{"id":99,"date":"2006-01-02T00:53:40","date_gmt":"2006-01-01T23:53:40","guid":{"rendered":"http:\/\/ksadamklisko.bezpieczenstwo-it.com\/?p=99"},"modified":"2020-04-24T01:07:13","modified_gmt":"2020-04-23T23:07:13","slug":"discere-latinae","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/artykuly\/discere-latinae\/","title":{"rendered":"Discere latinae"},"content":{"rendered":"<p>Przez wiele wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 w liturgii i dokumentach zw\u0142aszcza najwy\u017cszej rangi u\u017cywa\u0142 j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przez to oficjalnym j\u0119zykiem Ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza Rzymskokatolickiego.<\/p>\n<p>Ubogacenie tradycji Ko\u015bcio\u0142a j\u0119zykami narodowymi po Soborze Watyka\u0144skim II nie powinno zuba\u017ca\u0107, ale dope\u0142nia\u0107 pi\u0119kna tej tradycji zgodnie z powiedzeniem: Vetera novis augere (stare nowym ubogaca\u0107).<\/p>\n<p>Dlatego nie mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, kt\u00f3ry le\u017cy u podstaw zachodniej cywilizacji i j\u0119zyk\u00f3w roma\u0144skich jak portugalski hiszpa\u0144ski, katalo\u0144ski, francuski, w\u0142oski, rumu\u0144ski, a wywar\u0142 wp\u0142yw na wszystkie j\u0119zyki europejskie.<\/p>\n<p>J\u0119zyk \u0142aci\u0144ski uczy precyzyjnego my\u015blenia i zwi\u0119z\u0142o\u015bci wypowiedzi, by\u0142 j\u0119zykiem wielkich klasyk\u00f3w literatury antycznej, kt\u00f3ra inspirowa\u0142a literatur\u0119 tak staro\u017cytn\u0105, jak i nowo\u017cytn\u0105.W j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim zapisane s\u0105 liczne tablice pami\u0105tkowe oraz szereg inskrypcji, emblemat\u00f3w i skr\u00f3t\u00f3w w naszych ko\u015bcio\u0142ach oraz dokumentach i to nie tylko ko\u015bcielnych. W j\u0119zyku tym napisanych jest wiele dzie\u0142 naukowych, arcydzie\u0142 muzycznych Z j\u0119zykiem tym zwi\u0105zane jest tak\u017ce nazewnictwo lekarskie, ko\u015bcielne, czy prawnicze.<\/p>\n<p>Dlatego nie wolno niszczy\u0107 i ignorowa\u0107 w naszej kulturze i obyczajowo\u015bci ko\u015bcielnej tego subtelnego j\u0119zyka naszych dziej\u00f3w, dziej\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa i katolicyzmu. Cieszy fakt wprowadzania znowu do szk\u00f3\u0142 j\u0119zyk\u00f3w klasycznych, a w tym j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego. Cieszy wydawanie coraz to nowych s\u0142ownik\u00f3w \u0142aciny klasycznej oraz zawodowej, czy r\u00f3\u017cnych pozycji literatury \u0142aci\u0144skiej. Ale niepokojem napawa odchodzenie od \u0142aciny duchowie\u0144stwa, zw\u0142aszcza m\u0142odego pokolenia kap\u0142an\u00f3w.<\/p>\n<p>Trzeba koniecznie przywr\u00f3ci\u0107 szacunek dla j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego u duchowie\u0144stwa. Dlatego trzeba do\u0142o\u017cy\u0107 stara\u0144, aby ksi\u0119\u017ca opuszczaj\u0105cy Seminarium Duchowne nie kompromitowali si\u0119 nieznajomo\u015bci\u0105 tego j\u0119zyka, nieraz najbardziej podstawowych zwrot\u00f3w. J\u0119zyki narodowe zosta\u0142y wprowadzone do liturgii ze wzgl\u0119du na uczestnik\u00f3w nabo\u017ce\u0144stw, kt\u00f3rzy nie znaj\u0105 \u0142aciny, ale to nie powinno mie\u0107 wp\u0142ywu na wyrugowanie jej ca\u0142kowicie z \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p>Stolica Apostolska wyra\u017anie przypomina o potrzebie piel\u0119gnowania j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego w liturgii i sprawowaniu Mszy \u015bw. tak\u017ce w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim oraz \u015bpiewie gregoria\u0144skim. Zach\u0119ca aby wierni umieli i rozumieli niekt\u00f3re teksty Mszy \u015bw. W Dekrecie o Formacji Kap\u0142an\u00f3w Soboru Watyka\u0144skiego II czytamy:<\/p>\n<p>Niech (alumni) zdob\u0119d\u0105 tak\u0105 znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, aby mogli \u017ar\u00f3d\u0142a tylu r\u00f3\u017cnych nauk i dokumenty Ko\u015bcio\u0142a zrozumie\u0107 i z nich korzysta\u0107. (Nr 13). W obrz\u0105dkach \u0142aci\u0144skich zachowuje si\u0119 u\u017cywanie j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego (Konstytucja o Liturgii Nr 36).<\/p>\n<p>Nale\u017cy dba\u0107 o to, aby wierni umieli wsp\u00f3lnie odmawia\u0107 lub \u015bpiewa\u0107 sta\u0142e teksty mszalne dla nich przeznaczone, tak\u017ce w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim (KL 54). Zgodnie z wiekow\u0105 tradycj\u0105 obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skiego duchowni maj\u0105 zachowa\u0107 w Oficjum j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski (KL 101).<\/p>\n<p>Niech wr\u00f3c\u0105 do naszego \u017cycia pi\u0119kne \u0142aci\u0144skie zwroty, powiedzenia i przys\u0142owia. Niech wzro\u015bnie ambicja przynajmniej dostatecznej znajomo\u015bci tego j\u0119zyka. Niech wr\u00f3c\u0105 do zakrystii tabliczki z \u0142aci\u0144skimi modlitwami dla kap\u0142an\u00f3w przy ubieraniu szat liturgicznych. Modlitwy te bardzo pomagaj\u0105 w bezpo\u015brednim przygotowaniu kap\u0142ana do celebry. To samo trzeba powiedzie\u0107 o modlitwach przede i po Mszy \u015bw.<\/p>\n<p>W wi\u0119kszych parafiach, w kt\u00f3rych sprawowanych jest wi\u0119cej Mszy \u015bwi\u0119tych, zw\u0142aszcza w parafiach miejskich, powinna by\u0107 w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 sprawowana jedna Msza \u015bw. w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim Do\u015bwiadczenie wykazuje, \u017ce ta Msza \u015bw. cieszy si\u0119 uznaniem i szczeg\u00f3lniejszym zainteresowaniem wielu ludzi.<\/p>\n<p>Od organist\u00f3w nale\u017cy wymaga\u0107 by uczyli wiernych podstawowych \u015bpiew\u00f3w gregoria\u0144skich na Mszy \u015bw. Ch\u00f3ry, zespo\u0142y \u015bpiewacze, czy schole parafialne powinny mie\u0107 wyuczony repertuar tak\u017ce \u015bpiew\u00f3w gregoria\u0144skich.<\/p>\n<p>Pami\u0119tam s\u0119dziwego kap\u0142ana, kt\u00f3ry w okresie przechodzenia na polskie wydania Liturgii Godzin , prosi\u0142 mnie o postaranie si\u0119 dla niego o brewiarz w starym wydaniu \u0142aci\u0144skim, gdy\u017c jego by\u0142 bardzo zniszczony. Powiedzia\u0142 wtedy: Mo\u017ce wszystkiego nale\u017cycie nie rozumiem odmawiaj\u0105c teksty \u0142aci\u0144skie, ale ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mog\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w t\u0119 wspania\u0142\u0105 modlitw\u0119 Ko\u015bcio\u0142a nawet moj\u0105 niedoskona\u0142\u0105 modlitw\u0105.<\/p>\n<p>Nie obawiajmy si\u0119, \u017ce mo\u017ce czego\u015b nie rozumiemy. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i Liturgia Ko\u015bcio\u0142a s\u0105 i pozostan\u0105 wielk\u0105 tajemnic\u0105, kt\u00f3rej nawet potoczny j\u0119zyk narodowy w pe\u0142ni nie zrozumie. W liturgii potrzeba prze\u017cycia tak\u017ce momentu tajemnicy Boga, kt\u00f3ry nas i nasze intencje zawsze rozumie, cho\u0107by w niepe\u0142nie zrozumia\u0142ym przez nas j\u0119zyku by\u0142y do Niego kierowane.<\/p>\n<p>Revertimini ad latinam ! \u0096 Powr\u00f3\u0107my do \u0142aciny, a o\u017cyje tradycja i o\u017cywi tera\u017aniejszo\u015b\u0107, bo nale\u017cy Nova veteris augere<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przez wiele wiek\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 w liturgii i dokumentach zw\u0142aszcza najwy\u017cszej rangi u\u017cywa\u0142 j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przez to oficjalnym j\u0119zykiem Ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza Rzymskokatolickiego. Ubogacenie tradycji Ko\u015bcio\u0142a j\u0119zykami narodowymi po Soborze Watyka\u0144skim II nie powinno zuba\u017ca\u0107, ale dope\u0142nia\u0107 pi\u0119kna tej tradycji zgodnie z powiedzeniem: Vetera novis augere (stare nowym ubogaca\u0107). Dlatego nie mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[1,8],"tags":[],"class_list":["post-99","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","category-lacina"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}