107 ministrantami powinny si\u0119 najpierw bli\u017cej przypatrze\u0107 us\u0142ugiwaniu przy o\u0142tarzu zanim sami b\u0119d\u0105 us\u0142ugiwa\u0107. Dlatego trzeba tym, kt\u00f3rzy zainteresowani s\u0105 s\u0142u\u017ceniem jako <em>aspiranci<\/em>, zarezerwowa\u0107 odpowiednie miejsce przed o\u0142tarzem i w \u017cadnym przypadku nie pozwala\u0107 im ubiera\u0107 w kome\u017cki, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 tylko ministrantom.<br \/>\n3. Za ministrant\u00f3w uwa\u017ca\u0107 tylko tych, kt\u00f3rzy rzeczywi\u015bcie us\u0142uguj\u0105 do Mszy \u015bw. tak\u017ce w dni powszednie, a nie tylko pokazuj\u0105 si\u0119 w niedziele, czy \u015bwi\u0119ta i wi\u0119ksze uroczysto\u015bci; t\u0142ocz\u0105 si\u0119 w prezbiterium korzystaj\u0105c z wygodnego miejsca, po prostu jako obserwatorzy liturgii. Jest to nie powa\u017cne i wprost gorsz\u0105ce ich samych oraz m\u0142odszych gorliwych ministrant\u00f3w. Tym za\u015b, kt\u00f3rzy ju\u017c nie spe\u0142niaj\u0105 pos\u0142ugi ministranckiej mo\u017cna zaproponowa\u0107 funkcj\u0119 lektor\u00f3w S\u0142owa Bo\u017cego wymagaj\u0105c od nich rzeczywistego jej spe\u0142niania.<\/p>\n<p>4.<strong> Ministrant powinien:<\/strong><br \/>\n\u2022 By\u0107 formalnie liturgicznie przyj\u0119ty do grona ministrant\u00f3w. Us\u0142uguj\u0105cy sporadycznie, czy z konieczno\u015bci do Mszy \u015bw. nie s\u0105 ministrantami, ale tylko us\u0142uguj\u0105cymi w liturgii mszalnej.<br \/>\n\u2022 Strojem ministranta jest bia\u0142a kome\u017cka oraz ko\u0142nierzyk w kolorze dnia. Dobrze, je\u015bli w parafii s\u0105 sutanny dla ministrant\u00f3w czarne lub czerwone, oczywi\u015bcie prawdziwe, a nie ich imitacja w formie sp\u00f3dnic i nar\u0119kawk\u00f3w.<br \/>\n\u2022 Przyj\u0119ty formalnie ministrant posiada legitymacj\u0119 oraz nosi po\u015bwi\u0119con\u0105 i wr\u0119czon\u0105 podczas obrz\u0119du przyj\u0119cia odznak\u0119 ministranck\u0105.<br \/>\n\u2022 Przyj\u0119cie do grona ministrant\u00f3w powinien poprzedzi\u0107 przynajmniej p\u00f3\u0142roczny okres kandydatury obejmuj\u0105cy przygotowanie teoretyczne, praktyczne i duchowe. \u2022 Pozdrowieniem ministrant\u00f3w jest modlitewne has\u0142o: <em>\u201eKr\u00f3luj nam Chryste \u2013 Zawsze i wsz\u0119dzie\u201d<\/em><\/p>\n<p>5. Ministranci wymagaj\u0105 sta\u0142ej katechezy formacyjnej w zakresie obrz\u0119d\u00f3w liturgicznych, roku liturgicznego oraz \u017cycia duchowego. Dlatego konieczne s\u0105 cotygodniowe sobotnie zebrania ministrant\u00f3w, w kt\u00f3rych wszyscy maj\u0105 obowi\u0105zek uczestniczy\u0107. To cotygodniowe zebranie jest bezpo\u015brednim przygotowaniem do liturgii niedzielnej, om\u00f3wienie spraw organizacyjnych oraz rozk\u0142ad s\u0142u\u017cenia w nadchodz\u0105cym tygodniu.<br \/>\n6. Co pewien czas, kap\u0142an opiekuj\u0105cy si\u0119 ministrantami powinien mie\u0107 spotkanie z ich rodzicami w celu om\u00f3wienia domowej formacji ministranta, zamierze\u0144 oraz problem\u00f3w zwi\u0105zanych z grup\u0105 ministrant\u00f3w w parafii.<br \/>\n7. Od ministranta nale\u017cy wymaga\u0107 powa\u017cnego traktowania swojego powo\u0142ania do s\u0142u\u017cby o\u0142tarza przez:<br \/>\nSumiennie wype\u0142nianie wyznaczonego obowi\u0105zku s\u0142u\u017cenia,<br \/>\nDobrowolne s\u0142u\u017cenie do Mszy \u015bw. w dni nie wyznaczone,<br \/>\nPobo\u017cne zachowywanie si\u0119 przy o\u0142tarzu, w ko\u015bciele i w zakrystii,<br \/>\nKulturalne zachowanie w miejscach publicznych,<br \/>\nNie zaniedbywanie si\u0119 w nauce szkolnej,<br \/>\nWzorowe korzystanie z lekcji religii,<br \/>\nCz\u0119ste i pobo\u017cne przyjmowanie Komunii \u015awi\u0119tej oraz modlitwa po jej przyj\u0119ciu. Nie wolno dopu\u015bci\u0107 do byle jakiego przyjmowania (\u0142ykania) Komunii \u015awi\u0119tej przez ministranta, co niestety bardzo cz\u0119sto ma miejsce, a co jest najprostsz\u0105 drog\u0105 do lekcewa\u017cenia tej najwa\u017cniejszej dla cz\u0142owieka chwili, zaniechania pracy nad sob\u0105, utraty wiary oraz bezbo\u017cno\u015bci. Czytanie ksi\u0105\u017cek, czy czasopism religijnych zw\u0142aszcza przeznaczonych dla dzieci, i m\u0142odzie\u017cy, a tak\u017ce pomoc w rozprowadzaniu w parafii czasopism katolickich. 8. Bardziej ambitnych i zdolnych ministrant\u00f3w mo\u017cna przygotowa\u0107 do us\u0142ugiwania we Mszy \u015bw. w rycie trydenckim, o ile duszpasterz parafii uzna za stosowne ubogaci\u0107 parafian tak\u017ce t\u0105 form\u0105 czcigodnej celebry Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary. 9. Wypada, aby parafia co pewien czas wynagradza\u0142a w jaki\u015b spos\u00f3b swoich ministrant\u00f3w za ich \u015bwi\u0119t\u0105, zaszczytn\u0105 i szlachetn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 dla parafii. Mo\u017ce to by\u0107 np. pielgrzymka do jakiego\u015b sanktuarium, wycieczka do jakiego\u015b ciekawego miejsca w okolicy, w diecezji, czy w kraju. Najgorliwszych za\u015b ministrant\u00f3w powinno si\u0119 te\u017c w jaki\u015b konkretny spos\u00f3b odznacza\u0107 publiczn\u0105 pochwa\u0142\u0105, dyplomem, upominkiem, czy w innej formie. 10. Nie mo\u017cna tolerowa\u0107 nieodpowiedniego zachowania ministranta, ale po upomnieniu, braku poprawy, zawieszeniu w na jaki\u015b czas w s\u0142u\u017ceniu i po powiadomieniu rodzic\u00f3w nale\u017cy usun\u0105\u0107 z grona ministrant\u00f3w.<\/p>\n<p>11. Lepiej, aby by\u0142o w parafii mniej, ale dobrych ministrant\u00f3w, ni\u017c ca\u0142a \u201eplejada\u201d pseudo-ministrant\u00f3w. Z ministrant\u00f3w najcz\u0119\u015bciej wychodz\u0105 powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skie i zakonne, ale te\u017c wyrafinowani atei\u015bci, wrogowie Ko\u015bcio\u0142a, czy oboj\u0119tni religijnie i nie praktykuj\u0105cy tzw. katolicy \u201ez metryki\u201d, kt\u00f3rzy do\u015b\u0107 cz\u0119sto che\u0142pi\u0105 si\u0119, \u017ce kiedy\u015b byli ministrantami.<br \/>\nSwoiste obycie si\u0119 ze \u015bwi\u0119tymi obrz\u0119dami i czynno\u015bciami, z kt\u00f3rymi ministranci maj\u0105 do czynienia us\u0142uguj\u0105c przy o\u0142tarzu, rutyna us\u0142ugiwania, przyzwyczajenie do pewnego komfortu podczas obecno\u015bci w ko\u015bciele, brak duchowego przygotowania do s\u0142u\u017cby o\u0142tarza, nie zawsze dobre przyk\u0142ady pobo\u017cno\u015bci kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rych bacznie obserwuj\u0105 ministranci, brak roztropnej dyscypliny formacji tej grupy, prowadz\u0105 w przysz\u0142o\u015bci do wspomnianych negatywnych postaw by\u0142ych ministrant\u00f3w.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Lektorzy&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>To druga grupa, kt\u00f3rej nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 odpowiedni czas na ich w\u0142a\u015bciw\u0105 formacj\u0119 duchow\u0105 i praktyczn\u0105. S\u0105 pewne wymagania od lektor\u00f3w Pisma \u015bwi\u0119tego w liturgii mszalnej, kt\u00f3re nale\u017cy przestrzega\u0107 ze wzgl\u0119du na cze\u015b\u0107 nale\u017cn\u0105 S\u0142owu Bo\u017cemu, pi\u0119kno liturgii oraz szacunek dla uczestnicz\u0105cych we Mszy \u015bw.<br \/>\n<strong>Zasady doboru lektor\u00f3w czyta\u0144 mszalnych:<\/strong><br \/>\n1. Nie ka\u017cdy nadaje si\u0119 do funkcji lektora. Nie mo\u017cna bowiem funkcj\u0119 te powierza\u0107 komu\u015b, kto nie jest w stanie w\u0142a\u015bciwie j\u0105 spe\u0142nia\u0107. W przeciwnym razie b\u0119dzie kompromitowa\u0107 siebie, duszpasterza, kt\u00f3ry do tego dopuszcza, zniewa\u017ca\u0107 S\u0142owo Bo\u017ce, denerwowa\u0107 i do pewnego stopnia obra\u017ca\u0107 s\u0142uchaj\u0105cych.<br \/>\n2. Lektorami nie mog\u0105 by\u0107 dzieci, ale ewentualnie starsi ministranci, kt\u00f3rzy faktycznie ju\u017c nie s\u0142u\u017c\u0105 jako ministranci w \u015bcis\u0142ym tego s\u0142owa znaczeniu (patrz wy\u017cej). Najpowa\u017cniej jednak wygl\u0105da liturgia, w kt\u00f3rej lektorem jest doros\u0142y m\u0119\u017cczyzna (nie kobieta).<br \/>\n3. Do funkcji prawdziwego lektora dopuszcza specjalny obrz\u0119d liturgiczny, kt\u00f3ry powinien mie\u0107 miejsce w parafii, czy dla kandydat\u00f3w z kilku parafii w kt\u00f3rym\u015b ko\u015bciele dekanatu. Obrz\u0119du powierzenia kandydatom pos\u0142ugi lektora dokonuje biskup lub inny kap\u0142an poproszony przez proboszcza, wzgl\u0119dnie sam proboszcz.<br \/>\n4. Do pos\u0142ugi lektora przygotowuje cykl katechez po\u015bwi\u0119conych temu urz\u0119dowi w Ko\u015bciele. Maj\u0105 one za cel duchowe przygotowanie kandydat\u00f3w do tego zadania, kt\u00f3re maj\u0105 spe\u0142nia\u0107 w parafii. Ponadto, katechezy te maj\u0105 nauczy\u0107 kandydat\u00f3w w\u0142a\u015bciwego, poprawnego i pobo\u017cnego odczytywania S\u0142owa Bo\u017ce. Wielu bowiem dzisiejszych m\u0142odych ludzi nie umie \u0142adnie (kaligraficznie), ortograficznie i stylistycznie pisa\u0107, m\u00f3wi\u0107, ani te\u017c poprawnie, zrozumiale czyta\u0107, z uwzgl\u0119dnieniem akcentu wyrazowego (sylabicznego) i akcentu zdaniowego (logicznego) Na pewno jest to wina dzisiejszej szko\u0142y, ale to nie mo\u017ce usprawiedliwia\u0107 dopuszczania do odczytywania w ko\u015bciele \u015bwi\u0119tych tekst\u00f3w S\u0142owa Bo\u017cego takich niedouczonych, cho\u0107 promowanych przez nauczycieli z klasy do klasy nieuk\u00f3w. Niech\u017ce proboszcz nie kompromituje si\u0119 dopuszczaniem takich pseudo-lektor\u00f3w do czytania tekst\u00f3w S\u0142owa Bo\u017cego.<br \/>\n5. Lektor powinien dobrze zapozna\u0107 si\u0119 z tekstem, kt\u00f3ry ma czyta\u0107 i zastanowi\u0107 si\u0119 jak go odczyta\u0107, je\u015bli za\u015b tego nie potrafi, to raczej niech zrezygnuje z profanacji S\u0142owa Bo\u017cego w swoim wykonaniu.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz przygotowania duchowego i technicznego kandydat\u00f3w do spe\u0142niania pos\u0142ugi czytania a lektor\u00f3w, ustanowieni ju\u017c lektorzy wymagaj\u0105 sta\u0142ej formacji katechetycznej. Katechezy te powinny obejmowa\u0107 m.in. nast\u0119puj\u0105ce tematy:<br \/>\n\u2022 Rola lektora w Liturgii Mszy \u015bw.,<br \/>\n\u2022 S\u0142owo Bo\u017ce w \u017cyciu lektora S\u0142owa Bo\u017cego,<br \/>\n\u2022 Odpowiedzialno\u015b\u0107 za przekazywanie S\u0142owa Bo\u017cego przez lektora,<br \/>\n\u2022 Kultura zachowania w ko\u015bciele i w innych miejscach publicznych.<\/p>\n<p>Bardzo wskazanym by\u0142yby spotkania dekanalne, czy diecezjalne lektor\u00f3w, podobnie jak s\u0105 organizowane spotkania ministrant\u00f3w diecezji.<\/p>\n<p>Tylko powa\u017cne traktowanie przez duszpasterzy pos\u0142ugi lektora uka\u017ce jej wa\u017cno\u015b\u0107 i po\u017cyteczno\u015b\u0107 dla dobra duchowego uczestnik\u00f3w liturgii mszalnej i b\u0119dzie oznak\u0105 szacunku dla S\u0142owa Bo\u017cego oraz gorliwo\u015bci duszpasterskiej, aby ono by\u0142o godnie g\u0142oszone i prze\u017cywane przez wiernych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Schola liturgiczna&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Opr\u00f3cz ministrant\u00f3w i lektor\u00f3w powa\u017cn\u0105 rol\u0119 w liturgii spe\u0142nia schola liturgiczna, kt\u00f3r\u0105 nie mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 tylko za zesp\u00f3\u0142 wykonuj\u0105cy \u015bpiewy mi\u0119dzylekcyjne, ale za grup\u0119 apostolsk\u0105 w parafii, tote\u017c schol\u0119 nale\u017cy tak\u017ce obj\u0105\u0107 opiek\u0105 duszpastersk\u0105.<br \/>\nSpotkania katechetyczne tej grupy liturgicznej maj\u0105 dwojaki cel: praktyczn\u0105 nauk\u0119 \u015bpiew\u00f3w liturgicznych oraz formacja duchowa.<br \/>\n<strong>Nauka \u015bpiewu<\/strong> nie powinna si\u0119 ogranicza\u0107 tylko do wykonywania \u015bpiew\u00f3w mi\u0119dzylekcyjnych, ale tak\u017ce nauk\u0119 innych pie\u015bni odpowiednich do Mszy \u015bw. \u0142\u0105cznie z chora\u0142em gregoria\u0144skim, kt\u00f3ry nadaje liturgii majestat i tworzy niepowtarzaln\u0105 atmosfer\u0119 modlitwy, powagi i sakralnego pi\u0119kna. Bardzo zubo\u017cona jest liturgia Mszy \u015bw. pozbawiona \u015bpiew\u00f3w gregoria\u0144skich. Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na poprawne, wed\u0142ug zasad polskiej gramatyki akcentowanie s\u0142\u00f3w \u015bpiewanych tekst\u00f3w. Nauk\u0119 \u015bpiew\u00f3w liturgicznych mo\u017cna zleci\u0107 organi\u015bcie, kt\u00f3ry dzi\u0119ki scholi b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 \u0142atwiej nauczy\u0107 wiernych nowych \u015bpiew\u00f3w, co nale\u017cy do obowi\u0105zk\u00f3w ambitnego organisty.<br \/>\n<strong>Formacja duchowa<\/strong> jest szczeg\u00f3lnym zadaniem duszpasterza. Celem tej formacji jest obudzanie pobo\u017cno\u015bci eucharystycznej, g\u0142\u0119bszego \u017cycia religijnego, praca nad w\u0142asnym udoskonaleniem oraz wi\u0119ksze zwi\u0105zanie z Ko\u015bcio\u0142em i parafi\u0105. Katechezy tej grupy powinny obejmowa\u0107 np. tematy:<br \/>\n\u2022 Warto\u015b\u0107, potrzeba i pi\u0119kno religijnego \u015bpiewu w liturgii,<br \/>\n\u2022 Chora\u0142 gregoria\u0144ski w liturgii Ko\u015bcio\u0142a,<br \/>\n\u2022 Ksi\u0119ga Psalm\u00f3w \u2013 powstanie, podzia\u0142,<br \/>\n\u2022 Bogactwo duchowe psalm\u00f3w,<br \/>\n\u2022 Modlitwa psalmami poza Msz\u0105 \u015bw.,<br \/>\n\u2022 Liturgia Godzin dla os\u00f3b \u015bwieckich,<br \/>\n\u2022 Obrz\u0119dy Mszy \u015bw.,<br \/>\n\u2022 Pie\u015bni a piosenki religijne,<br \/>\n\u2022 Przyjmowanie Komunii \u015awi\u0119tej \u2013 przygotowanie i modlitwa po jej przyj\u0119ciu,<br \/>\n\u2022 Zachowanie w ko\u015bciele i podczas Mszy \u015bw.,<br \/>\n\u2022 Miejsce scholi w liturgii Mszy \u015bw.<\/p>\n<p>Schola jako Liturgiczna S\u0142u\u017cba O\u0142tarza powinna wykonywa\u0107 \u015bpiewy przy o\u0142tarzu celebry zwr\u00f3cona do wiernych, a nie na ch\u00f3rze muzycznym, czy w innym zakamarku ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\nWypada te\u017c aby schola wyst\u0119puj\u0105c przy o\u0142tarzu mia\u0142a w\u0142asne powa\u017cne stroje. Parafi\u0119 musi na to sta\u0107 i o to si\u0119 postara\u0107.<br \/>\nWypada r\u00f3wnie\u017c urz\u0105dzi\u0107 liturgiczne przyj\u0119cie do scholi, powierzaj\u0105c cz\u0142onkom scholi w imieniu Ko\u015bcio\u0142a i parafii pos\u0142ug\u0119 \u015bpiewu podczas Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary.<br \/>\nSchol\u0119 zasadniczo tworz\u0105 dziewcz\u0119ta w wieku 10 do 14 lat, ale mo\u017cna te\u017c tworzy\u0107 schole starszych dziewcz\u0105t, niewiast, a tak\u017ce ch\u0142opc\u00f3w (nie ministrant\u00f3w), czy m\u0119\u017cczyzn jako <em>\u201eSchola cantorum\u201d.<\/em><br \/>\nWypada\u0142o by te\u017c podobnie jak w przypadku ministrant\u00f3w, organizowa\u0107 spotkania z rodzicami dzieci nale\u017c\u0105cych do scholi, a tak\u017ce pozaliturgiczne spotkania scholi np. op\u0142atkowe, czy z okazji \u015bwi\u0105t Wielkanocnych, a w okresie wakacyjnym urz\u0105dzi\u0107 atrakcyjne pielgrzymki, czy wycieczki.<\/p>\n<p>Istnienie w parafii dobrze prowadzonej scholi \u015bwiadczy o prawdziwej trosce duszpasterza o parafialn\u0105 liturgi\u0119 i dobro duchowe cz\u0142onk\u00f3w tej apostolskiej grupy.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Misje i rekolekcje&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 okazj\u0105 o\u017cywienia \u017cycia religijnego parafii s\u0105 misje, czy rekolekcje, kt\u00f3re nale\u017cy bardzo solidnie przygotowa\u0107 i przeprowadzi\u0107. Jest to zadanie tak duszpasterzy, jak misjonarza (y), czy rekolekcjonisty, kt\u00f3rym zleca si\u0119 ich przeprowadzenie. Do misji i rekolekcji trzeba parafian odpowiednio przygotowa\u0107 przez modlitw\u0119, katechez\u0119 lub w inny dost\u0119pny dla duszpasterza spos\u00f3b np. stron\u0119 internetow\u0105, gazetk\u0119 parafialn\u0105 itp., a misjonarza (rekolekcjonist\u0119) zobowi\u0105za\u0107 do poruszenia istotnych dla \u015brodowiska problem\u00f3w duszpasterskich. W rekolekcjach szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 <strong>nauki stanowe<\/strong> dla ma\u0142\u017ce\u0144stw oraz m\u0142odzie\u017cy. Ograniczanie nauk tylko do jednej dla ma\u0142\u017ce\u0144stw i to obojga ma\u0142\u017conk\u00f3w oraz wsp\u00f3lnie m\u0142odzie\u017cy m\u0119skiej i \u017ce\u0144skiej nie jest powa\u017cnym traktowaniem misji czy rekolekcji. W dzisiejszych czasach powszechnego lekcewa\u017cenia zasad moralnych i powa\u017cnego kryzysu \u017cycia rodzinnego, na misjach czy rekolekcjach powinny by\u0107 g\u0142oszone przynajmniej trzy nauki stanowe: osobno dla m\u0119\u017cczyzn, osobno dla niewiast i jedna wsp\u00f3lna, po\u0142\u0105czona z jakim\u015b specjalnym dla nich nabo\u017ce\u0144stwem. R\u00f3wnie\u017c dziewcz\u0119ta i ch\u0142opcy powinni mie\u0107 osobne nauki oraz jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 z odpowiednim nabo\u017ce\u0144stwem.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Liturgia parafialna&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Parafia jest spo\u0142eczno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 modli liturgi\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Szczytem liturgii Ko\u015bcio\u0142a jest Msza \u015awi\u0119ta powa\u017cnie i pobo\u017cnie sprawowana. Pomagaj\u0105 w tym przepisy liturgiczne, kt\u00f3re maj\u0105 obowi\u0105zek dok\u0142adnie przestrzega\u0107: celebrans i s\u0142u\u017cba liturgiczna, a wi\u0119c ministranci lektorzy, schola, kantorzy, organista oraz uczestnicy liturgii.<br \/>\nCelebrans wyst\u0119puj\u0105cy <em>\u201ein persona Christi\u201d<\/em>, nie jako aktor, czy rzemie\u015blnik spe\u0142niaj\u0105cy sprawnie\u201d ryt Mszy \u015bw. w spo\u0142eczno\u015bci zgromadzonych, ale jako <em>\u201ealter Christus\u201d<\/em> sk\u0142adaj\u0105cy Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Ofiar\u0119 Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a, w imieniu Ko\u015bcio\u0142a i za Ko\u015bci\u00f3\u0142, a wi\u0119c w imieniu zgromadzonych na Mszy \u015bw., zmar\u0142ych tej spo\u0142eczno\u015bci, niekoniecznie polecanych w p\u0142atnych intencjach mszalnych oraz za <em>\u201eca\u0142y lud odkupiony\u201d<\/em> (III Modlitwa Eucharystyczna) a tak\u017ce <em>\u201ewszystkich, kt\u00f3rzy szczery sercem Ciebie<\/em> (Bo\u017ce) <em>szukaj\u0105\u201d<\/em> (IV Modlitwa Eucharystyczna).<br \/>\nKorzystanie tylko z jednego, II kanonu Mszy \u015bw., odmawianie, zamiast \u015bpiewania ( we mszy \u015bpiewanej) prefacji, bardzo zuba\u017ca liturgi\u0119 i pozbawia wiernych wielu religijnych my\u015bli oraz duchowych prze\u017cy\u0107.<br \/>\nMinistranci, lektorzy i schola nale\u017c\u0105 do \u015bcis\u0142ego i bardzo wa\u017cnego grona S\u0142ug O\u0142tarza. Nale\u017cy im po\u015bwi\u0119ci\u0107 wiele uwagi w pracy duszpasterskiej, o czym by\u0142a mowa wy\u017cej.<br \/>\nPlag\u0105 naszych parafii jest <strong>stanie poza ko\u015bcio\u0142em w czasie Mszy \u015bw. <\/strong>Zachowuj\u0105 si\u0119 tak pseudokatolicy, ludzie ma\u0142ej wiary, oboj\u0119tni religijnie, \u201epraktykuj\u0105cy\u201d atei\u015bci. Nie mo\u017cna udawa\u0107, ze si\u0119 tego nie widzi, bo przez to umacnia si\u0119 tych ludzi w ich uporze i za\u015blepieniu granicz\u0105cym z grzechem przeciwko Duchowi \u015awi\u0119temu. Wprawdzie duszpasterz nie b\u0119dzie w stanie ich przekona\u0107 do zmiany tej kpi\u0105cej z Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary postawy, ale powinien zwalcza\u0107 t\u0119 plag\u0119 wszystkimi dost\u0119pnymi sposobami, a jest ich wiele: osobiste rozmowy, kazania, katechezy, przy spowiedziach, a tak\u017ce w czasopismach parafialnych oraz przy innych okazjach.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Organista&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Organista spe\u0142nia bardzo wa\u017cn\u0105 i odpowiedzialn\u0105 rol\u0119 w liturgii sprawowanej w ko\u015bciele parafialnym. Jest odpowiedzialny za \u015bpiew parafii zw\u0142aszcza podczas Mszy \u015bw. i ma obowi\u0105zek nauczania \u015bpiewu parafian. Organista powinien mie\u0107 wykszta\u0142cenie muzyczne, liturgiczne i duchow\u0105 formacj\u0119 uprawniaj\u0105c\u0105 do pe\u0142nienia tej funkcji w parafii. Parafia mo\u017ce zatrudnia\u0107 organist\u0119, kt\u00f3ry posiada kwalifikacje potwierdzone przez Diecezjalny Instytut Muzyki Sakralnej. Proboszcz za\u015b powinien zawrze\u0107 umow\u0119 z organist\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 wynagrodzenie za prac\u0119 oraz zakres jego obowi\u0105zk\u00f3w w parafii i \u017c\u0105da\u0107 dok\u0142adnego ich wype\u0142niania. Organista jest szczeg\u00f3lnie odpowiedzialny za \u015bpiew w liturgii Mszy \u015bw. i nie mo\u017ce w\u0142asnowolnie \u201eza\u015bmieca\u0107\u201d jej niew\u0142a\u015bciwymi pie\u015bniami, czy piosenkami religijnymi, kt\u00f3re bezczeszcz\u0105 liturgi\u0119 i wydaj\u0105 niechlubne \u015bwiadectwo o duszpasterzu i samym organi\u015bcie. Proboszcz jest zobowi\u0105zany wymaga\u0107 od organisty nie tylko poprawnego wykonywania ustalonych obowi\u0105zk\u00f3w w parafii, ale te\u017c \u017c\u0105da\u0107, aby organista bra\u0142 udzia\u0142 w organizowanych przez w\u0142adze diecezjalne spotkaniach, rekolekcjach i kursach dokszta\u0142caj\u0105cych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Uczestnicy liturgii<\/strong> najcz\u0119\u015bciej nie maj\u0105 wi\u0119kszego, a nieraz nawet \u017cadnego wp\u0142ywu na sprawowanie liturgii; s\u0105 bowiem skazani na liturgi\u0119 w wydaniu duszpasterzy nie zawsze liturgicznie uformowanych.<em> \u201eNemo dat, quod non habet\u201d<\/em> m\u00f3wi \u0142aci\u0144skie przys\u0142owie. Nie mo\u017ce da\u0107 kap\u0142an wiernym tego, czego sam nie posiada w swojej \u015bwiadomo\u015bci i gorliwo\u015bci duszpasterskiej w dziedzinie liturgii. Obserwuje si\u0119 bowiem, \u017ce wielu ksi\u0119\u017cy, zw\u0142aszcza m\u0142odych nie docenia strony liturgicznej duszpasterstwa. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce wierni nie doceniaj\u0105 \u015bwi\u0119tej liturgii Ko\u015bcio\u0142a, nie rozumiej\u0105 potrzeby \u017cywego uczestniczenia w liturgii, a przede wszystkim liturgicznego uczestniczenia we Mszy \u015bw. i nie rozumiej\u0105 na czym to uczestnictwo polega.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Zaniedbane sfery duszpasterstwa liturgicznego&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Obecnie \u017cycie liturgiczne naszych parafii jest bardzo zubo\u017cone i ograniczone w\u0142a\u015bciwie tylko do Mszy \u015bw. sprawowanej \u201ena zawo\u0142anie\u201d przy ka\u017cdej, nie zawsze wa\u017cnej okazji. Takimi zaniedbanymi sferami w dzisiejszym duszpasterstwie s\u0105:<br \/>\n\u2022 Liturgia Godzin dla os\u00f3b \u015bwieckich.<br \/>\n\u2022 Tradycyjne Nieszpory Niedzielne.<br \/>\n\u2022 Godzinki o Niepokalanym Pocz\u0119ciu NMP.<br \/>\n\u2022 \u201eDni Krzy\u017cowe\u201d z procesj\u0105, (Poniedzia\u0142ek, wtorek, \u015broda przed uroczysto\u015bci\u0105. Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego.<br \/>\n\u2022 \u201eSuche Dni\u201d ( \u015broda, pi\u0105tek sobota po I niedzieli W. Postu, w tygodniu po Zes\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego, po \u015bwi\u0119cie Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015bw., po dniu \u015bw. \u0141ucji 13 grudnia).<br \/>\n\u2022 Kwartalne dni modlitwy za zmar\u0142ych.<br \/>\n\u2022 Procesje niedzielne.<br \/>\n\u2022 Uroczyste po\u015bwi\u0119cenie wody i pokropienie podczas Mszy \u015bw.<br \/>\n\u2022 Spowiedzi odpustowe.<\/p>\n<p>Duszpasterstwo liturgiczne powinno przede wszystkim ukazywa\u0107 wiernym \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, majestat i pi\u0119kno tak\u017ce materialne Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary. Niestety w dzisiejszym \u201ewydaniu\u201d w niejednym \u015brodowisku duszpasterskim Msza \u015bw. staje si\u0119 \u201dimprez\u0105\u201d religijn\u0105 maj\u0105c\u0105 maksymalnie umili\u0107 spotkanie towarzyskie wiernych, swego rodzaju \u201epiknikiem\u201d religijnym, w kt\u00f3rym zamiast prawdziwego, powa\u017cnego i pobo\u017cnego uwielbienia Boga w Jezusie Chrystusie, ma miejsce \u201ekomedia\u201d ub\u00f3stwiania cz\u0142owieka i wsp\u00f3lnej \u201eadoracji\u201d celebransa, jako przewodnicz\u0105cego spotkania oraz zgromadzonych przed nim wiernych, najcz\u0119\u015bciej bezmy\u015blnie oczekuj\u0105cych ko\u0144ca \u201eimprezy\u201d. Czy to mo\u017cna nazywa\u0107 \u015awi\u0119t\u0105 Liturgi\u0105 Ko\u015bcio\u0142a? Najwy\u017cszy czas przywr\u00f3ci\u0107 <em>\u201esacrum\u201d<\/em> Mszy \u015awi\u0119tej w jej celebrowaniu (nie odprawianiu) i uczestnictwie wiernych. Dlatego:<br \/>\nPotrzebna jest permanentna katecheza liturgiczna wiernych.<br \/>\nKrzy\u017c postawi\u0107 w centralnym miejscu o\u0142tarza, nie z boku jako dodatek do o\u0142tarza, jak to ma obecnie miejsce w naszych ko\u015bcio\u0142ach.<br \/>\nCelebrans nie musi odgrywa\u0107 rol\u0119 \u201esklepikarza\u201d za lad\u0105, ale nawet w obecnej liturgii mo\u017ce uwidacznia\u0107, \u017ce sprawuje Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Ofiar\u0119 <em>\u201eIn persona Christi\u201d<\/em> w imieniu wiernych, zwr\u00f3cony ku Bogu, jak dawniej, w stron\u0119 tabernakulum i krzy\u017ca o\u0142tarzowego.<br \/>\nUdost\u0119pnia\u0107 wiernym ca\u0142e bogactwo tre\u015bci wszystkich Modlitw Eucharystycznych, a nie tylko jednej, tej najkr\u00f3tszej \u2013 II.<br \/>\nUmo\u017cliwi\u0107 wiernym prze\u017cywanie <em>\u201esacrum\u201d<\/em> Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary przez uczestnictwo we Mszy \u015bw. sprawowanej wed\u0142ug rytu trydenckiego, kt\u00f3ry przez wieki kszta\u0142towa\u0142 pobo\u017cno\u015b\u0107 eucharystyczn\u0105, utwierdza\u0142 w wierze i prowadzi\u0142 do \u015bwi\u0119to\u015bci.<br \/>\nUnika\u0107 nowoczesnych \u201edziwactw\u201d pseudo-liturgicznych, kt\u00f3re maj\u0105 za cel zdobycie taniej popularno\u015bci i poklasku spragnionych rozrywki tak\u017ce w ko\u015bciele zw\u0142aszcza m\u0142odzie\u017cy i dzieci, a dok\u0142adnie przestrzega\u0107 przepis\u00f3w liturgicznych.<br \/>\nNale\u017cy przywr\u00f3ci\u0107 parafii wspomniane wy\u017cej tradycyjne, czy zaniedbane nabo\u017ce\u0144stwa para-liturgiczne, po\u015bwi\u0119cenia i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zaznaczone w rytuale, modlitw\u0119 za Papie\u017ca, Ko\u015bci\u00f3\u0142 i Ojczyzn\u0119, uroczyste po\u015bwi\u0119cenie wody z pokropieniem wiernych.<br \/>\n\u201eSumie\u201d parafialnej przywr\u00f3ci\u0107 nale\u017cn\u0105 tej Mszy \u015bw. uroczyst\u0105 opraw\u0119 liturgiczn\u0105.<br \/>\nPrzynajmniej w niekt\u00f3rych okoliczno\u015bciach udziela\u0107 po Mszy \u015bw. b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem w \u201epuszcze\u201d.<br \/>\nKorzysta\u0107 z bogactwa teologicznego i pi\u0119kna \u201euroczystych b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw\u201d zawartych w mszale.<br \/>\nUkazywa\u0107 wiernym pi\u0119kno Liturgii Godzin i umo\u017cliwi\u0107 im wsp\u00f3lne w ko\u015bciele oraz indywidualne odmawianie tej modlitwy Ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\nOdnowi\u0107 zwyczaj dzwonienia na \u201eAnio\u0142 Pa\u0144ski\u201d i modlitwy w zjednoczeniu z Ko\u015bcio\u0142em wielbi\u0105cym cud zst\u0105pienia Boga na ziemi\u0119 i pozostawania z nami w tajemnicy O\u0142tarza.<br \/>\nUmo\u017cliwi\u0107 wiernym korzystanie z sakramentu pokuty przede Msz\u0105 \u015bw., a nie w czasie jej sprawowania, gdy wierni maj\u0105 czynnie i \u015bwiadomie uczestniczy\u0107 we Mszy \u015bw.<br \/>\nUczy\u0107 godnego przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej i odpowiedniej modlitwy po jej przyj\u0119ciu.<br \/>\nNie dopuszcza\u0107 do samowoli organisty w doborze pie\u015bni podczas Mszy \u015bw. i zobowi\u0105zywa\u0107 go do uczenia wiernych tak\u017ce chora\u0142u gregoria\u0144skiego \u2013 najwa\u017cniejszego \u015bpiewu Ko\u015bcio\u0142a we Mszy \u015bw.<br \/>\nPowr\u00f3ci\u0107 do polskich pie\u015bni mszalnych (tzw. \u201eMsze Polskie\u201d), kt\u00f3re zawieraj\u0105 wielkie bogactwo teologicznych prawd oraz zach\u0119caj\u0105 do prze\u017cywania tajemnic wiary chrze\u015bcija\u0144skiej w \u0142\u0105czno\u015bci z Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Ofiar\u0105; \u015bpiewa\u0107 je podczas Mszy \u015bw., cho\u0107 w odpowiednio zmodyfikowanej kolejno\u015bci zwrotek.<br \/>\nNie dopuszcza\u0107 do \u201ekomercjalizacji\u201d Mszy \u015bw. przez przyjmowanie intencji na Msze \u015bw., kt\u00f3rych prawnie nie mo\u017ce sprawowa\u0107 kap\u0142an, gdy w danym dniu ju\u017c celebrowa\u0142 Msz\u0119 \u015bw. Uczy\u0107 wiernych, \u017ce Msza \u015bw. jest ofiar\u0105 nie tylko ze wzgl\u0119du na stypendium mszalne, ale przede wszystkim ofiar\u0105 osobist\u0105 czasu i trudu w\u0142o\u017conego w uczestnictwo w niej tak\u017ce w dzie\u0144 powszedni, a nie tylko w niedziel\u0119, w kt\u00f3r\u0105 obowi\u0105zuje katolika uczestnictwo we Mszy \u015bw.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Msza \u015bwi\u0119ta w parafii&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym i najwa\u017cniejszym nabo\u017ce\u0144stwem w parafii jest Msza \u015bwi\u0119ta.Dlatego sprawowanie Mszy \u015bwi\u0119tej winno by\u0107 otoczone szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 i gorliwo\u015bci\u0105 duszpastersk\u0105. Wiernych nie wystarczy zach\u0119ca\u0107 do uczestnictwa we Mszy \u015bwi\u0119tej, ale trzeba ich nieustannie poucza\u0107 czym jest Msza \u015bwi\u0119ta, jakich \u0142ask udziela i jak nale\u017cy w niej uczestniczy\u0107. W tym opracowaniu zwr\u00f3cono uwag\u0119 w bardzo ograniczonej formie tylko na niekt\u00f3re tematy odnosz\u0105ce si\u0119 do Mszy \u015bwi\u0119tej w parafii. Wkr\u00f3tce uka\u017ce si\u0119 szersze opracowanie tematu Mszy \u015bwi\u0119tej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Megorsze Gria\u0144skie&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Wyt\u0142umaczenia wiernym wymaga zwyczaj Mszy \u015bw. \u201egregoria\u0144skich\u201d, kt\u00f3re s\u0105 sprawowane za dusz\u0119 jednego zmar\u0142ego (nie wielu zmar\u0142ych). Zdarza si\u0119 bowiem ostatnio w niekt\u00f3rych parafiach zamawianie tych mszy za duszami kilku zmar\u0142ych. W ten wyrachowany spos\u00f3b, \u201ewy\u0142udza\u201d si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a Msz\u0119 \u015bw. za swoich zmar\u0142ych, uspokajaj\u0105c sumienie rzekom\u0105 trosk\u0105 o tych zmar\u0142ych. Trzeba wyra\u017anie wyja\u015bnia\u0107 prosz\u0105cym o to, \u017ce w tym przypadku b\u0119dzie to 30 mszy za wymienionych zmar\u0142ych, ale nie Msza gregoria\u0144ska w prawdziwym i tradycyjnym tego s\u0142owa znaczeniu. I w tej sytuacji, kap\u0142an nie jest zobowi\u0105zany do sprawowania tych mszy bez przerywania ich ci\u0105g\u0142o\u015bci. W \u017cadnym te\u017c przypadku nie mo\u017cna sprawowa\u0107 mszy gregoria\u0144skiej, za nie zmar\u0142ego jeszcze, bo i o to nieraz wierni prosz\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Msza za parafian&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Msz\u0119 \u015bw. za parafian \u017cywych i zmar\u0142ych nie mo\u017cna sprawowa\u0107 w inny dzie\u0144, jak tylko w niedziel\u0119 jako w Dniu Ko\u015bcio\u0142a i Parafii; powinien j\u0105 sprawowa\u0107 proboszcz podczas sumy niedzielnej informuj\u0105c o tym wiernych. Przyj\u0119cie intencji nie zwalnia z tego obowi\u0105zku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Msza \u015bw. niedzielna w sobot\u0119&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>W wi\u0119kszych liczebnie parafiach wiejskich oraz we wszystkich ko\u015bcio\u0142ach w miastach powinno si\u0119 sprawowa\u0107 Msz\u0119 \u015bw. niedzieln\u0105 ju\u017c w sobot\u0119 wieczorem, gdy w Ko\u015bciele rozpoczyna si\u0119 \u015bwi\u0119towanie niedzieli (I Nieszpory niedzieli lub \u015bwi\u0119ta).<br \/>\nDzi\u015b wielu ludzi musi pracowa\u0107 w niedziel\u0119, nieraz przez ca\u0142y dzie\u0144. Wiele os\u00f3b studiuje i w\u0142a\u015bnie ca\u0142\u0105 niedziel\u0119 ma zaj\u0119cia na uczelni. S\u0105 te\u017c inne powa\u017cne powody opuszczania przez wiernych Mszy \u015bw. w niedziel\u0119. W tej sytuacji wiele os\u00f3b bardzo rzadko uczestniczy we Mszy \u015bw. Dlatego konieczno\u015bci\u0105 jest umo\u017cliwienie im uczestnictwa we Mszy \u015bw. niedzielnej w sobot\u0119, skoro Ko\u015bci\u00f3\u0142 na to zezwala.<br \/>\nNale\u017cy wi\u0119c:<br \/>\n\u2022 Informowa\u0107 wiernych o tej mo\u017cliwo\u015bci w parafii lub w najbli\u017cszej okolicy.<br \/>\n\u2022 Wyja\u015bnia\u0107 warunki korzystania z tego udogodnienia, a mianowicie, \u017ce nie mo\u017cna korzysta\u0107 z przywileju Mszy \u015bw. w sobot\u0119 jako mszy niedzielnej, gdy nie ma powa\u017cnych przeszk\u00f3d w niedzielnym uczestnictwie. A wi\u0119c, \u017ce wycieczka turystyczna czy zwyk\u0142e lenistwo (t\u0142umaczone nieraz zm\u0119czeniem) nie upowa\u017cnia do zast\u0119powania niedzielnej Mszy \u015bw. sobotni\u0105.<br \/>\n\u2022 Przypomina\u0107, \u017ce spe\u0142nienie obowi\u0105zku niedzielnej Mszy \u015bw. w sobot\u0119 nie zwalnia od obowi\u0105zku \u015bwi\u0119towania niedzieli w miar\u0119 rzeczywistych mo\u017cliwo\u015bci.<br \/>\n\u2022 U\u015bwiadamia\u0107, \u017ce obowi\u0105zek Mszy \u015bw. niedzielnej w sobot\u0119 mo\u017cna wype\u0142ni\u0107 tylko w ko\u015bciele, w kt\u00f3rym sprawuje si\u0119 t\u0119 Msz\u0119 \u015bw. jako niedzieln\u0105. W \u017cadnym przypadku bowiem udzia\u0142 we Mszy \u015bw. sprawowanej z okazji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa w soboty, czy w zwyk\u0142ej mszy wieczornej \u201e z dnia\u201d, nie jest wype\u0142nieniem obowi\u0105zku mszy niedzielnej.<br \/>\nTym, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 nie mog\u0105 uczestniczy\u0107 w niedziel\u0119 we Mszy \u015bw. nale\u017cy umo\u017cliwi\u0107 uczestnictwo w sobot\u0119. Ta msza w sobot\u0119 jest msz\u0105 niedzieln\u0105, a wi\u0119c z formularzem niedzielnym, kazaniem oraz obrz\u0119dowo\u015bci\u0105 nale\u017cn\u0105 niedzielnej Mszy \u015bw.<br \/>\nDuszpasterz odpowiada za wszystkie Msze \u015bw. opuszczone przez parafian w niedziele z powodu jego oboj\u0119tno\u015bci, wygodnictwa czy nieodpowiedzialno\u015bci.<br \/>\nNic nie zwalnia proboszcza z obowi\u0105zku umo\u017cliwienia uczestnictwa we Mszy \u015bw. niedzielnej w sobot\u0119 parafianom, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 by\u0107 w ko\u015bciele w niedziel\u0119.<br \/>\nPermanentne opuszczanie Mszy \u015bw. niedzielnej jest prost\u0105 drog\u0105 do zoboj\u0119tnienia religijnego, praktycznego odej\u015bcia od Ko\u015bcio\u0142a i utraty wiary.<br \/>\nCzy ka\u017cdy duszpasterz zdaje sobie spraw\u0119 z konsekwencji swojej oboj\u0119tno\u015bci na te sprawy? Nie ma usprawiedliwienia taka postawa duszpasterza.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Zbieranie tacy&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Zbieranie tacy nale\u017cy do ludzi \u015bwieckich \u2013 przedstawicieli parafii, kt\u00f3rzy zbieraj\u0105 od zebranych ofiar\u0119 \u015bwiadomie i ochotnie sk\u0142adan\u0105 na potrzeby parafii. Zbieranie tacy przez ksi\u0119dza, \u015bwiadczy o braku zaufania co do \u015bwiadomo\u015bci religijnej i uczciwo\u015bci jego parafian. T\u0142umaczenie, \u017ce gdy ksi\u0105dz zbiera sk\u0142adk\u0119, jest ona wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c gdy zbiera kto\u015b inny, \u015bwiadczy o pazerno\u015bci na pieni\u0105dze duszpasterza oraz utwierdza parafian w ich postawie ob\u0142udy i faryzeizmu. A co ma zrobi\u0107 kap\u0142an, kt\u00f3ry jest sam w parafii, czy odej\u015b\u0107 od o\u0142tarza i p\u00f3j\u015b\u0107 za sk\u0142adk\u0105? &#8211; by\u0142y i takie dziwactwa. Duszpasterz powinien brzydzi\u0107 si\u0119 takim podst\u0119pnym \u201ewy\u0142udzaniem\u201d od wiernych pieni\u0119dzy, cho\u0107by na szczytne cele. W czasie zbierania tacy \u015bpiewa si\u0119 odpowiedni\u0105 pie\u015b\u0144, celebrans powinien czeka\u0107, a\u017c sk\u0142adka zostanie zebrana i przyniesiona do o\u0142tarza. Po odebraniu dar\u00f3w chleba i wina, celebrans przyjmuje zebran\u0105 kolekt\u0119 b\u0142ogos\u0142awi\u0105c j\u0105, nast\u0119pnie k\u0142adzie przed o\u0142tarzem, nie na o\u0142tarzu. (<em>\u201eKap\u0142an we\u017amie koszyk z twoich r\u0105k i po\u0142o\u017cy go przed o\u0142tarzem Pana Boga twego\u201d<\/em> \u00abPwt 26, 4 \u00bb i dopiero wtedy celebruje obrz\u0119d ofiarowania.<\/p>\n<p>Kilka razy w roku, z rozporz\u0105dzenia w\u0142adz ko\u015bcielnych organizowane s\u0105 po Mszy \u015bw. przed ko\u015bcio\u0142em <strong>zbi\u00f3rki do puszek<\/strong> ofiar pieni\u0119\u017cnych na r\u00f3\u017cne cele. Przy tej okazji dochodzi niestety do nieuczciwo\u015bci \u015bwiadcz\u0105cej o pazerno\u015bci na pieni\u0105dze duszpasterza. Celowo nie og\u0142asza si\u0119 kolekty w poprzedzaj\u0105c\u0105 niedziel\u0119 &#8211; jak to jest nakazywane &#8211; ale informuje si\u0119 o tym wiernych dopiero na zako\u0144czenie Mszy \u015bw. w og\u0142oszeniach w sam dzie\u0144 zbi\u00f3rki. Wiadomo, \u017ce parafianie pieni\u0105dze, z kt\u00f3rymi przyszli do ko\u015bcio\u0142a z\u0142o\u017c\u0105 na tac\u0119 w czasie Mszy \u015bw., natomiast zaskoczeni przez \u201esprytnego\u201d duszpasterza, do puszek po Mszy \u015bw. je\u015bli jeszcze maj\u0105 jakie\u015b pieni\u0105dze, wrzuc\u0105 przys\u0142owiowe \u201egrosze\u201d. Proboszcz natomiast z <em>\u201eczystym\u201d<\/em>, ale faryzejskim sumieniem, oddaje \u201ewielkodusznie\u201d w ca\u0142o\u015bci ofiary z puszek na og\u0142oszony cel. Jest to nieuczciwe i niegodne duszpasterza k\u0142amstwo oraz przyswajanie parafii ofiar, kt\u00f3re do niej nie powinny nale\u017ce\u0107. Jest to po prostu okradanie tych, dla kt\u00f3rych te pieni\u0105dze powinny by\u0107 uczciwie zebrane i kt\u00f3rym w ca\u0142o\u015bci przekazane.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Sakramentalia Ko\u015bcio\u0142a&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Nale\u017cy dok\u0142ada\u0107 wiele starania o to, aby wierni rozumieli i doceniali warto\u015b\u0107 nadprzyrodzon\u0105 sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych i godnie je przyjmowali oraz pobo\u017cnie, ale nie zabobonnie korzystali z dobrodziejstw sakramentali\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry swoj\u0105 modlitw\u0105 w imi\u0119 Chrystusa wyprasza b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Bo\u017ce r\u00f3\u017cnym potrzebom wiernych i sytuacjom ich \u017cycia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Pielgrzymki&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Parafia powinna organizowa\u0107 pielgrzymki do r\u00f3\u017cnych sanktuari\u00f3w, zw\u0142aszcza sanktuarium narodowego w Cz\u0119stochowie, czy do innych miejsc pielgrzymkowych po\u015bwi\u0119conych tajemnicom M\u0119ki Pa\u0144skiej, Matki Bo\u017cej lub \u015awi\u0119tych. Trzeba jednak u\u015bwiadamia\u0107 wiernych, \u017ce pielgrzymka cho\u0107 dzi\u015b na og\u00f3\u0142 w wygodnych warunkach przejazdu autokarem, nie mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 po prostu wycieczk\u0105 turystyczn\u0105, dlatego trzeba si\u0119 zatroszczy\u0107 o jej wybitnie religijny charakter. Nale\u017cy wi\u0119c umo\u017cliwi\u0107 wiernym skorzystanie z sakramentu pokuty przed wyjazdem, urz\u0105dzi\u0107 nabo\u017ce\u0144stwo z przewidzian\u0105 w rytuale modlitw\u0105 i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. Modlitwa wsp\u00f3lna i prywatna uczestnik\u00f3w powinna towarzyszy\u0107 drodze pielgrzymkowej, a po powrocie, zako\u0144czy\u0107 pielgrzymk\u0119 nabo\u017ce\u0144stwem dzi\u0119kczynnym. Ka\u017cda pielgrzymka powinna mie\u0107 jakie\u015b szczeg\u00f3lne has\u0142o i cel nadprzyrodzony, kt\u00f3ry pragnie si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 (dzi\u0119kczynienie, przeb\u0142aganie, pro\u015bba).<br \/>\nReligijny charakter pielgrzymki powinien si\u0119 uwidacznia\u0107 tak\u017ce w zachowaniu uczestnik\u00f3w w drodze i w miejscu pielgrzymkowym.<br \/>\nNie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107 o wymowie tradycyjnej pielgrzymki pieszej. Mo\u017cna j\u0105 organizowa\u0107 ka\u017cdego roku do najbli\u017cszego parafii sanktuarium.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Zgromadzenia zakonne w parafii&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Siostry zakonne w parafii to wielki potencja\u0142 duchowy wspomagaj\u0105cy prac\u0119 duszpastersk\u0105. Osoby zakonne na terenie parafii sam\u0105 swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 \u015bwiadcz\u0105 o warto\u015bciach nadprzyrodzonych, kt\u00f3rym si\u0119 po\u015bwi\u0119caj\u0105 z mi\u0142o\u015bci do Boga, Chrystusa, Ko\u015bcio\u0142a i ludzi, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych przebywaj\u0105. Siostry zakonne s\u0142u\u017c\u0105 parafii nie tylko wtedy, gdy spe\u0142niaj\u0105 r\u00f3\u017cne funkcje konieczne i po\u017cyteczne dla dobra parafii w ko\u015bciele, przedszkolu, szkole, kancelarii parafialnej itp., ale tak\u017ce wspomagaj\u0105c prac\u0119 duszpasterzy swoj\u0105 modlitw\u0105 i ofiarn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 otaczaj\u0105 parafian. Za t\u0119 ofiarn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi lokalnemu nale\u017cy si\u0119 siostrom zakonnym wdzi\u0119czno\u015b\u0107, szacunek i zainteresowanie ze strony duszpasterza i wiernych. Dlatego duszpasterz powinien podkre\u015bla\u0107 rol\u0119 si\u00f3str zakonnych w Ko\u015bciele i parafii, otacza\u0107 duchow\u0105 opiek\u0105, wspomaga\u0107 w potrzebach materialnych, uwra\u017cliwia\u0107 parafian na te potrzeby i ukazywa\u0107 pi\u0119kno powo\u0142ania zakonnego. Otaczaj\u0105c opiek\u0105 r\u00f3\u017cne grupy apostolskie istniej\u0105ce w parafii, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 tak\u017ce osobnych spotka\u0144 duszpasterskich z siostrami zakonnymi.<br \/>\nSzczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 nale\u017cy otoczy\u0107 siostry zakonne wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce w duszpasterstwie parafialnym. Mo\u017cna im zleci\u0107 np:<br \/>\n\u2022 Katechez\u0119 przedszkoln\u0105 i szkoln\u0105.<br \/>\n\u2022 Prowadzenie dzieci\u0119cych grup modlitewnych.<br \/>\n\u2022 Spraw\u0119 \u015bpiewu liturgicznego (zw\u0142aszcza organistce).<br \/>\n\u2022 Redagowanie gazetki, czy gablotki parafialnej.<br \/>\n\u2022 Opiek\u0119 nad ko\u015bcio\u0142em w charakterze zakrystianki.<br \/>\n\u2022 Trosk\u0119 o chorych.<br \/>\n\u2022 Kierowanie prac\u0105 charytatywn\u0105.<br \/>\n\u2022 Zbieranie tacy podczas Mszy \u015bw.<br \/>\n\u2022 W niekt\u00f3rych sytuacjach funkcj\u0119 lektora, czy kantora.<br \/>\nW celu budzenia powo\u0142a\u0144 do zakonu, przynajmniej raz w roku nale\u017ca\u0142o by umo\u017cliwi\u0107 siostrom przeprowadzenie prezentacji swojego zgromadzenia oraz profilu dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3rej si\u0119 oddaj\u0105. Potrzebna te\u017c jest modlitwa o powo\u0142ania do zakonu oraz za zmar\u0142e siostry, kt\u00f3re pracowa\u0142y w parafii lub z tej parafii pochodzi\u0142y.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Kap\u0142ani starsi w parafii&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Wska\u017anikiem kultury duchowej kap\u0142ana (proboszcza) jest jego stosunek do kap\u0142an\u00f3w starszych, a zw\u0142aszcza do poprzednika. To jak si\u0119 odnosi nowy proboszcz do swojego poprzednika, oddzia\u0142uje na najbli\u017csze i dalsze otoczenie \u015brodowiska parafialnego. Ksi\u0119\u017ca wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy &#8211; zazwyczaj m\u0142odzi &#8211; widz\u0105 traktowanie przez proboszcza swojego poprzednika i bezwiednie nasi\u0105kaj\u0105 t\u0105 atmosfer\u0105, kt\u00f3r\u0105 stworz\u0105 kiedy\u015b swoim poprzednikom, gdy zostan\u0105 proboszczami. R\u00f3wnie\u017c parafianie bacznie obserwuj\u0105 jak ich obecny proboszcz traktuje swojego poprzednika i albo gorsz\u0105 si\u0119, albo oboj\u0119tniej\u0105 na nieraz jawn\u0105 niewdzi\u0119czno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 otoczony jest nieraz bardzo zas\u0142u\u017cony dla parafii by\u0142y proboszcz, nieraz chory, zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142y, pozbawiony godziwych warunk\u00f3w \u017cycia. Na nic przydadz\u0105 si\u0119 cho\u0107by kwieciste s\u0142owa kaza\u0144 o mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, czy rodzic\u00f3w, je\u015bli czyny \u015bwiadcz\u0105 o wyrz\u0105dzaniu im krzywdy i niesprawiedliwe ich traktowanie. Tak wi\u0119c obowi\u0105zkiem sprawiedliwo\u015bci, je\u015bli ju\u017c nie mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego i wdzi\u0119czno\u015bci za dobro, kt\u00f3re odziedziczy\u0142a parafia i kieruj\u0105cy ni\u0105 nowy proboszcz jest:<br \/>\nZapewnienie godziwych warunk\u00f3w mieszkaniowych oraz utrzymania.<br \/>\nZainteresowanie aktualnymi potrzebami poprzednika, a wi\u0119c intencje, kt\u00f3re opr\u00f3cz \u201eg\u0142odowej\u201d emerytury pa\u0144stwowej i skandalicznie niskiej diecezjalnej, s\u0105 konieczne do godnego \u017cycia kap\u0142ana.<br \/>\nParafi\u0119 na pewno jest sta\u0107 i musi sta\u0107 na szlachetny gest opieki nad potrzebuj\u0105cym jej by\u0142ym proboszczem \u2013 ojcem duchownym, nauczycielem i przewodnikiem na drogach godnego \u017cycia. Ale trzeba to u\u015bwiadamia\u0107 parafianom, bo tylko wtedy nast\u0119pca b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 spodziewa\u0107 podobnego traktowania u kresu swojej pracy duszpasterskiej w parafii.<br \/>\nZasi\u0119ganie niewi\u0105\u017c\u0105cej opinii do\u015bwiadczonego w miejscowych warunkach poprzednika w powa\u017cniejszych sprawach dotycz\u0105cych parafii, aby unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119dnych rozwi\u0105za\u0144 trudnych problem\u00f3w, zamierze\u0144, czy rozczarowa\u0144.<br \/>\nDocenia\u0107 wk\u0142ad pracy poprzednika w\u0142o\u017conej w dobro duchowe i materialne parafii.<br \/>\nNie krytykowa\u0107 publicznie, czy \u201epok\u0105tnie\u201d tego co si\u0119 nie uda\u0142o zrobi\u0107 poprzednikowi pami\u0119taj\u0105c, \u017ce <em>\u201eerrare humanum est\u201d<\/em> i \u017ce nikt nie ma \u201epatentu\u201d na nieomylno\u015b\u0107, zw\u0142aszcza w duszpasterstwie.<br \/>\nWarto, aby m\u0142odzi ksi\u0119\u017ca nie zapominali znamienn\u0105 maksym\u0119, kt\u00f3r\u0105 zdaj\u0105 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 kap\u0142ani starsi \u2013 byli proboszczowie:<em> \u201eKim ty jeste\u015b, ja by\u0142em, kim ty b\u0119dziesz, ja jestem\u201d.<\/em><br \/>\n\u017badne przepisy prawa \u015bwieckiego, czy ko\u015bcielnego, coraz bardziej nieprzychylne ludziom starszym, \u017cadne sugestie nawet w\u0142adz ko\u015bcielnych, nie mog\u0105 niweczy\u0107 obowi\u0105zku ludzkich i kap\u0142a\u0144skich zachowa\u0144, z kt\u00f3rych rozliczy wszystkich nas Najwy\u017cszy Pasterz Jezus Chrystus, kt\u00f3rego reprezentuje w Ko\u015bciele <em>\u201eSacerdos \u2013 alter Christus\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Kol\u0119da zwana Wizyt\u0105 Duszpastersk\u0105&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Koniecznej reformy wymaga wsp\u00f3\u0142czesna forma \u201eWizyty Duszpasterskiej\u201d zwanej \u201ekol\u0119d\u0105\u201d. Nale\u017ca\u0142oby sko\u0144czy\u0107 z \u201emaratonem kol\u0119dowym\u201d, gdy ksi\u0105dz ma zaledwie kulka minut na tzw. \u201eodwiedziny duszpasterskie\u201d. Jest to niepowa\u017cne i \u015bmieszne w wykonaniu ksi\u0119dza i odbiorze przez nawiedzan\u0105 rodzin\u0119. Zamierzeniem Wizyty Duszpasterskiej powinno by\u0107:<br \/>\n\u2022 Wsp\u00f3lna modlitwa rodziny.<br \/>\n\u2022 B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo mieszkania (domu).<br \/>\n\u2022 Powa\u017cna i szczera rozmowa na tematy religijne, problem\u00f3w rodziny i parafii.<br \/>\n\u2022 Uzupe\u0142nienie danych \u201eKartoteki Parafialnej\u201d.<br \/>\n\u2022 B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo ko\u0144cz\u0105ce nabo\u017ce\u0144stwo rodzinne.<\/p>\n<p>Niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest powa\u017cne potraktowanie takiego spotkania duszpasterza z wiernymi w \u015bci\u015ble okre\u015blonym minimum czasu. Ponadto parafianie powinni wiedzie\u0107 dok\u0142adnie kiedy spodziewa\u0107 si\u0119 ksi\u0119dza, a nie oczekiwa\u0107 w niepewno\u015bci do p\u00f3\u017anych nieraz godzin wieczornych. Dlatego nale\u017cy konkretnie okre\u015bli\u0107 czas odwiedzin (np. od 15.00 do 19.00 &#8211; nie p\u00f3\u017aniej. Nale\u017ca\u0142oby odej\u015b\u0107 od zwyczaju odwiedzin tylko w okresie Bo\u017cego Narodzenia. By\u0142y przecie\u017c zwyczajem odwiedziny Wielkanocne. I nic nie stoi te\u017c na przeszkodzie, aby Wizyta Duszpasterska by\u0142a kontynuowana przez ca\u0142y rok, oczywi\u015bcie w porozumieniu z rodzin\u0105, kt\u00f3r\u0105 duszpasterz zamierza odwiedzi\u0107. Taka forma odwiedzin duszpasterskich mo\u017ce nada\u0107 im prawdziwy sens jako konstruktywne spotkanie duszpasterza z parafianami. Obecnie ludzie s\u0105 bardzo ograniczeni czasem i licz\u0105 si\u0119 z czasem. Dlatego nie mo\u017cna parafian terroryzowa\u0107 konieczno\u015bci\u0105 oczekiwania na ksi\u0119dza po kol\u0119dzie nieraz do p\u00f3\u017anych godzin, a nierzadko stawia\u0107 ich przed faktem nie doczekania si\u0119 w tym dniu odwiedzi. Dlatego trzeba wyra\u017anie okre\u015bli\u0107, kt\u00f3re domy, czy mieszkania i o kt\u00f3rej godzinie b\u0119d\u0105 odwiedzone. Kol\u0119d\u0119 bezwzgl\u0119dnie nie powinno si\u0119 przeci\u0105ga\u0107 si\u0119 poza godzin\u0119 20.00. Ludzie bowiem zm\u0119czeni ca\u0142odzienn\u0105 prac\u0105 musz\u0105 i\u015b\u0107 w dniu nast\u0119pnym zn\u00f3w do pracy, dzieci do szk\u00f3\u0142 i trudno zmusza\u0107 ich do oczekiwania wcale ju\u017c nie oczekiwanej wizyty ksi\u0119dza.<br \/>\nWizyta duszpasterska powinna dostarczy\u0107 duszpasterzowi informacje o \u017cyciu religijnym rodzin parafii, jak np.: czy w rodzinie jest Pismo \u015awi\u0119te, prasa katolicka, ksi\u0105\u017cki religijne, przedmioty kultu religijnego, jakie s\u0105 warunki \u017cycia os\u00f3b starszych \u2013 rodzic\u00f3w, czy w rodzinie jest praktykowana modlitwa wsp\u00f3lna itp. Te i inne informacje pomagaj\u0105 duszpasterzowi w pracy duszpasterskiej kszta\u0142towania religijnego profilu parafii.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Kancelaria parafialna&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Kancelaria parafialna to szczeg\u00f3lne miejsce, w kt\u00f3rym duszpasterz w imieniu Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a nie tylko pomaga przychodz\u0105cym za\u0142atwianiu formalno\u015bci zwi\u0105zanych z przynale\u017cno\u015bci\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a i parafii (s. ma\u0142\u017ce\u0144stwa, chrztu, bierzmowania, chorych, pogrzeb), ale tak\u017ce w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w \u017cycia religijnego osobistego, rodzinnego, s\u0105siedzkiego itp. Wiele problem\u00f3w \u017cycia religijno-spo\u0142ecznego parafian mo\u017ce i powinno by\u0107 omawianych z duszpasterzem w\u0142a\u015bnie w kancelarii parafialnej, kt\u00f3ra jest najodpowiedniejszym miejscem po konfesjonale do omawiania i rozwi\u0105zywania spraw sumienia czy \u017cycia spo\u0142ecznego w parafii. Dlatego kancelaria parafialna powinna by\u0107 dost\u0119pna dla parafian, czy innych interesant\u00f3w w dogodnych dla nich godzinach, cho\u0107 trudno bezwzgl\u0119dnym okre\u015bleniem dniu urz\u0119dowania \u2013 jak w urz\u0119dach \u015bwieckich \u2013 uniemo\u017cliwia\u0107 parafianom za\u0142atwianie koniecznych spraw z duszpasterzem. Nie mo\u017cna jednak dniem za\u0142atwiania tych spraw w kancelarii czyni\u0107 niedzieli, w kt\u00f3rej nieraz zatrudnia si\u0119 odp\u0142atnie wynaj\u0119t\u0105 osob\u0119 (kap\u0142ana, osob\u0119 zakonn\u0105 czy \u015bwieckiego) bowiem tak\u017ce i w tych sprawach obowi\u0105zuje III Przykazanie Bo\u017ce: <em>\u201ePami\u0119taj, aby\u015b dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty \u015bwi\u0119ci\u0142\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Udzielanie sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Opr\u00f3cz sprawowania Mszy \u015bw. podstawowym obowi\u0105zkiem duszpasterza jest udzielanie sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Chodzi tu o s. chrztu, bierzmowania, I spowiedzi i Komunii \u015aw., s. chorych, s. ma\u0142\u017ce\u0144stwa, s. pokuty oraz udzielanie Komunii \u015aw. poza Msz\u0105 \u015bw. I tak:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Sakramentu chrztu<\/strong> udziela si\u0119 w oznaczon\u0105 niedziel\u0119, a nie w sobot\u0119, bo tak \u017cycz\u0105 sobie rozkapryszeni rodzice, kt\u00f3rzy chc\u0105 jak najpr\u0119dzej i bez wi\u0119kszego rozg\u0142osu <em>\u201ecichcem\u201d<\/em> ochrzci\u0107 swoje dziecko, aby mie\u0107 <em>\u201ez g\u0142owy\u201d<\/em> ten obowi\u0105zek i wi\u0119cej czasu na rodzinn\u0105 \u201eimprez\u0119\u201d chrzcieln\u0105. Parafian trzeba wychowywa\u0107 w rozumieniu tego sakramentu w kontek\u015bcie przynale\u017cno\u015bci do Ko\u015bcio\u0142a i parafii, kt\u00f3ra przyjmuje nowego cz\u0142onka do swojej spo\u0142eczno\u015bci w\u0142a\u015bnie w Dniu Ko\u015bcio\u0142a, czyli w niedziel\u0119, cieszy si\u0119 tym faktem i zobowi\u0105zuje do duchowej opieki nad dzieckiem. Tylko w szczeg\u00f3lnych przypadkach jak\u0105 mo\u017ce by\u0107 choroba dziecka, czy ze wzgl\u0119d\u00f3w braku pewnych wymog\u00f3w prawnych lub emocjonalnych, dopuszczalny jest chrzest w sobot\u0119, czy w inny dzie\u0144 tygodnia, nawet bez Mszy \u015bw.<\/p>\n<p>Duszpasterz nie mo\u017ce te\u017c dopuszcza\u0107 na nadawania dziecku poga\u0144skich, czy wprost \u201edziwacznych\u201d imion, bo taka niestety zapanowa\u0142a dzi\u015b moda, zw\u0142aszcza w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach i w\u015br\u00f3d ludzi og\u0142upia\u0142ych reklam\u0105 seriali telewizyjnych, czy nowoczesno\u015bci\u0105 nie licz\u0105c\u0105 si\u0119 z zasadami wiary i tradycji katolickiej. Trzeba ludzi poucza\u0107, \u017ce wierz\u0105cy chrze\u015bcijanie i katolicy nadaj\u0105 swoim dzieciom imiona \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rych opiece polecaj\u0105 dzieci na ca\u0142e ich \u017cycie. A je\u015bli nawet up\u00f3r niedojrza\u0142ych religijnie rodzic\u00f3w nie chce ust\u0105pi\u0107 logicznej perswazji, nale\u017cy \u017c\u0105da\u0107 nadania przynajmniej drugiego imienia \u2013 jakiego\u015b \u015bwi\u0119tego lub samemu je nada\u0107. Nie mo\u017cna krzywdzi\u0107 bezbronnego dziecka g\u0142upot\u0105 jego rodzic\u00f3w i pozbawia\u0107 je nadprzyrodzonej opieki i wzoru \u017cycia \u015bwi\u0119tego patrona. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma prawo \u017c\u0105da\u0107 od katolickich rodzic\u00f3w, aby nadawali swoim dzieciom imiona \u015bwi\u0119tych jako patron\u00f3w ich \u017cycia i drogi do zbawienia. Niestety nie zawsze duszpasterze ingeruj\u0105 w tej sprawie.<br \/>\nJe\u017celi chrzest ma miejsce w \u0142\u0105czno\u015bci ze Msz\u0105 \u015bw., wypada, aby j\u0105 sprawowa\u0107 w intencji dziecka, jego rodzic\u00f3w i chrzestnych.<br \/>\nNiezmiernie wa\u017cn\u0105 te\u017c spraw\u0105 jest wym\u00f3g, aby chrzestnymi byli ludzie dojrzali wiekowo i duchowo, a nie m\u0142okosy, kt\u00f3rzy jeszcze sami wymagaj\u0105 wychowania i opieki. Od chrzestnych za\u015b z innych parafii, nale\u017cy wymaga\u0107 za\u015bwiadczenia wydanego przez ich proboszcza, \u017ce s\u0105 praktykuj\u0105cymi katolikami, samo za\u015bwiadczenie o odbytej spowiedzi nie \u015bwiadczy jeszcze o tym.<br \/>\nWiernym trzeba te\u017c wyja\u015bnia\u0107, \u017ce nie mo\u017cna ochrzci\u0107 dziecka rodzic\u00f3w niewierz\u0105cych, oboj\u0119tnych religijnie, czy niepraktykuj\u0105cych je\u015bli nie ma pewno\u015bci, \u017ce dziecko b\u0119dzie wychowywane w wierze katolickiej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Bierzmowanie&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Sakrament bierzmowania nie mo\u017ce by\u0107 tylko formalno\u015bci\u0105 wpisu do ksi\u0105g metrykalnych, a praktycznie zako\u0144czeniem formacji duchowej i \u017cywego zwi\u0105zku z Ko\u015bcio\u0142em przyjmuj\u0105cych ten sakrament, najcz\u0119\u015bciej pod presj\u0105 rodziny, czy konieczno\u015bci. Solidne <strong>przygotowanie katechetyczne<\/strong> i duchowe do tego sakramentu jest wielkim i odpowiedzialnym obowi\u0105zkiem katechet\u00f3w m\u0142odzie\u017cy. Kryterium dopuszczenia do tego sakramentu musi by\u0107 znajomo\u015b\u0107 wiary katolickiej. St\u0105d trzyletnie przygotowanie do bierzmowania powinno by\u0107 przypomnieniem i poszerzeniem wiadomo\u015bci katechizmowych, biblijnych, z etyki katolickiej, liturgii, nauki o sakramentach \u015bwi\u0119tych oraz nauki o Ko\u015bciele.<br \/>\nOpr\u00f3cz wiadomo\u015bci katechizmowych kandydat do bierzmowania powinien wykaza\u0107 si\u0119 <strong>dojrza\u0142o\u015bci\u0105 duchow\u0105<\/strong>, kt\u00f3rej zewn\u0119trznym znakiem jest uczestnictwo we Mszy \u015bw. w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 i \u015bwi\u0119to (w ko\u015bciele, a nie poza nim), cz\u0119sta spowied\u017a i Komunia \u015awi\u0119ta, czynny udzia\u0142 w \u017cyciu parafialnym jak: udzia\u0142 w rekolekcjach parafialnych, pielgrzymkach, imprezach religijnych organizowanych przez parafi\u0119, przynale\u017cno\u015b\u0107 do stowarzysze\u0144 religijnych istniej\u0105cych w parafii, zainteresowanie pras\u0105 katolick\u0105 prenumerowan\u0105 w parafii oraz lektura ksi\u0105\u017cek religijnych, powa\u017cne traktowanie spraw religijnych, taktowne, kulturalne zachowanie w miejscach publicznych.<br \/>\nBez duchowej dojrza\u0142o\u015bci do tego sakramentu, bierzmowany b\u0119dzie wyuczonym religijnie ateist\u0105, nierzadko kpi\u0105cym sobie z wiary i Ko\u015bcio\u0142a, czego mamy wiele przyk\u0142ad\u00f3w w dzisiejszym m\u0142odym spo\u0142ecze\u0144stwie.<br \/>\nZ sakramentem bierzmowania \u0142\u0105czy si\u0119 te\u017c <strong>nadanie nowego imienia \u015bwi\u0119tego patrona.<\/strong> Trzeba wyra\u017anie podkre\u015bla\u0107, \u017ce nie jest to wyb\u00f3r jakiegokolwiek imienia, ale imienia jakiego\u015b \u015bwi\u0119tego, kt\u00f3ry ma by\u0107 dla bierzmowanego wzorem \u017cycia prawdziwie chrze\u015bcija\u0144skiego i wierno\u015bci Ko\u015bcio\u0142owi Katolickiemu.<br \/>\nOdr\u0119bna spraw\u0105 jest <strong>\u015bwiadek bierzmowania<\/strong>, kt\u00f3ry nie powinien by\u0107 zbyt m\u0142odym,\u00a0 prawie r\u00f3wie\u015bnik bierzmowanego. C\u00f3\u017c to bowiem b\u0119dzie za \u015bwiadek, czy wz\u00f3r dla bierzmowanego? Dlatego dobrze, gdy na \u015bwiadka prosi si\u0119 chrzestnych lub inne osoby dobrze znajome i religijne. W \u017cadnym przypadku nie mo\u017ce by\u0107 \u015bwiadkiem bierzmowania osoba niewierz\u0105ca, czy niepraktykuj\u0105ca, lub \u017cyj\u0105ca w nieprawym zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144stwa cywilnego. Dlatego konieczne jest, aby \u015bwiadek wykaza\u0142 si\u0119 za\u015bwiadczeniem swojej parafii o tym, \u017ce jest praktykuj\u0105cym i wzorowym katolikiem.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Sakrament pokuty&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Wierni powinni mie\u0107 \u0142atwy dost\u0119p do sakramentu pokuty przed ka\u017cd\u0105 Msz\u0105 \u015bw. Nale\u017cy wyja\u015bnia\u0107 wiernym, \u017ce uczestnictwo we Mszy \u015bw. obowi\u0105zkowe w niedziele i \u015bwi\u0119ta nie mo\u017ce by\u0107 przerywane przygotowaniem do spowiedzi, sam\u0105 spowiedzi\u0105 i odprawianiem zadanej pokuty. Dlatego niestosown\u0105 jest praktyka spowiadania w czasie Mszy \u015bw.<br \/>\nObserwuj\u0105c spowied\u017a wielu ludzi, zw\u0142aszcza m\u0142odych i dzieci, mo\u017cna mie\u0107 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015b\u0107 co do wa\u017cno\u015bci tych spowiedzi, kt\u00f3re w wielu przypadkach s\u0105 czyst\u0105 formalno\u015bci\u0105, bez prawdziwego prze\u017cycia i pragnienia pojednania si\u0119 z Bogiem. Dlatego trzeba wiernym przypomina\u0107 na czym polega przyst\u0119powanie do tego sakramentu przez nauki o poszczeg\u00f3lnych warunkach, kt\u00f3re musi spe\u0142ni\u0107 penitent, je\u015bli ma otrzyma\u0107 prawdziwe odpuszczenie grzech\u00f3w przez Boga, a nie tylko by\u0107 \u015bwiadkiem s\u0142\u00f3w rozgrzeszenia wypowiedzianych przez spowiednika. Nie s\u0142yszy si\u0119 niestety nauk na ten temat, niejednokrotnie nawet na rekolekcjach. Okazj\u0105 do przypomnienia wiernym jak nale\u017cy przyst\u0119powa\u0107 do s. pokuty jest urz\u0105dzana przynajmniej trzy razy w roku (przed Wielkanoc\u0105, Bo\u017cym Narodzeniem i Odpustem parafialnym) spowied\u017a parafialna.<br \/>\nSzczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy przyk\u0142ada\u0107 w przygotowanie dzieci do I spowiedzi, kt\u00f3rej nie powinno si\u0119 urz\u0105dza\u0107 w przeddzie\u0144 I Komunii, ale nieco wcze\u015bniej, a wi\u0119c w pi\u0105tek, a nie w sobot\u0119, gdy ca\u0142a my\u015bl dziecka jest nastawiona na dzie\u0144 I Komunii, prezent\u00f3w i go\u015bci.<br \/>\nR\u00f3wnie\u017c w katechezach dzieci i m\u0142odzie\u017cy, a zw\u0142aszcza przed organizowan\u0105 dla nich spowiedzi\u0105, nale\u017cy przypomina\u0107 na czym polega sakrament pokuty, jak trzeba si\u0119 do tego sakramentu przygotowywa\u0107, jak wyznawa\u0107 grzechy i jak odprawia\u0107 zadan\u0105 pokut\u0119.<br \/>\nW zwi\u0105zku ze spowiedzi\u0105, niedopuszczaln\u0105, niestety nie wsz\u0119dzie respektowan\u0105 praktyk\u0105 jest brak foliowych zas\u0142onek na kratkach konfesjona\u0142u. Przecie\u017c to tak niewiele kosztuje! Wielu ludzi jest chorych na r\u00f3\u017cne schorzenia, nieraz niebezpieczne dla innych, wielu penitentom obrzydliwie cuchnie z ust (zw\u0142aszcza palaczom). Nie mo\u017cna terroryzowa\u0107 spowiednika, czy penitenta odra\u017caj\u0105cym i niebezpiecznym dla zdrowia oddechem.<br \/>\nNale\u017ca\u0142oby te\u017c postara\u0107 si\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 obustronnego spowiadania podczas du\u017cych spowiedzi, w kt\u00f3rych spowiednik zmuszony jest tylko na jednym boku spowiada\u0107.<br \/>\nZauwa\u017ca si\u0119 te\u017c powszechnie w parafiach brak odpowiedniego miejsca dla spowiadania os\u00f3b z przyt\u0119pionym s\u0142uchem. Nie informuje si\u0119 te\u017c wiernych o konieczno\u015bci spowiadania si\u0119 tych os\u00f3b w oddzielnym miejscu w ko\u015bciele, czy w zakrystii.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Komunia \u015awi\u0119ta&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Przyjmowanie Cia\u0142a i Krwi Pana Jezusa w sakramentalnej postaci chleba (i wina), to szczyt mo\u017cliwo\u015bci zjednoczenia si\u0119 (communio) cz\u0142owieka z Bogiem.<br \/>\nBardzo zach\u0119ca si\u0119 wiernych do jak najcz\u0119stszego przyjmowania komunii \u015bwi\u0119tej. Rosn\u0105 statystyki przyjmuj\u0105cych, ale czy zawsze godnie, z nale\u017cytym przygotowaniem, uszanowaniem, uwielbieniem i dzi\u0119kczynieniem za ten niewys\u0142owiony Dar Nieba? Mo\u017cna mie\u0107 powa\u017cne zastrze\u017cenia co do tego obserwuj\u0105c przyst\u0119puj\u0105cych do komunii \u015bwi\u0119tej niekt\u00f3rych os\u00f3b starszych, a przede wszystkim powszechnie m\u0142odzie\u017c i dzieci. Za wiele tu liberalizmu, arogancji i lekcewa\u017c\u0105cego zachowania wobec tej Naj\u015bwi\u0119tszej Tajemnicy Wiary.<br \/>\nObecnie, po \u201esoborowym przewrocie\u201d w liturgii, ksi\u0119\u017ca nie udzielaj\u0105 komunii \u015bwi\u0119tej, ale po prostu j\u0105 \u201erozdaj\u0105\u201d jak obrazki, czy cukierki dzieciom. Wielu przyjmuje komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 niejako machinalnie, z przyzwyczajenia, \u201ez rozbiegu\u201d, na stoj\u0105co, bo oduczono ich kl\u0119kania przed Bogiem, bez uszanowania, nieraz nawet na r\u0119k\u0119, w \u201esportowym\u201d tempie rozdaj\u0105cego komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 kap\u0142ana, przy akompaniamencie nieraz zupe\u0142nie nie eucharystycznych \u015bpiew\u00f3w. Za ten stan odpowiadaj\u0105 przede wszystkim duszpasterze. Prawie nigdy nie porusza si\u0119 tego tematu w kazaniach i katechezach. Przygotowanie do I Komunii \u015bw. to zaledwie kilka katechez, kt\u00f3re musz\u0105 wystarczy\u0107 na ca\u0142e \u017cycie m\u0142odemu, a p\u00f3\u017aniej doros\u0142emu cz\u0142owiekowi.<br \/>\nZamiast \u201etresowa\u0107\u201d dzieci przed uroczysto\u015bci\u0105 pierwszej komunii w perfekcyjnym opanowaniu przez nie zewn\u0119trznych obrz\u0119d\u00f3w uroczysto\u015bci, nale\u017ca\u0142oby wi\u0119cej czasu i gorliwo\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0107 na to, aby dzieci naprawd\u0119 godnie przyj\u0119\u0142y pierwsz\u0105 komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, kt\u00f3ra ma by\u0107 dla nich wzorem ka\u017cdej nast\u0119pnej. Wielce po\u017cytecznym by\u0142oby zorganizowanie minirekolekcji dla dzieci przed I Komuni\u0105 \u015awi\u0119t\u0105. Rekolekcje te dostosowane do wieku i mentalno\u015bci tych dzieci zako\u0144czy\u0142yby si\u0119 kr\u00f3tkim nabo\u017ce\u0144stwem pokutnym oraz I spowiedzi\u0105 tych\u017ce dzieci. Nie zwraca si\u0119 te\u017c uwagi na to, aby dzieci i m\u0142odzie\u017c przyst\u0119puj\u0105c do komunii \u015bwi\u0119tej korzystali z ksi\u0105\u017ceczki do nabo\u017ce\u0144stwa. Zupe\u0142nie si\u0119 o tym nie m\u00f3wi i tego od nich nie domaga. Trudno uwierzy\u0107, aby ci tak jeszcze m\u0142odzi i nie do\u015bwiadczeni w modlitwie ludzie, potrafili bez pomocy ksi\u0105\u017ceczki naprawd\u0119 dobrze si\u0119 modli\u0107 po przyj\u0119ciu komunii \u015bwi\u0119tej. Nale\u017ca\u0142oby te\u017c zadba\u0107 o to, aby dzieci i m\u0142odzie\u017c, a tak\u017ce osoby doros\u0142e mieli odpowiednie dla ich wieku i mentalno\u015bci ksi\u0105\u017ceczki do nabo\u017ce\u0144stwa. Wprost \u201ekomiczny\u201d jest nieraz widok doros\u0142ego cz\u0142owieka modl\u0105cego si\u0119 przed spowiedzi\u0105, czy po komunii \u015bwi\u0119tej z pierwszokomunijnej ksi\u0105\u017ceczki do nabo\u017ce\u0144stwa.<br \/>\nNiepokoj\u0105ce jest zachowanie ministrant\u00f3w po przyj\u0119ciu (\u0142ykni\u0119ciu) komunii \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3rzy zupe\u0142nie nie trwaj\u0105 na modlitwie, zaabsorbowani us\u0142ugiwaniem przy udzielaniu komunii \u015bwi\u0119tej wiernym, czy przy innych czynno\u015bciach, nieraz nawet poza ko\u015bcio\u0142em tu\u017c po przyj\u0119ciu komunii \u015bwi\u0119tej.<br \/>\nPrzera\u017ca oboj\u0119tno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych ksi\u0119\u017cy na lekcewa\u017cenie komunii \u015bwi\u0119tej przez doros\u0142ych i dzieci. Nie zwracaj\u0105 uwagi na cz\u0105steczki, kt\u00f3re odpadaj\u0105 podczas komunikowania. Nie zawsze przy udzielaniu komunii \u015bwi\u0119tej u\u017cywa si\u0119 pateny komunijnej, a je\u015bli j\u0105 ministrant trzyma, to jakby dla \u201eparady\u201d, bo ministranci s\u0105 nie douczeni po co trzymaj\u0105 paten\u0119.<br \/>\nZ obawy, aby puryfikacj\u0105 puszki komunijnej na o\u0142tarzu, odrobin\u0119 nie przed\u0142u\u017cy\u0107 czasu celebry, puryfikacj\u0119 jej dokonuje si\u0119 cz\u0119sto po Mszy \u015bw. bez \u017cadnego szacunku, w zakrystii na nie nakrytej nawet korpora\u0142em komodzie lub gdzie indziej ni\u017c na o\u0142tarzu. Nie \u015bwiadczy to dobrze o czci Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu kap\u0142an\u00f3w dopuszczaj\u0105cych si\u0119 tej profanacji i to publicznie na oczach ministrant\u00f3w, czy innych obecnych w zakrystii, kt\u00f3rych taka postawa kap\u0142ana mo\u017ce powa\u017cnie gorszy\u0107. Przecie\u017c puryfikacj\u0119 mo\u017cna przeprowadzi\u0107 je\u015bli nie w czasie Mszy \u015bw., to po niej, ale na o\u0142tarzu przy tabernakulum i przez celebransa lub koncelebruj\u0105cego kap\u0142ana, a nie przez ksi\u0119dza udzielaj\u0105cego komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, kt\u00f3ry nie jest zwi\u0105zany z dan\u0105 celebr\u0105.<br \/>\nDuszpasterz powinien nie tylko uczy\u0107 wiernych czci Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, a zw\u0142aszcza naprawd\u0119 pobo\u017cnego przyjmowania Komunii \u015awi\u0119tej, ale te\u017c dawa\u0107 przyk\u0142ad czci Eucharystii. Wierni powinni widzie\u0107 kap\u0142ana modl\u0105cego si\u0119 przede Msz\u0105 \u015bw. i po Mszy \u015bw.<br \/>\nNiegodne przyjmowanie komunii \u015bwi\u0119tej jest wielk\u0105 zniewag\u0105 Pana Jezusa oraz przyczyn\u0105 s\u0142abn\u0105cego \u017cycia religijnego, prowadzi do zaniku prawdziwej pobo\u017cno\u015bci, pogr\u0105\u017ca dusz\u0119 w zoboj\u0119tnieniu na g\u0142\u0119bsz\u0105 prac\u0119 nad sob\u0105 oraz umacnia w fa\u0142szywym przekonaniu o swojej \u201edoskona\u0142o\u015bci\u201d, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci jest dewociarsk\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 na pokaz. Lepiej rzadziej a godniej przyst\u0119powa\u0107 do komunii \u015bwi\u0119tej, ni\u017c perfidnie zniewa\u017ca\u0107 Pana Jezusa niegodnym traktowaniem po jej przyj\u0119ciu. Trzeba zahamowa\u0107 fal\u0119 bezmy\u015blnego \u201e\u0142ykania\u201d komunii \u015bwi\u0119tej.<br \/>\nW niekt\u00f3rych parafiach podczas spowiedzi parafialnych nie udziela si\u0119 wiernym komunii \u015bwi\u0119tej, co nie tylko dziwi, ale i denerwuje wiernych, kt\u00f3rzy po spowiedzi chcieliby przyj\u0105\u0107 komuni\u0119. Przepisy ko\u015bcielne wprawdzie m\u00f3wi\u0105 o Komunii \u015awi\u0119tej jako integralnej cz\u0119\u015bci Mszy \u015bw. i dope\u0142nieniem w niej uczestnictwa, ale te\u017c rytua\u0142 przewiduje i wyra\u017anie zezwala na przyjmowanie komunii \u015bwi\u0119tej poza Msz\u0105 \u015bw. (Patrz: \u201eKomunia \u015awi\u0119ta i kult tajemnicy eucharystycznej poza Msz\u0105 \u015awi\u0119t\u0105\u201d, Katowice 1985, Ksi\u0119garnia \u015bw. Jacka).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Duszpasterstwo chorych&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Troska o chorych, to wa\u017cna dziedzina pracy duszpasterskiej w parafii. Nie wolno dopu\u015bci\u0107, aby z winy duszpasterza chory zmar\u0142 nie zaopatrzony sakramentami chorych.<br \/>\nNieraz trzeba prze\u0142amywa\u0107 op\u00f3r rodziny przed udzieleniem sakramentu namaszczenia swoim najbli\u017cszym. Nieraz przekonywa\u0107 samego chorego, \u017ce jest to sakrament chorych, a niekoniecznie umieraj\u0105cych. Zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c przypadki \u017c\u0105dania tego sakramentu za cz\u0119sto, czy bez specjalnej konieczno\u015bci.<br \/>\nObecnie powszechnie praktykuje si\u0119 udzielanie sakramentu namaszczenia raz w roku z okazji misji, czy rekolekcji parafialnych dla ludzi chorych, czy w podesz\u0142ym wieku (bo <em>\u201eSenectus ipsa est morbus\u201d<\/em>). Nie ma jednak racji udzielanie tego sakramentu ludziom m\u0142odym, nie powa\u017cnie chorym, a tylko z jakimi\u015b dolegliwo\u015bciami. Nie mo\u017cna bowiem dopuszcza\u0107 do<em> \u201efrustrationis Sacramenti\u201d<\/em>. Trzeba to wyja\u015bnia\u0107 wiernym. Nie g\u0142osi si\u0119 jednak kaza\u0144 o tym sakramencie, ani nie porusza tego tematu w czasopismach katolickich.<br \/>\nDobrze, je\u015bli w parafii praktykuje si\u0119 comiesi\u0119czne odwiedzanie chorych. Nie musi to jednak odbywa\u0107 si\u0119 w pierwsze pi\u0105tki, czy soboty miesi\u0105ca, gdy duszpasterze s\u0105 bardzo zaj\u0119ci w ko\u015bciele parafialnym. Mo\u017cna przecie\u017c w innych dniach odwiedza\u0107 chorych. R\u00f3\u017cnie jednak bywa z przygotowaniem mieszkania do odwiedzin kap\u0142ana z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem. Nieraz mieszkanie jest zupe\u0142nie nie przygotowane na liturgiczn\u0105 wizyt\u0119 kap\u0142ana. Zale\u017cy to przede wszystkim od u\u015bwiadomienia wiernych jak ma wygl\u0105da\u0107 mieszkanie na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107. Trzeba tak\u017ce poucza\u0107 jak domownicy powinni si\u0119 zachowa\u0107 podczas odwiedzin chorego przez kap\u0142ana. Du\u017co jest zaniedba\u0144 pod tym wzgl\u0119dem. R\u00f3wnie\u017c kap\u0142ani nie zawsze pami\u0119taj\u0105 o tym, \u017ce przychodz\u0105c do chorego powinni mu pom\u00f3c w godnym i pobo\u017cnym przyj\u0119ciu Komunii \u015awi\u0119tej, czy sakramentu namaszczenia chorych. Nie ma tu miejsca na swobodne \u201epogaw\u0119dki\u201d z domownikami chorego, czy z samym chorym, kt\u00f3ry dopiero przyj\u0105\u0142 Komuni\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 i powinien religijnie, pobo\u017cnie i w skupieniu prze\u017cy\u0107 przyj\u0119cie sakrament\u00f3w.<br \/>\nNawiedzaj\u0105c chorych nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na warunki ich \u017cycia, kt\u00f3re s\u0105 nieraz skandalicznie krzywdz\u0105ce tych ludzi, niestety z winy najbli\u017cszych. Duszpasterz nie mo\u017ce w tej sytuacji milcze\u0107, ale skorzysta\u0107 z wszystkich mo\u017cliwo\u015bci poruszenia sumie\u0144 i zmiany sytuacji chorego \u2013 nieraz ojca, czy matki. Tylko poruszanie tego tematu publicznie mo\u017ce zmieni\u0107 znieczulic\u0119 sumie\u0144 i tragiczny nieraz los chorych w ich rodzinach.<br \/>\nW wielu rodzinach s\u0105 samochody, ale domownicy nie uwa\u017caj\u0105 za stosowne przynajmniej od czasu do czasu podwie\u017a\u0107 do ko\u015bcio\u0142a osoby starsze, kt\u00f3re nie s\u0105 w stanie o w\u0142asnych silach p\u00f3j\u015b\u0107 do ko\u015bcio\u0142a, cho\u0107 tego bardzo pragn\u0105.<br \/>\nSytuacja ludzi w podesz\u0142ym wieku, czy ob\u0142o\u017cnie chorych nie mo\u017ce te\u017c uj\u015b\u0107 uwagi duszpasterza podczas wizyty duszpasterskiej (kol\u0119dy). Trzeba te\u017c si\u0119 zainteresowa\u0107, czy te osoby chore maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 duchowego uczestnictwa we Mszy \u015bw. transmitowanej przez radio lub telewizj\u0119 oraz czy w miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci maj\u0105 dost\u0119p do Pisma \u015awi\u0119tego, ksi\u0105\u017cek i prasy katolickiej. Nale\u017cy tak\u017ce uwra\u017cliwia\u0107 s\u0105siad\u00f3w do praktykowania uczynku mi\u0142osierdzia: nawiedzania chorych i modlitwy w ich intencjach.<br \/>\nSamym chorym duszpasterz powinien u\u015bwiadamia\u0107 sens choroby i cierpienia jako ofiary wynagradzaj\u0105cej za grzechy swoje, czy innych oraz wypraszaj\u0105cej \u0142aski Bo\u017ce dla potrzebuj\u0105cych pomocy, dla Ko\u015bcio\u0142a, \u015bwiata i parafii. Trzeba chorym u\u015bwiadamia\u0107 wielk\u0105 warto\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 ich modlitwy oraz cierpienia je\u015bli jest ono \u015bwiadomie z\u0142\u0105czone z cierpieniami Pana Jezusa w Jego m\u0119ce i na krzy\u017cu oraz z cierpieniami wszystkich chorych dope\u0142niaj\u0105cych<em> \u201e\u2026braki cierpie\u0144 Chrystusa za Jego Cia\u0142o, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142.\u201d<\/em> (Kol 1, 24)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Pogrzeb w parafii&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Pogrzeb powinien odbywa\u0107 si\u0119 w atmosferze powagi i modlitwy, tak\u017ce w drodze na cmentarz. Wielce nieodpowiednie s\u0105 swobodne rozmowy uczestnik\u00f3w, czy kap\u0142ana (n\u00f3w) w tym czasie. W pogrzebie najbli\u017cszych i s\u0105siad\u00f3w powinny bra\u0107 tak\u017ce udzia\u0142 dzieci. Niech si\u0119 przyzwyczajaj\u0105 do tajemnicy \u015bmierci i wsp\u00f3\u0142czucia dla pogr\u0105\u017conych w smutku po \u015bmierci najbli\u017cszych.<br \/>\nO kulturze religijnej i miar\u0105 wiary parafii w \u017cycie wieczne \u015bwiadczy wygl\u0105d cmentarza parafialnego. Nale\u017cy o tym przypomina\u0107 parafianom nie tylko z okazji \u201eDnia Zadusznego\u201d. Zmar\u0142ych za\u015b poleca\u0107 Mi\u0142osierdziu Bo\u017cemu w codziennym \u201eAnio\u0142 Pa\u0144ski\u201d, a zw\u0142aszcza w niedzielnej Mszy \u015bw. <em>\u201epro parochianis\u201d<\/em> nie tylko jeszcze \u017cyj\u0105cych w spo\u0142eczno\u015bci parafialnej, ale tak\u017ce zmar\u0142ych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Sakrament ten powinien by\u0107 poprzedzony nie tylko okre\u015blonymi przez prawo ko\u015bcielne formalno\u015bciami, ale otoczony duszpastersk\u0105 trosk\u0105 o wa\u017cne i godne jego przyj\u0119cie. Dlatego nie mo\u017cna si\u0119 ogranicza\u0107 tylko do spisania protoko\u0142u ma\u0142\u017ce\u0144skiego, ale nale\u017cy otoczy\u0107 duszpastersk\u0105 trosk\u0105 osoby, kt\u00f3re zamierzaj\u0105 zawrze\u0107 sakramentalne ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Ma to miejsce podczas osobistej rozmowy duszpasterza z narzeczonymi, na kt\u00f3r\u0105 musi si\u0119 znale\u017a\u0107 czas przed dopuszczeniem ich do sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<br \/>\nBardzo powa\u017cnie nale\u017cy te\u017c traktowa\u0107 obowi\u0105zek I i II spowiedzi narzeczonych przed zawarciem ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<br \/>\nZasadniczo duszpasterz nie powinien bra\u0107 udzia\u0142u w przyj\u0119ciu weselnym, nie zawsze bowiem jest to wskazane. A je\u015bli ju\u017c decyduje si\u0119 na udzia\u0142 w imprezie weselnej, trzeba pami\u0119ta\u0107 o godnym zachowaniu, aby nie da\u0107 najmniejszego powodu do zgorszenia uczestnikom przyj\u0119cia, kt\u00f3rzy zawsze bacznie obserwuj\u0105 i oceniaj\u0105 zachowanie os\u00f3b duchownych w takich okoliczno\u015bciach.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Duszpasterstwo powo\u0142aniowe w parafii&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Nakaz Chrystusa: Pro\u015bcie Pana \u017cniwa, \u017ceby wyprawi\u0142 robotnik\u00f3w na swoje \u017cniwo\u2026\u201d(Mt 9, 38) zobowi\u0105zuje wszystkich cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, a zw\u0142aszcza spo\u0142eczno\u015bci parafialne oraz ich duszpasterzy do modlitwy o \u015bwi\u0119te powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skie i zakonne, uwra\u017cliwiania ludzi m\u0142odych na budz\u0105ce si\u0119 w nich powo\u0142anie i roztropne wspieranie zauwa\u017conego powo\u0142ania. Dlatego potrzebne s\u0105 katechezy o kap\u0142a\u0144stwie i \u017cyciu zakonnym na wszystkich poziomach nauczania dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Potrzebne s\u0105 tak\u017ce kazania po\u015bwi\u0119cone temu tematowi oraz uwra\u017cliwianie rodzic\u00f3w na prawo Boga do powo\u0142ania ich dzieci do s\u0142u\u017cby Ko\u015bcio\u0142owi w kap\u0142a\u0144stwie, czy zakonie oraz ukazywanie wielko\u015bci i pi\u0119kna tego powo\u0142ania. Zwraca\u0107 jednak nale\u017cy uwag\u0119 na wysoce niew\u0142a\u015bciwe i grzeszne, wywieranie jakiejkolwiek presji na przyj\u0119cie kap\u0142a\u0144stwa, czy obranie \u017cycia zakonnego jak r\u00f3wnie\u017c sprzeciwianie si\u0119 g\u0142osowi powo\u0142ania ich dzieci.<br \/>\nJe\u017celi za\u015b parafia doczeka si\u0119 powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skiego czy zakonnego, nale\u017cy je otacza\u0107 duchow\u0105 opiek\u0105 i wspiera\u0107 w realizacji. Wielk\u0105 niestosowno\u015bci\u0105 jest przy alumnach odwiedzaj\u0105cych w okresie wakacyjnym czy \u015bwi\u0105tecznym parafi\u0119, omawianie w ich obecno\u015bci nieraz przykrych, czy gorsz\u0105cych sytuacji, krytykowania w\u0142adz ko\u015bcielnych lub innych konfratr\u00f3w. Powinna tu obowi\u0105zywa\u0107 zasada: <em>\u201eNon omnibus omnia\u201d<\/em>, zw\u0142aszcza tego co mog\u0142oby zgorszy\u0107 przygotowuj\u0105cego si\u0119 do kap\u0142a\u0144stwa czy zakonu. Nie zawsze ksi\u0119\u017ca kieruj\u0105 si\u0119 tymi wzgl\u0119dami przy spotkaniach z alumnami seminarium.<br \/>\nProboszcz zgodnie z sumieniem, w poczuciu wielkiej odpowiedzialno\u015bci przed Bogiem i Ko\u015bcio\u0142em jest zobowi\u0105zany do wystawiania obiektywnej i sprawiedliwej opinii o kandydacie do seminarium czy alumnie przebywaj\u0105cym w parafii na wakacjach, feriach \u015bwi\u0105tecznych czy z okazji innych okoliczno\u015bci.<br \/>\nDobrze, je\u015bli w parafii istnieje stowarzyszenie wspierania powo\u0142a\u0144 ( w Archidiecezji Przemyskiej: \u201eDzie\u0142o Pomocy Powo\u0142aniom im. b\u0142. ks. Jana Balickiego\u201d). Doceniaj\u0105c apostolsk\u0105 trosk\u0119, z jak\u0105 to stowarzyszenie zabiega o zapewnienie Ko\u015bcio\u0142owi dobrych i \u015bwi\u0119tych kap\u0142an\u00f3w, warto temu stowarzyszeniu tak\u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0107 nieco duszpasterskiej troski.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Sakrament kap\u0142a\u0144stwa&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Zrealizowaniem powo\u0142ania jest przyj\u0119cie \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Zwyczajnie nie jest ten sakrament udzielany w parafii, ale parafia powinna \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 duchowo z przyjmuj\u0105cymi \u015bwi\u0119cenia modli\u0107 si\u0119 w ich intencji, a prymicje rodaka prze\u017cywa\u0107 w duchu wiary i powagi nale\u017cnej kap\u0142a\u0144stwu.<br \/>\nWstydem i prymitywn\u0105 \u201eb\u0142azenad\u0105\u201d jest robienie z prymicji kap\u0142a\u0144skich wesela wiejskiego, czy bankietu. Wiele tu do powiedzenia maj\u0105 proboszcz, czy sam prymicjant, kt\u00f3ry nie powinien godzi\u0107 si\u0119 z presj\u0105 rodziny na urz\u0105dzanie czysto \u015bwieckiej imprezy z okazji prymicji. Kompromituje to bowiem prymicjanta, jego rodzin\u0119, proboszcza i parafi\u0119. Natomiast ciesz\u0105c si\u0119 powo\u0142aniami kap\u0142a\u0144skimi czy zakonnymi pochodz\u0105cymi z parafii, parafia powinna wspiera\u0107 swoich rodak\u00f3w w ich apostolskim trudzie s\u0142u\u017cby Ko\u015bcio\u0142owi sta\u0142\u0105 modlitw\u0105 w ich intencji oraz pami\u0119ta\u0107 o zmar\u0142ych kap\u0142anach czy siostrach zakonnych zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy pracowali w parafii.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Odpust parafialny&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Wa\u017cn\u0105 uroczysto\u015bci\u0105 w \u017cyciu ka\u017cdej parafii jest Odpust parafialny. Odpust powinien si\u0119 odbywa\u0107 <em>\u201eipsa die\u201d<\/em>bez przenoszenia go na niedziel\u0119, chyba z powodu specjalnych okoliczno\u015bci, jak np. tradycyjnych uroczysto\u015bci odpustowych obchodzonych w danej parafii w okre\u015blon\u0105 niedziel\u0119 roku, czy te\u017c innych powa\u017cnych przeszk\u00f3d. Odpust jest uroczysto\u015bci\u0105 w parafii inn\u0105 ni\u017c niedziela i jako taki powinien zachowa\u0107 szczeg\u00f3lny charakter \u015bwi\u0119ta lokalnego, cho\u0107 nie zobowi\u0105zuj\u0105cy pod grzechem do \u015bwi\u0119towania jak w niedziel\u0119. Jako uroczysto\u015b\u0107 parafialna odpust, je\u015bli wypadnie w pi\u0105tek znosi obowi\u0105zek zachowania wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci od pokarm\u00f3w mi\u0119snych tak mieszka\u0144c\u00f3w parafii, jak te\u017c przyby\u0142ych na odpust pielgrzym\u00f3w, czy go\u015bci.<br \/>\nAby wierni mogli skorzysta\u0107 z dobrodziejstw duchowych odpustu, powinni by\u0107 do tego przygotowani. Nale\u017cy wi\u0119c poucza\u0107 parafian, i to przed ka\u017cdorazowym odpustem:<br \/>\n\u2022 Czym w\u0142a\u015bciwie jest odpust.<br \/>\n\u2022 Dlaczego Ko\u015bci\u00f3\u0142 udziela odpust\u00f3w.<br \/>\n\u2022 Jakie s\u0105 warunki uzyskania przez wiernych odpustu.<\/p>\n<p>Nie wystarczy wi\u0119c og\u0142osi\u0107 odpust w parafii i nawet do\u0142o\u017cy\u0107 stara\u0144, aby imponuj\u0105co, uroczy\u015bcie na zewn\u0105trz si\u0119 odby\u0142, ale nale\u017cy postara\u0107 si\u0119, aby wierni mogli skorzysta\u0107 z duchowych dobrodziejstw odpustu. Nale\u017cy wi\u0119c w urz\u0105dzi\u0107 spowied\u017a parafialn\u0105, a i w samym dniu odpustu da\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyst\u0105pienia do sakramentu pokuty, zw\u0142aszcza pielgrzymom.<br \/>\nW dniu odpustu powinno si\u0119 wsp\u00f3lnie z wiernymi pod koniec Mszy \u015awi\u0119tej odm\u00f3wi\u0107 przepisane modlitwy lub przynajmniej poinformowa\u0107 wiernych o konieczno\u015bci ich odm\u00f3wienia jako warunku uzyskania odpustu.<br \/>\nCentralnym nabo\u017ce\u0144stwem odpustowym jest uroczy\u015bcie sprawowana suma, na zako\u0144czenie kt\u00f3rej, je\u015bli warunki temu sprzyjaj\u0105 powinna by\u0107 procesja eucharystyczna.<br \/>\nW g\u0142\u00f3wnej uroczysto\u015bci odpustowej powinni bra\u0107 udzia\u0142 kap\u0142ani z dekanatu, czy inni zaproszeni i to nie pod sam koniec Mszy \u015awi\u0119tej, ale je\u015bli nie przy o\u0142tarzu, to w konfesjona\u0142ach. Wym\u00f3g, aby odpustu nie przenosi\u0107 na niedziel\u0119, gdy kap\u0142ani s\u0105 zaj\u0119ci we w\u0142asnych parafiach, temu w\u0142a\u015bnie sprzyja.<br \/>\nBezwgl\u0119dnie nale\u017cy wymaga\u0107 aby stragany odpustowe, nieraz bardzo licznie oblegaj\u0105ce plac przy ko\u015bciele by\u0142y zamkni\u0119te podczas Mszy \u015awi\u0119tej, aby uczestnicy uroczysto\u015bci powa\u017cnie uczestniczyli w nabo\u017ce\u0144stwie, a nie zabawiali si\u0119 przy straganach rozmaito\u015bciami oferowanymi przez sprzedawc\u00f3w.<br \/>\nKazanie odpustowe powinny dotyczy\u0107 prze\u017cywanej tego dnia tajemnicy wiary, czy zdarzenia w powi\u0105zaniu z aktualnymi potrzebami Ko\u015bcio\u0142a, Ojczyzny i miejscowej spo\u0142eczno\u015bci. Odpust jest szczeg\u00f3lna okazj\u0105 do zwr\u00f3cenia uwagi na te sprawy zgromadzonych na uroczysto\u015b\u0107 odpustow\u0105 wiernych, nieraz tak\u017ce z innych miejscowo\u015bci, czy parafii.<br \/>\nSplendoru odpustowi nadaje te\u017c zaproszenie na odpust osobnego celebransa i osobnego kaznodziej\u0119. Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 odpustow\u0105 powinien sprawowa\u0107 (lub jej przewodniczy\u0107) kap\u0142an starszy, bardziej zas\u0142u\u017cony. Kazanie za\u015b ksi\u0105dz m\u0142odszy.<br \/>\nOzdabianie ko\u015bcio\u0142a z okazji odpustu nie powinno zas\u0142ania\u0107 architektury, czy naturalnego wystroju wn\u0119trza. Niekt\u00f3re stare ko\u015bcio\u0142y maj\u0105 naprawd\u0119 pi\u0119kne wn\u0119trze i sztuczne ozdoby mog\u0105 je tylko zniekszta\u0142ca\u0107.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywna parafii&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201e\u2026Zawsze ubogich macie u siebie\u2026\u201d<\/em> (Mt 26,11) Te s\u0142owa Pana Jezusa nie tylko przypominaj\u0105 przykr\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 wielu ludzi w parafii, ale i zobowi\u0105zuj\u0105 do \u015bwiadczenia im pomocy materialnej i duchowej. Duszpasterz nie mo\u017ce o tym zapomina\u0107.<br \/>\nParafia powinna posiada\u0107 pewien fundusz dla wspomagania ubogich. Fundusz ten mo\u017ce zasila\u0107 jaka\u015b kwota z ka\u017cdej sk\u0142adki ko\u015bcielne, pieni\u0105dze sk\u0142adane przez wiernych w skrzynce: \u201eNa ubogich\u201d, kt\u00f3ra powinna si\u0119 znajdowa\u0107 w ka\u017cdym ko\u015bciele parafialnym, o czym te\u017c nale\u017cy informowa\u0107 parafian okazyjnie z ambony, czy w konfesjonale nadaj\u0105c w niekt\u00f3rych sytuacjach za pokut\u0119 z\u0142o\u017cenie jakiej\u015b ofiary na biednych. R\u00f3wnie\u017c okazjonalne ofiary na tac\u0119, czy do puszek organizowane na polecenie w\u0142adz diecezjalnych mog\u0105 zasili\u0107 parafialny fundusz<em> \u201ePro pauperibus<\/em>.<br \/>\nZ okazji wi\u0119kszych \u015bwi\u0105t: jak Bo\u017cego Narodzenia, czy Wielkiej Nocy powinno si\u0119 organizowa\u0107 w parafii sk\u0142adanie produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych dla biednych.<br \/>\nW parafii powinien by\u0107 \u201eZesp\u00f3\u0142 Charytatywny\u201d \u2013 \u201eCaritas parafialna\u201d zrzeszaj\u0105ce osoby, kt\u00f3re maj\u0105 si\u0119 opiekowa\u0107 potrzebuj\u0105cymi pomocy na okre\u015blonym terenie parafii. Zespo\u0142y te powinny w\u0142a\u015bnie z okazji \u015bwi\u0105t dostarcza\u0107 potrzebuj\u0105cym zebrane przez parafi\u0119 produkty jako dar \u015bwi\u0105teczny parafii dla potrzebuj\u0105cych pomocy. Nie mo\u017cna tych ludzi potrzebuj\u0105cych dodatkowo upokarza\u0107 \u017c\u0105daniem zg\u0142aszania si\u0119 i tym samym pro\u015bby o pomoc. Zespo\u0142y charytatywne powinny mie\u0107 okresowe spotkania z duszpasterzem w celu omawiania spraw zwi\u0105zanych z pomoc\u0105 charytatywn\u0105 dla biednych w parafii.<br \/>\nR\u00f3wnie\u017c dzieci trzeba uwra\u017cliwia\u0107 na potrzeb\u0119 pomocy dzieciom z biednych rodzin. St\u0105d pi\u0119kna inicjatywa \u201eSzkolnych Oddzia\u0142\u00f3w Caritas\u201d, kt\u00f3re powinny istnie\u0107 w ka\u017cdej parafii. Pi\u0119knej i ofiarnej pracy charytatywnej w parafii maj\u0105 przy\u015bwieca\u0107 s\u0142owa Pana Jezusa: <em>\u201eCo uczynili\u015bcie braciom moim najmniejszym, mnie\u015bcie uczynili\u201d<\/em> (Mt 25, 40) oraz: <em>\u201eB\u0142ogos\u0142awieni mi\u0142osierni, albowiem oni mi\u0142osierdzia dost\u0105pi\u0105<\/em> (Mt 5, 7).<\/p>\n<p>Nie wszystkie parafie w diecezji maj\u0105 jednakowy status materialny. S\u0105 parafie bogate, biedniejsze i bardzo biedne. Uzale\u017cnione jest to od po\u0142o\u017cenia geograficznego, miejscowych warunk\u00f3w, ilo\u015bci i zamo\u017cno\u015bci parafian. Niestety nie zawsze dostrzega si\u0119 i reaguje w\u0142a\u015bciwie na trudne sytuacje duszpasterzy tych parafii, a ocenia negatywnie ich prac\u0119 po braku zewn\u0119trznych materialnych osi\u0105gni\u0119\u0107. Nie ma sprawiedliwej rotacji stanowisk duszpasterskich. Jedni kap\u0142ani po kilkana\u015bcie, a nawet kilkadziesi\u0105t lat duszpasterzuj\u0105 z uznaniem na eksponowanych i dobrze prosperuj\u0105cych parafiach, inni przez wiele lat musz\u0105 si\u0119 zmaga\u0107 z powa\u017cnymi trudno\u015bciami finansowymi biednych parafii.<br \/>\nDlatego sprawiedliwo\u015b\u0107 wymaga solidarno\u015bci i samopomocy parafialnej. Parafie o dobrym statusie materialnym nie tylko powinny, ale wprost maj\u0105 obowi\u0105zek <em>ex justitia<\/em> wspomaga\u0107 biedne parafie, nie tylko og\u00f3lnie, nakazan\u0105 przez w\u0142adze diecezjalne jednorazow\u0105 roczn\u0105 sk\u0142adk\u0105 na ten cel, ale konkretnie, wybieraj\u0105c sobie parafi\u0119, kt\u00f3r\u0105 w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci b\u0119dzie si\u0119 wspomaga\u0107. Taka postawa charakteryzowa\u0142a pierwsze gminy chrze\u015bcija\u0144skie, kt\u00f3re si\u0119 nawzajem wspomaga\u0142y materialnie przez po\u015brednictwo \u015bw. Paw\u0142a, czy jego uczni\u00f3w.<br \/>\n(1 Kor 16, 1-4; 2 Kor 8, 8-15; 9, 6-8; 12-14; Rz 15, 26n; Ga 2,10); Dz 11, 29; 24,17;)<br \/>\nNiestety, ale sprawdzaj\u0105 si\u0119 s\u0142owa powiedzenia: \u201eSyty nie rozumie g\u0142odnego\u201d. Duszpasterzowanie na bogatszej parafii zobowi\u0105zuje do pomocy biedniejszym parafiom, potrzeba tylko dobrej woli i poczucia sprawiedliwo\u015bci i mi\u0142osierdzia chrze\u015bcija\u0144skiego. Formy za\u015b tej pomocy podyktuje proboszczowi kap\u0142a\u0144skie sumienie i ludzka \u017cyczliwo\u015b\u0107 wzgl\u0119dem potrzebuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142braci.<br \/>\nNie powinno si\u0119 te\u017c zapomina\u0107 o parafiach polskich obecnie znajduj\u0105cych si\u0119 za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105, kt\u00f3re do\u015bwiadczone wojn\u0105, grabie\u017c\u0105, prze\u015bladowaniem i przymusow\u0105 ateizacj\u0105, z ogromnym trudem, z gorliwo\u015bci\u0105 i zapa\u0142em odbudowuj\u0105 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 ko\u015bcieln\u0105 i narodow\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Troska o paramenty liturgiczne&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Warto zastanowi\u0107 si\u0119, czy paramenty liturgiczne: kielichy, puszki komunijne, pateny, ornaty, kapy, msza\u0142y oraz inne ksi\u0119gi liturgiczne s\u0105 godne sprawowania Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary. Zewn\u0119trzny ich wygl\u0105d \u015bwiadczy o poczuciu estetyki i religijnego szacunku dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu u duszpasterza.<\/p>\n<p>[nextpage title=&#8221;   Nowoczesne formy komunikacji w duszpasterstwie&#8221;]<\/p>\n<p>Obecnie w dobie komputeryzacji i \u0142\u0105czno\u015bci medialnej, trudno parafii ignorowa\u0107 nowoczesne formy \u0142\u0105czno\u015bci urz\u0119dowej z w\u0142adzami diecezjalnymi, urz\u0119dami \u015bwieckimi, czy \u0142\u0105czno\u015bci z parafianami. Dlatego konieczn\u0105 potrzeb\u0105 jest, aby ka\u017cda parafia posiada\u0142a komputer, \u0142\u0105cze internetowe, w\u0142asny adres poczty elektronicznej (email), w\u0142asn\u0105 stron\u0119 internetow\u0105, a tak\u017ce w\u0142asne czasopismo, czy przynajmniej gablotk\u0119 og\u0142osze\u0144 z zawsze aktualnymi informacjami dotycz\u0105cymi \u017cycia parafialnego. R\u00f3wnie\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny powinien by\u0107 wyposa\u017cony w sprawne urz\u0105dzenia ug\u0142a\u015bniaj\u0105ce oraz \u201erzutnik\u201d do wy\u015bwietlania tekst\u00f3w pie\u015bni. Tylko parafie bardzo biedne materialnie, czy oboj\u0119tne na te formy komunikacji spo\u0142ecznej na to nie sta\u0107, zwa\u017cywszy, \u017ce dzi\u015b w prawie w ka\u017cdej parafii s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie by pomogli w podniesieniu standardu technicznego swojej parafii por\u00f3wnuj\u0105c j\u0105 z s\u0105siednimi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Dokumentacja wa\u017cniejszych wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>\u017bycie parafialne obfituje w r\u00f3\u017cne, nieraz wa\u017cne wydarzenia, warto je dokumentowa\u0107, gdy\u017c one tworz\u0105 histori\u0119 parafii, kt\u00f3r\u0105 odczytywa\u0107 b\u0119d\u0105 przysz\u0142e pokolenia parafian, aby odczytuj\u0105c je uczy\u0107 si\u0119 przesz\u0142o\u015bci, piel\u0119gnowa\u0107 j\u0105 i ubogaca\u0107 nowymi warto\u015bciami duchowymi i materialnymi tworz\u0105cymi now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u017cycia religijnego i narodowego w oparciu o wiar\u0119, wierno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu i mi\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny.<br \/>\nDzi\u015b jest wiele mo\u017cliwo\u015bci dokumentacji wa\u017cnych wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego przez nagrania magnetofonowe, filmy na ta\u015bmach VCR, czy relacje pisemne. Nie zwalnia to oczywi\u015bcie od obowi\u0105zku prowadzenia i sta\u0142ego uzupe\u0142niania przez ka\u017cd\u0105 parafi\u0119 \u201eKroniki Parafialnej\u201d. Nie zdajemy sobie spraw\u0119 z tego jak\u0105 warto\u015b\u0107 dla historii parafii maj\u0105 aktualnie prze\u017cywane zdarzenia, czy uroczysto\u015bci. Mo\u017cna w parafii utworzy\u0107 zesp\u00f3\u0142 os\u00f3b, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie by si\u0119 tym zaj\u0119li.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Transponowanie \u201eliturgii\u201d ateistycznych do \u017cycia parafialnego&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Dziwi\u0107 mo\u017ce a zarazem gorszy\u0107 przyjmowanie \u015bwieckiej obrz\u0119dowo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wymy\u015blili atei\u015bci, aby stworzy\u0107 namiastk\u0119 \u015bwi\u0119tych obrz\u0119d\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego dla \u201ewyznawc\u00f3w\u201d religii bezbo\u017cnictwa. Dlatego wymy\u015blono \u201euroczysto\u015b\u0107\u201d nadania \u015bwieckiego imienia zamiast chrztu, parodi\u0119 \u015blubu ko\u015bcielnego, parad\u0119 pogrzebu pa\u0144stwowego oraz r\u00f3\u017cne tzw. \u201eDni\u201d jak np.: dzie\u0144 babci 21 stycznia, dzie\u0144 dziadka 22 stycznia, dzie\u0144 kobiet 8 marca, dzie\u0144 matki 26 maja, dzie\u0144 dziecka 1 czerwca, i tym podobne b\u0142aze\u0144stwa jak np. aprobowanie przez niekt\u00f3rych nowoczesnych duszpasterzy \u0142\u0105czenie z liturgicznym wspomnieniem \u015bw. Walentego. neopoga\u0144skiego \u201eDnia Zakochanych\u201d, a w\u0142a\u015bciwie dnia og\u0142upia\u0142ych erotyzmem nastolatk\u00f3w. Szczytem za\u015b g\u0142upoty jest przyjmowanie niestety przez dzieci i m\u0142odzie\u017c katolick\u0105 zwyczaju parodiuj\u0105cego chrze\u015bcija\u0144skie i katolickie doroczne obchodzenie wspomnienia zmar\u0142ych pod nazw\u0105: \u201ehalloween\u201d. ( zwyczaj zwi\u0105zany z maskarad\u0105 i odnosz\u0105cy si\u0119 do \u015bwi\u0119ta zmar\u0142ych). Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce te wszystkie dziwactwa propaguje si\u0119 w tym celu, aby stworzy\u0107 \u015bwieck\u0105 obrz\u0119dowo\u015b\u0107 przeciw chrze\u015bcija\u0144skiemu obchodzeniu pewnych wa\u017cnych wydarze\u0144 w \u017cyciu cz\u0142owieka, lub uhonorowania pewnych stan\u00f3w, czy zawod\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwu.<br \/>\nDziwi jednak to, \u017ce i w naszych parafiach, pi\u0119kne religijne tradycje Ko\u015bcio\u0142a zwi\u0105zane z wa\u017cnymi okoliczno\u015bciami \u017cycia cz\u0142owieka, czy spo\u0142ecze\u0144stwa, transponuje si\u0119 te ateistyczne \u201eliturgie\u201d do swojej obrz\u0119dowo\u015bci. To nie jest, jak niekt\u00f3rzy \u201eobro\u0144cy\u201d tych\u017ce \u015bwieckich obrz\u0119dowo\u015bci \u201echrzczenie\u201d ich i nadawanie im nowego religijnego wymiaru, ale po prostu \u201epoganizacja\u201d \u017cycia religijnego w Ko\u015bciele oraz utwierdzanie wiernych w s\u0142uszno\u015bci procesu dechrystianizacji \u017cycia. Czy wi\u0119c chrze\u015bcijanin \u2013 katolik powinien \u201ecelebrowa\u0107\u201d te ateistyczne liturgie? Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki uroczy\u015bcie obchodzi wa\u017cne wydarzenia w \u017cyciu jednostki, czy spo\u0142ecze\u0144stwa, a czyni to powa\u017cnie, w dniach u\u015bwi\u0119conych chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 tradycj\u0105 i wspomnieniem \u015bwi\u0119tych.<br \/>\nTak wi\u0119c Dzie\u0144 Matki mo\u017cna obchodzi\u0107 w \u015bwi\u0119to Bo\u017cej Rodzicielki Maryi \u2013 1 stycznia, czy w innym dniu maryjnym, Dzie\u0144 Babci i Dziadka \u2013 tradycyjnie 26 lipca, wspominaj\u0105c z ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Joachima i Ann\u0119 \u2013 26 lipca, Dzie\u0144 Kobiet jako dzie\u0144 wdzi\u0119czno\u015bci dla niewiast mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z dniem po\u015bwi\u0119conym Najwspanialszej z niewiast \u2013 Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Pannie, w jakie\u015b \u015bwi\u0119to ku czci NMP, Dzie\u0144 Dziecka mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 z zako\u0144czeniem Oktawy \u201eBo\u017cego Cia\u0142a\u201d lub w innym odpowiednim czasie gdy udziela si\u0119 specjalnego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa dzieciom.<br \/>\nDuszpasterz powinien ukazywa\u0107 wiernym \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 i pi\u0119kno sakrament\u00f3w oraz obrz\u0119d\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, kt\u00f3re spe\u0142nia w imieniu Chrystusa b\u0142ogos\u0142awi\u0105c i u\u015bwi\u0119caj\u0105c wszystkie etapy \u017cycia chrze\u015bcijanina prowadz\u0105c go przez \u017cycie do zbawienia. Dlatego nie powinno si\u0119 akcentowa\u0107 \u015bwieckiej obrz\u0119dowo\u015bci, ale j\u0105 ignorowa\u0107 i we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b prostowa\u0107 wed\u0142ug \u015bwi\u0119tych tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Duszpasterz mo\u017ce ustanowi\u0107 w swojej parafii <em>\u201eCalendarium proprium\u201d<\/em> dla powa\u017cnego i religijnego obchodzenia Dni Wdzi\u0119czno\u015bci za dary Bo\u017ce oraz dobrodziejstwa \u015bwiadczone przez po\u015brednictwo ludzi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>[nextpage title=&#8221;Zako\u0144czenie&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>W niniejszym opracowaniu zosta\u0142y poruszone sprawy zwi\u0105zane z duszpasterstwem parafialnym.<br \/>\nCelem tego opracowania jest:<br \/>\n\u2022 Zwr\u00f3cenie uwagi duszpasterzy na spos\u00f3b sprawowania duszpasterstwa w parafii, kt\u00f3re powinno mie\u0107 na uwadze chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105, pomoc w u\u015bwi\u0119ceniu i zbawieniu powierzonych swojej opiece a ludzi, a tak\u017ce dobro doczesne i godne \u017cycie cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\n\u2022 Pomoc w ocenie swojej pracy przez duszpasterza w \u015bwietle przytoczonych sytuacji, problem\u00f3w, trudno\u015bci, nierzadko nadu\u017cy\u0107 oraz propozycji pewnych praktycznych rozwi\u0105za\u0144 pastoralnych.<\/p>\n<p><strong>Uwa\u017cna lektura tego opracowania pomo\u017ce w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107 duszpastersk\u0105 sprawno\u015b\u0107 funkcjonowania parafii przez duszpasterzy, korzystaj\u0105cych z ich pos\u0142ugi wiernych, a tak\u017ce wnikliwych obserwator\u00f3w \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego i ludzi wrogo nastawionych do Ko\u015bcio\u0142a oraz jego kap\u0142an\u00f3w.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sprawno\u015b\u0107 duszpasterstwa parafialnego zale\u017cy od pracy duszpasterzy, kt\u00f3rzy kieruj\u0105 parafi\u0105 troszcz\u0105c si\u0119 o nadprzyrodzone i doczesne dobro powierzonych im przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 wiernych. W ocenie jako\u015bci duszpasterstwa parafialnego pomaga zwr\u00f3cenie uwagi na pewne okoliczno\u015bci \u017cycia parafialnego, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z kultem, nauczaniem prawd wiary, administrowaniem sakrament\u00f3w, zarz\u0105dzaniem parafi\u0105, czy statusem kulturalno-gospodarczym spo\u0142eczno\u015bci parafialnej. Warto wi\u0119c zwr\u00f3ci\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-129","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-duszpasterstwo-parafialne"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}