\u00a0<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e\u00a0\u2026\u00a0 Zatrzymali si\u0119 smutni.\u201d<\/em><\/strong> (\u0141k 24, 17)<\/p>\n <\/p>\n Czy powinno si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o smutkach kap\u0142ana tym, kt\u00f3rzy pe\u0142ni entuzjazmu i rado\u015bci przyjmuj\u0105 dar powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skiego lub prze\u017cywaj\u0105cych pierwsze lata kap\u0142a\u0144stwa? A jednak trzeba i ten temat poruszy\u0107 w naszym\u00a0 rekolekcyjno \u2013 pastoralnym skupieniu.<\/p>\n \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, pierwsza Msza \u015bw., prymicje, euforia rado\u015bci i plan\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107 w s\u0142u\u017cbie Chrystusowi, Ko\u015bcio\u0142owi i ludziom, a nast\u0119pnie spotkanie z rzeczywisto\u015bci\u0105, t\u0105 ju\u017c nie bajeczn\u0105 i wyimaginowan\u0105, w seminarium.<\/p>\n Pierwsza aplikata skierowuj\u0105ca na wyznaczon\u0105 przez biskupa parafi\u0119, mo\u017ce nie taka, o jakiej my\u015bleli\u015bmy, bo mo\u017ce daleko od domu rodzinnego, mo\u017ce warunki mieszkania i pracy, dzi\u015b wprawdzie na og\u00f3\u0142 dobre, niekiedy bardzo dobre, a nawet lepsze ni\u017c w domu rodzinnym,\u00a0 a mo\u017ce wymagaj\u0105ce rezygnacji z upodoba\u0144 do wygody i komfortu, kt\u00f3ry mieli\u015bmy w domu rodzinnym czy w seminarium, mo\u017ce przydzia\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w bardzo absorbuj\u0105cy, proboszcz wymagaj\u0105cy, \u015brodowisko pracy trudniejsze ni\u017c to w naszych wyobra\u017ceniach, to pierwsze smutne rozczarowania m\u0142odego kap\u0142ana.<\/p>\n <\/p>\n Trzeba by wtedy przypomnie\u0107 sobie realia narodzenia Pana Jezusa w Betlejem:<\/p>\n <\/p>\n \u201e<\/em>\u00a0Porodzi\u0142a swego pierworodnego Syna, owin\u0119\u0142a Go w pieluszki i po\u0142o\u017cy\u0142a w \u017c\u0142obie, gdy\u017c nie by\u0142o dla nich miejsca w gospodzie\u201d(\u0141k 2, 7)<\/em><\/p>\n Oraz zdarzenie z Ewangelii:<\/p>\n <\/p>\n \u201e\u00a0Wtem przyst\u0105pi\u0142 pewien uczony w Pi\u015bmie i rzek\u0142 do Niego: \u00abNauczycielu, p\u00f3jd\u0119 za Tob\u0105, dok\u0105dkolwiek si\u0119 udasz\u00bb. \u00a0Jezus mu odpowiedzia\u0142: \u00abLisy maj\u0105 nory i ptaki powietrzne – gniazda, lecz Syn Cz\u0142owieczy nie ma miejsca, gdzie by g\u0142ow\u0119 m\u00f3g\u0142 oprze\u0107\u00bb\u201d <\/em>(Mt\u00a0 8, 19-20).<\/p>\n <\/p>\n Potem przychodzi starcie z brutaln\u0105 prawd\u0105 o pe\u0142zaj\u0105cym bezbo\u017cnictwie, kt\u00f3re obejmuje dzi\u015b coraz wi\u0119ksze kr\u0119gi spo\u0142ecze\u0144stwa pocz\u0105wszy od dzieci i m\u0142odzie\u017c coraz mniej religijn\u0105, poprzez rodziny, kt\u00f3re nie \u017cyj\u0105 duchem wiary na co dzie\u0144 i raczej z dystansem przypatruj\u0105 si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi, jego nauczaniu i kap\u0142anom. Jest te\u017c wielu ludzi\u00a0 wierz\u0105cych, kt\u00f3rzy maj\u0105 do\u015b\u0107 lu\u017any zwi\u0105zek z Ko\u015bcio\u0142em i swoj\u0105 parafi\u0105. Maj\u0105 w\u0142asn\u0105 teologi\u0119, hierarch\u0119 warto\u015bci i z \u201eprzymru\u017ceniem oka\u201d traktuj\u0105 Bo\u017ce przykazania i nauczanie Ko\u015bcio\u0142a oraz obowi\u0105zki\u00a0 wynikaj\u0105ce z prawdziwej wiary i\u00a0 przynale\u017cno\u015bci do Ko\u015bcio\u0142a. Ta sytuacja mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em smutku kap\u0142ana. Ale jak Aposto\u0142om, tak i nam Pan Jezus ci\u0105gle przypomina\u0107 b\u0119dzie:<\/p>\n <\/p>\n \u201e\u00a0Oto Ja was posy\u0142am jak owce mi\u0119dzy wilki. B\u0105d\u017acie wi\u0119c roztropni jak w\u0119\u017ce, a nieskazitelni jak go\u0142\u0119bie!\u201d <\/em>(Mt 10, 16)<\/p>\n <\/p>\n Wszyscy jeste\u015bmy lud\u017ami z mn\u00f3stwem wad i niedoskona\u0142o\u015bci moralnych, kt\u00f3re raz po raz daj\u0105 zna\u0107 o sobie. Dlatego rodz\u0105 si\u0119 \u00a0r\u00f3\u017cne nieporozumienia mi\u0119dzy lud\u017ami tak \u015bwieckimi, jak i duchownymi w ich stosunku do siebie nawzajem i w stosunku do tych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych pracuj\u0105. Te nieporozumienia wprowadzaj\u0105 nas w wewn\u0119trzn\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 niekiedy nawet okazywan\u0105 na zewn\u0105trz wybuchami gniewu i pozostawiaj\u0105\u00a0 w nas przygn\u0119bienie i smutek. Nie zapominajmy jednak o nakazie Pana Jezusa:<\/p>\n oraz napomnieniu \u015bw. Paw\u0142a Efezjan:<\/p>\n <\/p>\n \u201e\u00a0Gniewajcie si\u0119, a nie grzeszcie: niech nad waszym gniewem nie zachodzi s\u0142o\u0144ce! \u00a0Ani nie dawajcie miejsca diab\u0142u!\u201d <\/em>(Ef 4, 26-27).<\/p>\n <\/p>\n Bezpodstawne oskar\u017cenia, nierzadko anonimowe, kierowane do w\u0142adz ko\u015bcielnych psuj\u0105 nam opini\u0119, tym bardziej, \u017ce bardzo rzadko ksi\u0105dz ma szans\u0119 udowodnienia swojej niewinno\u015bci. Najcz\u0119\u015bciej bowiem bardziej wierzy si\u0119 oskar\u017cycielom ni\u017c kap\u0142anowi. Takie traktowanie przez w\u0142adze ko\u015bcielne powoduje u kap\u0142ana frustracj\u0119 psychiczn\u0105, a nieraz nerwowe za\u0142amanie, stres, smutek i \u017cal.<\/p>\n <\/p>\n Pan Jezus zapowiedzia\u0142 to swoim uczniom:<\/p>\n <\/p>\n \u201e\u00a0<\/em>Lecz przed tym wszystkim podnios\u0105 na was r\u0119ce i b\u0119d\u0105 was prze\u015bladowa\u0107. Wydadz\u0105 was do synagog i do wi\u0119zie\u0144 oraz z powodu mojego imienia wlec was b\u0119d\u0105 do kr\u00f3l\u00f3w i namiestnik\u00f3w\u2026 \u00a0A wydawa\u0107 was b\u0119d\u0105 nawet rodzice i bracia, krewni i przyjaciele i niekt\u00f3rych z was o \u015bmier\u0107 przyprawi\u0105. \u00a0I z powodu mojego imienia b\u0119dziecie w nienawi\u015bci u wszystkich. \u00a0Ale w\u0142os z g\u0142owy wam nie zginie. \u00a0Przez swoj\u0105 wytrwa\u0142o\u015b\u0107 ocalicie wasze \u017cycie\u201d <\/em>(\u0141k 21, 12, 16-19).<\/p>\n \u0179le jest cz\u0142owiekowi by\u0107 samotnemu, dlatego szukamy przyjaci\u00f3\u0142. Ale trzeba wielkiej ostro\u017cno\u015bci w ich doborze, bo mo\u017cemy si\u0119 przykro rozczarowa\u0107, gdy ludzie, kt\u00f3rym zaufali\u015bmy, wykorzystaj\u0105 nasz\u0105 naiwno\u015b\u0107 i \u0142atwowierno\u015b\u0107 oraz brak do\u015bwiadczenia i nas zdradz\u0105. Dlatego Pismo \u015awi\u0119te ostrzega:<\/p>\n <\/p>\n \u201e<\/em>\u00a0Mi\u0142a mowa pomna\u017ca przyjaci\u00f3\u0142, <\/p>\n Zdrada tych, kt\u00f3rym nieroztropnie zaufali\u015bmy, zawieraj\u0105c zbyt pochopnie przyja\u017a\u0144, jest wystarczaj\u0105c\u0105 przyczyn\u0105 powa\u017cnego smutku, a niekiedy za\u0142amania duchowego kap\u0142ana.\u00a0 Przypomnijmy sobie wtedy cho\u0107by zdrad\u0119 Piotra\u00a0 (Mt 26, 69-75) i Judasza (Mt 26, 14-25).<\/p>\n W naturze naszej jest ukryte pragnienie doceniania przez innych, a zw\u0142aszcza w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105, naszej pracy, osi\u0105gni\u0119\u0107 czy nawet niezawinionych pora\u017cek w tym, czego nie uda\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107. Dlatego przykro jest kap\u0142anowi, kt\u00f3ry bez w\u0142asnej winy nie mo\u017ce wykaza\u0107 si\u0119 zbyt wielkimi osi\u0105gni\u0119ciami zw\u0142aszcza w malej liczebnie parafii, gdy dos\u0142ownie\u00a0 brakuje na wszystko, nawet na to, co konieczne. A, niestety, cz\u0119sto po tych zewn\u0119trznych dokonaniach ocenia si\u0119 docenia i nagradza duszpasterza odznaczeniami. Przykre to, gdy nieraz starsi, wys\u0142u\u017ceni kap\u0142ani, za swoj\u0105 wiern\u0105 Ko\u015bcio\u0142owi, diecezji i parafii postaw\u0119 nie s\u0105 nagradzani \u017cadnym odznaczeniem diecezjalnym, podczas gdy inni tylko dlatego, \u017ce umiej\u0105 wykaza\u0107 si\u0119 nieraz obiektywnie w\u0105tpliwymi sukcesami duszpasterskimi, s\u0105 honorowani tytu\u0142ami. Tak naprawd\u0119 wobec Boga nic one nie znacz\u0105, a tylko zabawiaj\u0105 oczy odznaczonych ugruntowuj\u0105c w nich\u00a0 przekonanie o urojonej wielko\u015bci. Taka sytuacja budzi niesmak, ludzk\u0105 gorycz \u00a0\u00a0i zniech\u0119ca do s\u0142u\u017cby Ko\u015bcio\u0142owi, diecezji i parafii.<\/p>\n Warto w tej sytuacji przypomnie\u0107 sobie entuzjazm uczni\u00f3w Chrystusa z powodu powodzenia ich misji i chyba docenienia przez tych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych aposto\u0142owali. A jednak Jezus zwraca im uwag\u0119 na prawdziwy pow\u00f3d rado\u015bci z prawdziwej nagrody,\u00a0 kt\u00f3r\u0105 otrzymaj\u0105 nie od ludzi \u00a0a w niebie.<\/p>\n \u201e\u00a0<\/em>Wr\u00f3ci\u0142o siedemdziesi\u0119ciu dw\u00f3ch z rado\u015bci\u0105 m\u00f3wi\u0105c: \u00abPanie, przez wzgl\u0105d na Twoje imi\u0119, nawet z\u0142e duchy nam si\u0119 poddaj\u0105\u00bb. Wtedy rzek\u0142 do nich: \u00abWidzia\u0142em szatana, spadaj\u0105cego z nieba jak b\u0142yskawica. \u00a0Oto da\u0142em wam w\u0142adz\u0119 st\u0105pania po w\u0119\u017cach i skorpionach, i po ca\u0142ej pot\u0119dze przeciwnika, a nic wam nie zaszkodzi. \u00a0Jednak nie z tego si\u0119 cieszcie, \u017ce duchy si\u0119 wam poddaj\u0105, lecz cieszcie si\u0119, \u017ce wasze imiona zapisane s\u0105 w niebie\u00bb\u201d(\u0141k 10, 17-20)<\/em><\/p>\n Do\u015b\u0107 trudn\u0105 sytuacj\u0105, wpisan\u0105 w nasz\u0105 pos\u0142ug\u0119 diecezji, s\u0105 okresowe przenosiny, najcz\u0119\u015bciej wikariuszy, ale nieraz tak\u017ce proboszcz\u00f3w.<\/p>\n Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do warunk\u00f3w \u017cycia i pracy w parafii, poznali\u015bmy ludzi i po ludzku przywi\u0105zali\u015bmy si\u0119 do nich, a oni do nas, cieszymy si\u0119 osi\u0105gni\u0119ciami pracy w tym \u015brodowisku, planujemy nowe przedsi\u0119wzi\u0119cia i zadania na pewno potrzebne i po\u017cyteczne dla tej spo\u0142eczno\u015bci parafialnej, a tymczasem plany Bo\u017ce i decyzja biskupa zmienia wszystko w dotychczasowym uporz\u0105dkowanym naszym \u017cyciu. Trzeba opu\u015bci\u0107 parafi\u0119 i przenie\u015b\u0107 si\u0119 na inn\u0105 lub inne stanowisko wyznaczone nam przez biskupa. Nie jest to \u0142atwe do zaakceptowania tak ze strony kap\u0142ana, jak i ze strony parafian, ale potrzebne i konieczne dla dobra ksi\u0119dza i parafii.<\/p>\n Wikariusz, a zw\u0142aszcza neoprezbiter , a nawet proboszcz, nie powinni przez d\u0142u\u017cszy czas pracowa\u0107 w jednej parafii. Powinni si\u0119 zapozna\u0107\u00a0 tak\u017ce z innymi warunkami i problemami duszpasterskimi w innych parafiach. Korzystaj\u0105c z do\u015bwiadcze\u0144 dotychczasowej pracy, unikaj\u0105c niew\u0105tpliwych b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re pope\u0142ni\u0142, kap\u0142an powinien na nowo, z nowym zapa\u0142em realizowa\u0107 idea\u0142y swojego powo\u0142ania w nowych warunkach nowej parafii.<\/p>\n Jak\u017ce\u00a0 podobn\u0105 sytuacj\u0119 prze\u017cywa\u0142 Pan Jezus i Jego Aposto\u0142owie:<\/p>\n \u201e\u00a0Z nastaniem dnia wyszed\u0142 i uda\u0142 si\u0119 na miejsce pustynne. A t\u0142umy szuka\u0142y Go i przysz\u0142y a\u017c do Niego; chcia\u0142y Go zatrzyma\u0107, \u017ceby nie odchodzi\u0142 od nich. \u00a0Lecz On rzek\u0142 do nich: \u00abTak\u017ce innym miastom musz\u0119 g\u0142osi\u0107 Dobr\u0105 Nowin\u0119 o kr\u00f3lestwie Bo\u017cym, bo na to zosta\u0142em pos\u0142any\u00bb\u201d(\u0141k\u00a0 4, 42-43).<\/em><\/p>\n Ka\u017cdy cz\u0142owiek jest inny pod wzgl\u0119dem wygl\u0105du, zdolno\u015bci umys\u0142owych i fizycznych, zalet i wad charakteru, przyzwyczaje\u0144 i upodoba\u0144 oraz przydatno\u015bci do spe\u0142niania okre\u015blonych zada\u0144 w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n Podobnie i ka\u017cda spo\u0142eczno\u015b\u0107, pocz\u0105wszy od rodziny, narodu, okr\u0119gu, miasta, wioski czy parafii, jest inna w zale\u017cno\u015bci od uwarunkowa\u0144 etnograficznych, kulturalnych, religijnych, pracy, norm post\u0119powania itp. Dlatego styl pracy duszpasterskiej wypracowany w jednej parafii nie zawsze\u00a0 b\u0119dzie przydatny w innej parafii, w kt\u00f3rej przyjdzie nam pracowa\u0107. Inny musi by\u0107 styl duszpasterstwa na wsi, inny w mie\u015bcie, inny w \u015brodowisku tradycyjnie religijnym, inny w spo\u0142eczno\u015bci raczej oboj\u0119tnej na sprawy wiary i \u017cycia religijnego, inny w pracy nad dzie\u0107mi, m\u0142odzie\u017c\u0105, w\u015br\u00f3d ludzi okre\u015blonych stan\u00f3w, zawod\u00f3w czy wr\u0119cz podejrzliwie i wrogo nastawionych do Ko\u015bcio\u0142a i naszego pos\u0142ugiwania.<\/p>\n Trzeba wi\u0119c umiej\u0119tnie dostosowywa\u0107\u00a0 dotychczasowy\u00a0 styl swojej pracy duszpasterskiej do potrzeb \u015brodowiska, ale bez rezygnacji z tego, co zasadnicze w naszym pos\u0142ugiwaniu, a tym jest g\u0142oszenie Ewangelii oraz nauczanie niezmiennych prawd wiary i obyczaj\u00f3w wed\u0142ug nauki Ko\u015bcio\u0142a. Niejednokrotnie to czego nauczamy, i to, czego s\u0142usznie wymagamy, nie b\u0119dzie akceptowane przez wielu ludzi. W imi\u0119\u00a0 wierno\u015bci Chrystusowi i swojemu powo\u0142aniu\u00a0 trzeba si\u0119 b\u0119dzie nieraz sprzeciwia\u0107 \u015bwiatu z\u0142a i przewrotnych ludzi i by\u0107 jak Chrystus w proroctwie Symeona. Przypomnijmy to zdarzenie:<\/p>\n \u201e\u00a0<\/em>Symeon za\u015b b\u0142ogos\u0142awi\u0142 Ich i rzek\u0142 do Maryi, Matki Jego: \u00abOto Ten przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu w Izraelu, i na znak, kt\u00f3remu sprzeciwia\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 .\u00a0A Twoj\u0105 dusz\u0119 miecz przeniknie, aby na jaw wysz\u0142y zamys\u0142y serc wielu\u00bb\u201d (\u0141k 2, 34-35).<\/em><\/p>\n Na pewno nie b\u0119dzie to \u0142atwe zadanie\u00a0 i b\u0119dzie po\u0142\u0105czone z niejednym rozczarowaniem i smutkiem podobnym do tego, jaki odczuwa\u0142 Chrystus p\u0142acz\u0105cy nad niewdzi\u0119czno\u015bci\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w Jerozolimy.<\/p>\n \u201e\u00a0Gdy by\u0142 ju\u017c blisko, na widok miasta zap\u0142aka\u0142 nad nim \u00a0i rzek\u0142: \u00abO gdyby\u015b i ty pozna\u0142o w ten dzie\u0144 to, co s\u0142u\u017cy pokojowi! Ale teraz zosta\u0142o to zakryte przed twoimi oczami. \u00a0Bo przyjd\u0105 na ciebie dni, gdy twoi nieprzyjaciele otocz\u0105 ci\u0119 wa\u0142em, oblegn\u0105 ci\u0119 i \u015bcisn\u0105 zewsz\u0105d. \u00a0Powal\u0105 na ziemi\u0119 ciebie i twoje dzieci z tob\u0105 i nie zostawi\u0105 w tobie kamienia na kamieniu za to, \u017ce\u015b nie rozpozna\u0142o czasu twojego nawiedzenia\u00bb\u201d (\u0141k 19, 41-44).<\/em><\/p>\n W chwilach s\u0142usznego \u017calu i smutku z powodu traktowania nas przez bezbo\u017cny \u015bwiat przypominajmy sobie to, o czym m\u00f3wi\u0142 Pan Jezus, przygotowuj\u0105c Aposto\u0142\u00f3w na podobne traktowanie, z kt\u00f3rym si\u0119 b\u0119d\u0105 spotyka\u0107:<\/p>\n \u201e\u00a0<\/em>Je\u017celi was \u015bwiat nienawidzi, wiedzcie, \u017ce Mnie pierwej znienawidzi\u0142. \u00a0Gdyby\u015bcie byli ze \u015bwiata, \u015bwiat by was kocha\u0142 jako swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107. Ale poniewa\u017c nie jeste\u015bcie ze \u015bwiata, bo Ja was wybra\u0142em sobie ze \u015bwiata, dlatego was \u015bwiat nienawidzi. \u00a0Pami\u0119tajcie na s\u0142owo, kt\u00f3re do was powiedzia\u0142em: \u201eS\u0142uga nie jest wi\u0119kszy od swego pana\u201d. Je\u017celi Mnie prze\u015bladowali, to i was b\u0119d\u0105 prze\u015bladowa\u0107. Je\u017celi moje s\u0142owo zachowali, to i wasze b\u0119d\u0105 zachowywa\u0107. \u00a0Ale to wszystko wam b\u0119d\u0105 czyni\u0107 z powodu mego imienia, bo nie znaj\u0105 Tego, kt\u00f3ry Mnie pos\u0142a\u0142\u201d (J 15, 18-21).<\/em><\/p>\n Pan Jezus \u2013 jak widzimy – nie ukrywa\u0142 przed swoimi uczniami trudno\u015bci i niebezpiecze\u0144stwa, przez kt\u00f3re b\u0119d\u0105 musieli przechodzi\u0107 w spe\u0142nianiu misji, kt\u00f3r\u0105 im zleci, ale te\u017c roztacza\u0107 perspektyw\u0119 nagrody, kt\u00f3r\u0105 otrzymaj\u0105 za wierno\u015b\u0107 swojemu powo\u0142aniu:<\/p>\n \u201e\u00a0<\/em>Id\u017acie, oto was posy\u0142am jak owce mi\u0119dzy wilki. \u00a0Nie no\u015bcie z sob\u0105 trzosa ani torby, ani sanda\u0142\u00f3w; i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie!\u00a0Gdy do jakiego domu wejdziecie, najpierw m\u00f3wcie: Pok\u00f3j temu domowi! \u00a0Je\u015bli tam mieszka cz\u0142owiek godny pokoju, wasz pok\u00f3j spocznie na nim; je\u015bli nie, powr\u00f3ci do was. \u00a0W tym samym domu zosta\u0144cie, jedz\u0105c i pij\u0105c, co maj\u0105: bo zas\u0142uguje robotnik na swoj\u0105 zap\u0142at\u0119. Nie przechod\u017acie z domu do domu. \u00a0Je\u015bli do jakiego miasta wejdziecie i przyjm\u0105 was, jedzcie, co wam podadz\u0105; \u00a0uzdrawiajcie chorych, kt\u00f3rzy tam s\u0105, i m\u00f3wcie im: Przybli\u017cy\u0142o si\u0119 do was kr\u00f3lestwo Bo\u017ce. \u00a0Lecz je\u015bli do jakiego miasta wejdziecie, a nie przyjm\u0105 was, wyjd\u017acie na jego ulice i powiedzcie: \u00a0Nawet proch, kt\u00f3ry z waszego miasta przylgn\u0105\u0142 nam do n\u00f3g, strz\u0105samy wam. Wszak\u017ce to wiedzcie, \u017ce bliskie jest kr\u00f3lestwo Bo\u017ce. \u00a0Powiadam wam: Sodomie l\u017cej b\u0119dzie w \u00f3w dzie\u0144 ni\u017c temu miastu\u201d \u0141k 10, 3-12)<\/em><\/p>\n Tak wi\u0119c musimy by\u0107 przygotowani na to, \u017ce nie b\u0119dziemy wsz\u0119dzie mile widziani, a nieraz wr\u0119cz b\u0119dziemy prze\u015bladowani. To tak\u017ce do nas powiedzia\u0142 Pan Jezus:<\/p>\n \u201e\u00a0<\/em>To wam powiedzia\u0142em, aby\u015bcie si\u0119 nie za\u0142amali w wierze. \u00a0Wy\u0142\u0105cz\u0105 was z synagogi. Owszem, nadchodzi godzina, w kt\u00f3rej ka\u017cdy, kto was zabije, b\u0119dzie s\u0105dzi\u0142, \u017ce oddaje cze\u015b\u0107 Bogu. \u00a0B\u0119d\u0105 tak czyni\u0107, bo nie poznali ani Ojca, ani Mnie. \u00a0Ale powiedzia\u0142em wam o tych rzeczach, aby\u015bcie, gdy nadejdzie ich godzina, pami\u0119tali o nich, \u017ce Ja wam to powiedzia\u0142em. (J16, 1-4)<\/em><\/p>\n oraz:<\/p>\n \u201e\u00a0<\/em>Lecz przed tym wszystkim podnios\u0105 na was r\u0119ce i b\u0119d\u0105 was prze\u015bladowa\u0107. Wydadz\u0105 was do synagog i do wi\u0119zie\u0144 oraz z powodu mojego imienia wlec was b\u0119d\u0105 do kr\u00f3l\u00f3w i namiestnik\u00f3w. \u00a0B\u0119dzie to dla was sposobno\u015b\u0107 do sk\u0142adania \u015bwiadectwa\u201d (\u0141k 21, 12-13).<\/em><\/p>\n Oto cena, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy p\u0142aci\u0107 Jezusowi za \u0142ask\u0119 wybrania (\u201eprae millienis hominibus\u201d)<\/em> do grona Jego przyjaci\u00f3\u0142:<\/p>\n \u201e\u00a0Nikt nie ma wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci od tej, gdy kto\u015b \u017cycie swoje oddaje za przyjaci\u00f3\u0142 swoich. \u00a0Wy jeste\u015bcie przyjaci\u00f3\u0142mi moimi, je\u017celi czynicie to, co wam przykazuj\u0119. \u00a0Ju\u017c was nie nazywam s\u0142ugami, bo s\u0142uga nie wie, co czyni pan jego, ale nazwa\u0142em was przyjaci\u00f3\u0142mi, albowiem oznajmi\u0142em wam wszystko, co us\u0142ysza\u0142em od Ojca mego\u201d (J 15, 13-15).<\/em><\/p>\n Ale te\u017c za wiern\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 Jemu otrzymamy niewi\u0119dn\u0105cy wieniec chwa\u0142y jak zapewnia\u00a0 \u015bw. Piotr (por.1P 5,4)<\/p>\n i je\u015bli \u015bw. Pawe\u0142 zapewnia, \u017ce:<\/p>\n \u201e\u201d\u2026<\/em> w\u0142a\u015bnie g\u0142osimy, jak zosta\u0142o napisane, to, czego ani oko nie widzia\u0142o, ani ucho nie s\u0142ysza\u0142o, ani serce cz\u0142owieka nie zdo\u0142a\u0142o poj\u0105\u0107, jak wielkie rzeczy przygotowa\u0142 B\u00f3g tym, kt\u00f3rzy Go mi\u0142uj\u0105\u201d (1 Kor 2,9), <\/em><\/p>\n to mo\u017cemy mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce i nam Pan Jezus nie posk\u0105pi nagrody za to, co dla Niego i Jego sprawy z\u0142o\u017cymy w ofierze kap\u0142a\u0144skiego cierpienia.<\/p>\n \u201eUp\u0142ywa szybko \u017cycie, jak potok p\u0142ynie czas\u2026<\/em><\/p>\n I m\u0142ode lata nasze, up\u0142yn\u0105 pr\u0119dko w dal\u2026\u201d<\/em><\/p>\n przypomina znana piosenka autorstwa Franciszka Le\u015bniaka (*1846 \u2020 1914)<\/p>\n Dzi\u015b m\u0142ody, w pe\u0142ni rozwoju fizycznego i umys\u0142owego, snujesz \u015bmia\u0142e plany na przysz\u0142o\u015b\u0107, naiwnie my\u015bl\u0105c, \u017ce od ciebie zacznie si\u0119 \u201enowa era\u201d w Ko\u015bciele. Okiem wyobra\u017ani widzisz siebie w ro\u017cnych sytuacjach, w kt\u00f3rych chcialby\u015b odegra\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Planujesz mo\u017ce sw\u00f3j rozw\u00f3j intelektualny na dalszych studiach, realizacj\u0119 pomys\u0142\u00f3w \u201ewielkich dzie\u0142\u201d, marzysz o karierze duchownej, powszechnym uznaniu i podziwie u ludzi itd. A czas szybko mija i ani si\u0119 spostrze\u017cesz jeste\u015b ju\u017c w zaawansowanym wieku i z \u201ebaga\u017cem\u201d\u00a0 prze\u017cytych zdarze\u0144 i nie zrealizowanych plan\u00f3w. Widzisz, jak ma\u0142o dokona\u0142e\u015b, jak wiele nie uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 i jak ma\u0142\u0105 warto\u015b\u0107 ma to, co pozostawiasz po sobie po ilu\u015b latach kap\u0142a\u0144stwa.<\/p>\n Z biegiem lat zaczyna si\u0119 wszystko inaczej ocenia\u0107, inaczej patrze\u0107 na \u017cycie \u00a0i przygn\u0119bienie wkrada si\u0119 do duszy, a wtedy uznajesz prawdziwo\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w\u00a0 Koheleta:<\/p>\n marno\u015b\u0107 nad marno\u015bciami – wszystko marno\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n \u00a0<\/em><\/p>\n \u00a0<\/em>C\u00f3\u017c przyjdzie cz\u0142owiekowi z ca\u0142ego trudu, jaki zadaje sobie pod s\u0142o\u0144cem? <\/p>\n Jak\u017ce te\u017c inna od spodziewanej jest rzeczywisto\u015b\u0107 spotkania si\u0119 z nowymi lud\u017ami, kt\u00f3rzy, podobnie jak my kiedy\u015b, maj\u0105 swoje plany i po swojemu oceniaj\u0105 zastan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 oraz tych, kt\u00f3rzy j\u0105 tworzyli, a wi\u0119c ksi\u0119\u017cy starszych, kt\u00f3rych nowe pokolenia ksi\u0119\u017cy niech\u0119tnie widz\u0105 w parafii. Dlatego we wszelki dozwolony, a nieraz niedozwolony i wprost nieludzki spos\u00f3b odsuwa si\u0119 ich od wszystkiego, krytykuje to co zrobili (cho\u0107 w innej i bardzo ci\u0119\u017ckiej rzeczywisto\u015bci wszechw\u0142adzy walcz\u0105cego z Ko\u015bcio\u0142em komunizmu). Nie dostrzega si\u0119 ich rzeczywistych zas\u0142ug i osi\u0105gni\u0119\u0107, spycha na margines \u017cycia parafialnego, a niekiedy z przyjemno\u015bci\u0105 pozby\u0142oby si\u0119 ich z parafii.<\/p>\n Przykro starszemu kap\u0142anowi\u00a0 patrze\u0107 na to, jak si\u0119 go traktuje cho\u0107by przy o\u0142tarzu, do kt\u00f3rego si\u0119 go dopuszcza tylko w charakterze koncelebransa, nigdy przewodnicz\u0105cego Mszy \u015bw., nie interesuje si\u0119 nim, z czego i w jakich warunkach \u017cyje. \u201eZnajduje si\u0119\u201d go\u00a0 wtedy, gdy trzeba spowiada\u0107, us\u0142u\u017cy\u0107 chorym czy zast\u0105pi\u0107 w przypadku wyjazdu z parafii m\u0142odych. A poza tym lepiej, aby go nie by\u0142o, bo przecie\u017c jego styl kap\u0142a\u0144stwa jest tak r\u00f3\u017cny od nowoczesnego pseudo-duszpasterzowania nowoczesnych kap\u0142an\u00f3w.<\/p>\n Takie nastawienie do starszych kap\u0142an\u00f3w \u00a0rani ich i przygn\u0119bia.<\/p>\n Pami\u0119taj, \u017ce i ty b\u0119dziesz kiedy\u015b w ich po\u0142o\u017ceniu, ucz si\u0119 ich szanowa\u0107, podpatrywa\u0107 ich styl \u017cycia i na\u015bladowa\u0107 w tym co warte na\u015bladownictwa tak\u017ce i w dzisiejszych czasach, bo:<\/p>\n \u201eJezus Chrystus wczoraj i dzi\u015b, ten sam tak\u017ce na wieki\u201d (Hbr 13,8).<\/em><\/p>\n \u00a0<\/em><\/p>\n \u201eUp\u0142ywa szybko \u017cycie, jak potok p\u0142ynie czas\u2026<\/em><\/p>\n I m\u0142ode lata nasze, up\u0142yn\u0105\u00a0 pr\u0119dko w dal,<\/em><\/p>\n A w sercu pozostanie t\u0119sknota, smutek, \u017cal\u201d<\/em><\/p>\n <\/p>\n Mijaj\u0105 lata m\u0142odo\u015bci i dojrza\u0142o\u015bci kap\u0142a\u0144skiej, zbli\u017ca si\u0119 jesie\u0144 \u017cycia i cho\u0107 mog\u0142oby si\u0119 jeszcze po\u017cytecznie s\u0142u\u017cy\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi swoj\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem sukces\u00f3w oraz pora\u017cek duszpasterskich, bezduszne Prawo, bardzo skrupulatnie egzekwowane przez w\u0142adze ko\u015bcielne, (przynajmniej je\u015bli chodzi o pozbywanie si\u0119 starszych ksi\u0119\u017cy), odsuwa ich od czynnej pracy, bo \u201eIdzie m\u0142odo\u015b\u0107\u201d<\/em>, kt\u00f3ra ma swoje prawa, oczekiwania i plany, jak \u201ereformowa\u0107\u201d, a mo\u017ce deformowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Niestety, mamy wiele przyk\u0142ad\u00f3w widocznych \u00a0w upadku wiary, pobo\u017cno\u015bci, szacunku dla Ko\u015bcio\u0142a i kap\u0142a\u0144stwa oraz zupe\u0142nego lekcewa\u017cenia zasad \u017cycia wed\u0142ug Ewangelii i nauczania Ko\u015bcio\u0142a. Co gorsza, nie widzi si\u0119 tego przykrego stanu , a nawet b\u0142\u0119dnie nazywa go: \u201eNow\u0105 wiosn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a!\u201d<\/p>\n <\/p>\n Przyjdzie \u201eWiosna Ko\u015bcio\u0142a\u201d, ale wtedy, gdy si\u0119 powr\u00f3ci do czcigodnych tradycji, kt\u00f3re nadawa\u0142y kszta\u0142t, pi\u0119kno i urok Ko\u015bcio\u0142owi Katolickiemu, kt\u00f3rego ostoj\u0105 byli bez zastrze\u017ce\u0144 oddani Panu Bogu, Ko\u015bcio\u0142owi i ludziom \u015bwi\u0119ci i gorliwi kap\u0142ani, dzi\u015b odsuwani od czynnego duszpasterstwa, co oczywi\u015bcie nie odnosi si\u0119 do kap\u0142an\u00f3w chorych i zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142ych, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 nie mog\u0105 ju\u017c pracowa\u0107.<\/p>\n <\/p>\n To, co najbardziej rani psychicznie i boli starszego kap\u0142ana, to \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest si\u0119 ju\u017c niepotrzebnym Ko\u015bcio\u0142owi i parafii, w kt\u00f3rej nieraz kilkana\u015bcie, a niekiedy nawet kilkadziesi\u0105t lat gorliwie przepracowa\u0142.<\/p>\n <\/p>\n Pan B\u00f3g upomni si\u0119 o tych kap\u0142an\u00f3w odsuni\u0119tych bez racjonalnych i prawdziwie duszpasterskich powod\u00f3w, kt\u00f3rzy mogliby jeszcze pracowa\u0107 i s\u0142u\u017cy\u0107 do\u015bwiadczeniem m\u0142odszym.<\/p>\n Ju\u017c daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 na \u015bwiecie spadek ilo\u015bci powo\u0142a\u0144 do kap\u0142a\u0144stwa, co dojdzie niebawem i do nas. Czy to nie jest znak Bo\u017cy do zastanowienia si\u0119 nad tym, do czego prowadzi nie przemy\u015blana polityka personalna w Ko\u015bciele polskim?<\/p>\n <\/p>\n Nie tylko odsuwa si\u0119 ksi\u0119\u017cy starszych od duszpasterstwa, ale wprowadza si\u0119 nieludzkie, a na pewno nie kap\u0142a\u0144skie \u017c\u0105dania, aby starszy kap\u0142an opu\u015bci\u0142 parafi\u0119, w kt\u00f3rej dotychczas pracowa\u0142, je\u015bli nowy proboszcz, \u201ew\u0142a\u015bciciel\u201d parafii, tego za\u017c\u0105da. Takie traktowanie starszego kap\u0142ana bardzo gorszy parafian i jest wystarczaj\u0105cym powodem smutku kap\u0142ana, kt\u00f3rego jedyn\u0105 \u201ewin\u0105\u201d jest to, \u017ce si\u0119 za pr\u0119dko urodzi\u0142, bo nie ma dla niego ju\u017c miejsca w parafii i na plebanii, kt\u00f3r\u0105 nieraz nawet wybudowa\u0142.<\/p>\n <\/p>\n Na powy\u017csze problemy wraz z up\u0142ywem lat kap\u0142a\u0144stwa nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 ponadto stale pogarszaj\u0105ce si\u0119 zdrowie, utrata si\u0142 fizycznych, os\u0142abienie pami\u0119ci i ca\u0142ej psychiki starzej\u0105cego si\u0119 kap\u0142ana oraz powa\u017cna refleksja, jakie by\u0142y te lata, czy naprawd\u0119 spe\u0142nili\u015bmy si\u0119 w kap\u0142a\u0144stwie?<\/p>\n <\/p>\n Czy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 kiedy\u015b Chrystus Pan powiedzie\u0107 do mnie:<\/p>\n <\/p>\n \u201eDobrze, s\u0142ugo dobry i wierny! By\u0142e\u015b wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma ci\u0119 postawi\u0119: wejd\u017a do rado\u015bci twego pana!\u201d <\/em>(Mt 25,21).<\/p>\n <\/p>\n Chyba nie ma kap\u0142ana, kt\u00f3ry z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 m\u00f3g\u0142by oczekiwa\u0107 tej ostatecznej pochwa\u0142y Chrystusa, bo przecie\u017c wiele by\u0142o w \u017cyciu zmarnowanych \u0142ask, nie wykorzystanych okazji do dobrego, wiele niewierno\u015bci a mo\u017ce i zgorsze\u0144 w spe\u0142nianiu obowi\u0105zk\u00f3w powo\u0142ania: grzechy my\u015bli, s\u0142\u00f3w, czyn\u00f3w, zaniedba\u0144 wzgl\u0119dem Boga i ludzi, kt\u00f3rych On stawia\u0142 na drodze naszego \u017cycia. To wszystko bardzo przygn\u0119bia i smuci kap\u0142ana u schy\u0142ku jego \u017cycia.<\/p>\n Ale dobrze, \u017ce tak jest, bo ta refleksja nad sob\u0105 mo\u017ce by\u0107 pomoc\u0105 do pokornego trwania przed Panem, modlitwy wynagradzaj\u0105cej za swoje niewierno\u015bci\u00a0 i pro\u015bby w intencjach w\u0142asnych, \u00a0oraz tych w\u015br\u00f3d, kt\u00f3rych spe\u0142niali\u015bmy swoje pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skie oraz\u00a0 w potrzebach Ko\u015bcio\u0142a, \u015bwiata i Ojczyzny.<\/p>\n <\/p>\n \u201eI zatrzymali si\u0119 smutni\u201d\u00a0 <\/em>(\u0141k 24, 17)<\/p>\n <\/p>\n Tak i nam trzeba b\u0119dzie w smutkach, kt\u00f3re nikogo, a wi\u0119c i nas nie omin\u0105 w \u017cyciu naszym kap\u0142a\u0144skim \u201ezatrzyma\u0107 si\u0119\u201d, pomy\u015ble\u0107 i przemy\u015ble\u0107 na nowo to co nas spotyka czy spotka, aby w tym wszystkim dostrzec mimo wszystko mi\u0142o\u015b\u0107 Chrystusa, kt\u00f3ry tak\u017ce drog\u0105 cierpienia, krzy\u017ca i smutku w\u0142\u0105cza nas w sw\u00f3j Boski plan zbawienia \u015bwiata, kt\u00f3re dokonuje si\u0119 przez Jego i nasz kap\u0142a\u0144ski Krzy\u017c i ci\u0105gle nam przypomina:<\/p>\n <\/p>\n \u201e<\/em>\u00a0\u00abJe\u015bli kto chce p\u00f3j\u015b\u0107 za Mn\u0105, niech si\u0119 zaprze samego siebie, niech we\u017amie krzy\u017c sw\u00f3j i niech Mnie na\u015bladuje. \u00a0Bo kto chce zachowa\u0107 swoje \u017cycie, straci je; a kto straci swe \u017cycie z mego powodu, znajdzie je. \u00a0C\u00f3\u017c bowiem za korzy\u015b\u0107 odniesie cz\u0142owiek, cho\u0107by ca\u0142y \u015bwiat zyska\u0142, a na swej duszy szkod\u0119 poni\u00f3s\u0142? Albo co da cz\u0142owiek w zamian za swoj\u0105 dusz\u0119? \u00a0Albowiem Syn Cz\u0142owieczy przyjdzie w chwale Ojca swego razem z anio\u0142ami swoimi, i wtedy odda ka\u017cdemu wed\u0142ug jego post\u0119powania\u201d<\/em> (Mt 16, 24-27).<\/p>\n Zako\u0144czmy to do\u015b\u0107 smutne rozwa\u017canie pie\u015bni\u0105: \u201eW Krzy\u017cu cierpienie\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Konferencja XXVI \u00a0 Smutki kap\u0142ana \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e\u00a0\u2026\u00a0 Zatrzymali si\u0119 smutni.\u201d (\u0141k 24, 17) Czy powinno si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o smutkach kap\u0142ana tym, kt\u00f3rzy pe\u0142ni entuzjazmu i rado\u015bci przyjmuj\u0105 dar powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skiego lub prze\u017cywaj\u0105cych pierwsze lata kap\u0142a\u0144stwa? A jednak trzeba i ten temat poruszy\u0107 w naszym\u00a0 rekolekcyjno \u2013 pastoralnym skupieniu. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, pierwsza Msza […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[1,26],"tags":[],"class_list":["post-366","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","category-refleksje-rekolekcyjno-pastoralne"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=366"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/366\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Smutki kap\u0142ana<\/h2>\n
\n<\/em>\u201e\u00a0Wtedy Piotr zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do Niego i zapyta\u0142: \u00abPanie, ile razy mam przebaczy\u0107, je\u015bli m\u00f3j brat wykroczy przeciwko mnie? Czy a\u017c siedem razy?\u00bb \u00a0Jezus mu odrzek\u0142: \u00abNie m\u00f3wi\u0119 ci, \u017ce a\u017c siedem razy, lecz a\u017c siedemdziesi\u0105t siedem raz\u201d . (Mt 18, 21-22)<\/em><\/p>\n
\na j\u0119zyk uprzejmy pomna\u017ca mi\u0142e pozdrowienia.
\n\u017byj\u0105cych z tob\u0105 w pokoju mo\u017ce by\u0107 wielu,
\nale gdy idzie o doradc\u00f3w, [niech b\u0119dzie] jeden z tysi\u0105ca!
\nJe\u017celi chcesz mie\u0107 przyjaciela, posi\u0105d\u017a go po pr\u00f3bie,
\na niezbyt szybko mu zaufaj!
\nBywa bowiem przyjaciel, ale tylko na czas jemu dogodny,
\nnie pozostanie nim w dzie\u0144 twego ucisku.
\nBywa przyjaciel, kt\u00f3ry przechodzi do nieprzyja\u017ani
\ni wyjawia wasz sp\u00f3r na twoj\u0105 ha\u0144b\u0119.
\nBywa przyjaciel, ale tylko jako towarzysz sto\u0142u,
\nnie wytrwa on w dniu twego ucisku.
\nW powodzeniu twoim b\u0119dzie jak [drugi] ty,
\nz domownikami twymi b\u0119dzie w za\u017cy\u0142o\u015bci.
\nJe\u015bli za\u015b zostaniesz poni\u017cony, stanie przeciw tobie
\ni skryje si\u0119 przed twym obliczem.
\nOd nieprzyjaci\u00f3\u0142 b\u0105d\u017a z daleka
\ni miej si\u0119 na baczno\u015bci przed twymi przyjaci\u00f3\u0142mi.
\nWierny bowiem przyjaciel pot\u0119\u017cn\u0105 obron\u0105,
\nkto go znalaz\u0142, skarb znalaz\u0142.
\nZa wiernego przyjaciela nie ma odp\u0142aty
\nani r\u00f3wnej wagi za wielk\u0105 jego warto\u015b\u0107.
\nWierny przyjaciel jest lekarstwem \u017cycia;
\nznajd\u0105 go boj\u0105cy si\u0119 Pana.\u00a0Kto si\u0119 boi Pana, dobrze pokieruje swoj\u0105 przyja\u017ani\u0105, bo jaki jest on, taki i jego bli\u017ani.\u00a0 <\/em>(Syr 6, 5-17)<\/p>\n
\n<\/em>\u00a0\u201eMarno\u015b\u0107 nad marno\u015bciami, powiada Kohelet,<\/em><\/p>\n
\nPokolenie przychodzi i pokolenie odchodzi, a ziemia trwa po wszystkie czasy.
\nS\u0142o\u0144ce wschodzi i zachodzi, i na miejsce swoje spieszy z powrotem,
\ni znowu tam wschodzi. \u00a0Ku po\u0142udniowi ci\u0105gn\u0105c i ku p\u00f3\u0142nocy wracaj\u0105c,
\nkolist\u0105 drog\u0105 wieje wiatr i znowu wraca na drog\u0119 swojego kr\u0105\u017cenia.
\nWszystkie rzeki p\u0142yn\u0105 do morza, a morze wcale nie wzbiera; do miejsca, do kt\u00f3rego rzeki p\u0142yn\u0105, zd\u0105\u017caj\u0105 one bezustannie. M\u00f3wienie jest wysi\u0142kiem: nie zdo\u0142a cz\u0142owiek wyrazi\u0107 [wszystkiego] s\u0142owami. Nie nasyci si\u0119 oko patrzeniem ani ucho nape\u0142ni s\u0142uchaniem. To, co by\u0142o, jest tym, co b\u0119dzie, a to, co si\u0119 sta\u0142o, jest tym, co znowu si\u0119 stanie: wi\u0119c nic zgo\u0142a nowego nie ma pod s\u0142o\u0144cem. Je\u015bli jest co\u015b, o czym by si\u0119 rzek\u0142o: \u00abPatrz, to co\u015b nowego\u00bb – to ju\u017c to by\u0142o w czasach, kt\u00f3re by\u0142y przed nami.
\nNie ma pami\u0119ci o tych, co dawniej \u017cyli, ani te\u017c o tych, co b\u0119d\u0105 kiedy\u015b \u017cyli,
\nnie b\u0119dzie wspomnienia u tych, co b\u0119d\u0105 potem\u201d (Koh 1, 2-11.)<\/em><\/p>\n