{"id":195,"date":"2007-06-04T03:57:39","date_gmt":"2007-06-04T01:57:39","guid":{"rendered":"http:\/\/ksadamklisko.bezpieczenstwo-it.com\/?p=195"},"modified":"2020-05-07T03:58:19","modified_gmt":"2020-05-07T01:58:19","slug":"kronika-archidiecezji-przemyskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/kronika-archidiecezji-przemyskiej\/","title":{"rendered":"Kronika Archidiecezji Przemyskiej"},"content":{"rendered":"

Jednym z najstarszych diecezjalnych czasopism urz\u0119dowych jest \u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d.
\nPo podziale diecezji w roku 1992, znaczna jej cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do nowoutworzonej diecezji rzeszowskiej (141 parafii) oraz diecezji sandomierskiej (90 parafii). Pomimo, \u017ce diecezje te posiadaj\u0105 w\u0142asne urz\u0119dowe czasopisma, dla historii parafii przy\u0142\u0105czonych do tych\u017ce diecezji, wa\u017cne s\u0105 dokumenty i relacje zawarte w rocznikach Kroniki Diecezji Przemyskiej.
\nDlatego dla zainteresowanych histori\u0105, zw\u0142aszcza kap\u0142an\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 przydatne opracowanie wspomnianego w tytule tematu.<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d to przebogaty zbi\u00f3r wa\u017cnych dokument\u00f3w, opracowa\u0144 oraz informacji dotycz\u0105cych \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego, a w szczeg\u00f3lno\u015bci diecezji przemyskiej. Inicjatorem pisma by\u0142 biskup przemyski J\u00f3zef Sebastian Pelczar, kt\u00f3ry rozumiej\u0105c potrzeb\u0119 sta\u0142ego kontaktu z duchowie\u0144stwem diecezji, informowania go o wa\u017cnych dla duszpasterstwa dokumentach wydawanych przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, czy rozporz\u0105dze\u0144 w\u0142adzy diecezjalnej oraz w trosce o sta\u0142\u0105 formacj\u0119 intelektualn\u0105 i ascetyczn\u0105 kap\u0142an\u00f3w diecezji rozpocz\u0105\u0142 edycj\u0119 Kroniki. \u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d, jako urz\u0119dowe pismo diecezjalne zast\u0105pi\u0142a pisma przesy\u0142ane do wiadomo\u015bci duchowie\u0144stwa diecezji przez biskupa i w\u0142adze diecezjalne (Najstarsze a zachowanych pism pochodzi z 1711 r.). Z czasem pisma te zacz\u0119to nazywa\u0107 Kurendami, od \u0142ac. s\u0142owa Currenda \u2013 pismo obiegowe.<\/em><\/p>\n

Kurrendy (Kurendy), pocz\u0105tkowo zawiera\u0142y wa\u017cniejsze rozporz\u0105dzenia Kurii Biskupiej dla duchowie\u0144stwa i wiernych, a p\u00f3\u017aniej, nawet rozporz\u0105dzenia pa\u0144stwowe. Pisma te nie wychodzi\u0142y regularnie, dlatego gdy zachodzi\u0142a potrzeba przesy\u0142ano do wiadomo\u015bci duchowie\u0144stwa nadzwyczajne komunikaty, odezwy, czy zarz\u0105dzenia. Od roku 1864 Kurrenda sta\u0142a si\u0119 pismem ukazuj\u0105cym si\u0119 regularnie co miesi\u0105c jako urz\u0119dowe pismo diecezjalne.<\/p>\n

Pod koniec XIX wieku opr\u00f3cz dokument\u00f3w papieskich i rozporz\u0105dze\u0144 biskupich oraz pa\u0144stwowych w Kurendach umieszczano tak\u017ce informacje o nowo\u015bciach wydawniczych, kt\u00f3re mog\u0142y zainteresowa\u0107 duchowie\u0144stwo.
\nW roku 1901 zacz\u0119\u0142o wychodzi\u0107 regularnie pismo urz\u0119dowe diecezji pod nazw\u0105 \u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d, kt\u00f3re znacznie rozszerzy\u0142o tematyk\u0119 Kurrendy o publicystyk\u0119 i prace naukowe duchowie\u0144stwa oraz artyku\u0142y o tre\u015bci ascetyczno \u2013 religijnej. Wydawanie jej zapowiedzia\u0142 w swoim przem\u00f3wieniu do duchowie\u0144stwa w dniu ingresu do katedry 13 stycznia 1901 r. biskup J\u00f3zef Sebastian Pelczar.<\/p>\n

W zamierzeniach biskupa, nowe czasopismo diecezjalne mia\u0142o by\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 pomoc\u0105 dla duchowie\u0144stwa diecezji w realizacji postawionych przed przemyskim duchowie\u0144stwem wyzwa\u0144 i zada\u0144 duszpasterskich oraz pomaga\u0107 kap\u0142anom diecezji nie tylko w ci\u0105g\u0142ym poszerzaniu swojej wiedzy teologicznej, ale tak\u017ce ich u\u015bwi\u0119ceniu, aby mogli coraz gorliwiej pracowa\u0107 dla dobra duchowego i materialnego wiernych. Ju\u017c w styczniu 1901 r. ukaza\u0142 si\u0119 pierwszy numer pisma zawieraj\u0105cy list pasterski Biskupa J\u00f3zefa Sebastiana Pelczara do wiernych diecezji wydany w dniu ingresu i wspomniane wy\u017cej przem\u00f3wienie do duchowie\u0144stwa.<\/p>\n

Pocz\u0105wszy od tego pierwszego numeru Kronika ukazywa\u0142a si\u0119 co miesi\u0105c, niekiedy, zw\u0142aszcza w okresie wakacyjnym wychodzi\u0142 jeden \u0142\u0105czny numer (zeszyt) za lipiec i sierpie\u0144. W roku 1906 \u201eKronika\u201d wychodzi\u0142a jako dwumiesi\u0119cznik, w nast\u0119pnych latach zn\u00f3w jako miesi\u0119cznik z podw\u00f3jnym zeszytem wakacyjnym.
\nWybuch I wojny \u015bwiatowej (1914 \u2013 1918) zahamowa\u0142 regularne wydawanie \u201eKroniki\u201d .
\nW okresie mi\u0119dzywojennym (1918 \u2013 1939) wydawano j\u0105 w zakresie ograniczonym do kilku zeszyt\u00f3w rocznie.
\nPowa\u017cn\u0105, bo siedem lat trwaj\u0105c\u0105 przerw\u0119 w wydawaniu \u201eKroniki\u201d spowodowa\u0142a II wojna \u015bwiatowa (1939 \u2013 1945).
\nPo wojnie, w okresie wzmo\u017conego terroru stalinowskiego w latach 1950 \u2013 1956 \u201eKronika\u201d nie mog\u0142a si\u0119 ukazywa\u0107. Dopiero od roku 1957 wznowiono jej wydawanie, cho\u0107 z powa\u017cnymi op\u00f3\u017anieniami i ograniczeniami obj\u0119to\u015bci i tre\u015bci z powodu interwencji G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Kontroli Prasy i Wydawnictw (GUKPiW) w formie cenzury i ogranicze\u0144 nak\u0142adu oraz obj\u0119to\u015bci zeszyt\u00f3w.<\/p>\n

Pomimo tych ogranicze\u0144, od roku 1957 udawa\u0142o si\u0119 wydawa\u0107 czasopismo, cho\u0107 nie zawsze w regularnych odst\u0119pach czasu.
\nOd roku 1991 \u201eKronika\u201d mo\u017ce by\u0107 wydawana ju\u017c bez \u017cadnych przeszk\u00f3d zewn\u0119trznych i wy\u017cej wspomnianych ogranicze\u0144.
\nNa przestrzeni 106 lat istnienia wydawnictwa \u201eKroniki\u201d, zmienia\u0142 si\u0119 nieco profil pisma, starano si\u0119 jednak zachowywa\u0107 g\u0142\u00f3wne dzia\u0142y zgodnie z za\u0142o\u017ceniami jego tw\u00f3rcy. Dlatego w \u201eKronice\u201d zawsze mo\u017cna by\u0142o wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwie g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci: urz\u0119dow\u0105 i nieurz\u0119dow\u0105.
\nCz\u0119\u015b\u0107 I. Urz\u0119dowa zawiera\u0142a: . Encykliki i pisma papieskie, Dekrety Kongregacji, Listy pasterskie biskup\u00f3w, Rozporz\u0105dzenia, Przem\u00f3wienia, Wiadomo\u015bci i og\u0142oszenia urz\u0119dowe.
\nCz\u0119\u015b\u0107 II. Nieurz\u0119dowa obejmowa\u0142a:
\nArtyku\u0142y i rozprawy z r\u00f3\u017cnych dziedzin \u017cycia ko\u015bcielnego i spo\u0142ecznego diecezji. By\u0142y tu wi\u0119c omawiane tematy dotycz\u0105ce spraw socjalnych, historii Ko\u015bcio\u0142a Przemyskiego, teologii, prawa ko\u015bcielnego, katechetyki, liturgii, wydawnictw ko\u015bcielnych \u2013 ich recenzje, wydarzenia z \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a i diecezji, Zamieszczano tu r\u00f3wnie\u017c wykazy zmar\u0142ych kap\u0142an\u00f3w, wspomnienia o niekt\u00f3rych oraz rozporz\u0105dzenia pa\u0144stwowe i r\u00f3\u017cne informacje.
\nI taki podzia\u0142 tre\u015bci zawartych w poszczeg\u00f3lnych numerach (zeszytach) zainicjowany w swojej og\u00f3lnej formie przez biskupa Pelczara, utrzymywa\u0142 si\u0119 cho\u0107 z pewnymi modyfikacjami przez wszystkie lata edycji \u201eKroniki Diecezji Przemyskiej\u201d do II wojny \u015bwiatowej, a tak\u017ce w latach nast\u0119pnych po przerwie wojennej, tj. w latach 1947 \u2013 1949.
\nGdy w okresie zniewolenia komunistycznego, ostrej walki z Ko\u015bcio\u0142em i cenzury w\u0142adz PRL, \u201eKronika\u201d nie mog\u0142a si\u0119 ukazywa\u0107, zast\u0119powa\u0142y j\u0105 \u201eBiuletyny Duszpasterskie\u201d zawieraj\u0105ce tylko listy pasterskie (do odczytania z ambony), najwa\u017cniejsze rozporz\u0105dzenia oraz informacje.
\nNowy okres \u201eKroniki Diecezji Przemyskiej\u201d rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wydaniem XLIII rocznika w roku 1957. Nast\u0105pi\u0142y pewne zmiany w uk\u0142adzie tre\u015bci numer\u00f3w (zeszyt\u00f3w) tak, \u017ce zawiera\u0142y one dzia\u0142y:
\nDokumenty wydawane przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, Prymasa i Episkopat Polski, listy pasterskie i odezwy ordynariusza, rozporz\u0105dzenia Kurii, sprawy duszpasterskie, rozporz\u0105dzenia pa\u0144stwowe, og\u0142oszenia r\u00f3\u017cne, wspomnienia o zmar\u0142ych kap\u0142anach.
\nTaki podzia\u0142 tre\u015bci utrzymywa\u0142 si\u0119 do roku 1963, w kt\u00f3rym pojawi\u0142 si\u0119 nowy dzia\u0142: \u201eOpracowania r\u00f3\u017cnych temat\u00f3w\u201d. By\u0142o to pewne nawi\u0105zanie do pierwotnej tradycji edycyjnej \u201eKroniki\u201d.
\nW roku 1992 i w latach nast\u0119pnych do roku 1996 tre\u015b\u0107 numer\u00f3w (zeszyt\u00f3w) KDP zasadniczo obejmowa\u0142a: Dokumenty i rozporz\u0105dzenia Stolicy Apostolskiej, Episkopatu Polski, Kurii Biskupiej, Arcybiskupa \u2013 Metropolity. Artyku\u0142y (\u201eopracowania\u201d). Pomoce duszpasterskie. Kalendarz wydarze\u0144 z \u017cycia diecezji. Wspomnienia o zmar\u0142ych kap\u0142anach. R\u00f3\u017cne informacje.
\nRocznik LXXXII, w roku 1997 rozpoczyna now\u0105 wersj\u0119 tematyczn\u0105 KDP. Uk\u0142ad zamieszczanego materia\u0142u bardziej przejrzysty, bardziej urz\u0119dowy, ale te\u017c ubo\u017cszy w tre\u015bci. Odt\u0105d tre\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych numer\u00f3w (niekiedy rocznik\u00f3w) zawiera dzia\u0142y: Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u015bwiecie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Archidiecezji.
\nOpr\u00f3cz numer\u00f3w zwyczajnych, co pewien czas z okazji szczeg\u00f3lniejszych wydarze\u0144 w \u017cyciu diecezji wydawano tzw. \u201eNumery okoliczno\u015bciowe\u201d oraz \u201edodatki\u201d. Numerami okoliczno\u015bciowymi by\u0142y np: wydanie z okazji obj\u0119cia diecezji przez nowego metropolit\u0119 abp. J\u00f3zefa Michalika (1993 \u2013 1994), oraz Nr. 2 i 3 1997 po\u015bwi\u0119cony nawiedzeniu diecezji przez relikwie \u015bw. Jana z Dukli.
\nZmiany profilu KDP zwykle z\u0142\u0105czone by\u0142y ze zmian\u0105 os\u00f3b redaguj\u0105cych pismo.
\nW \u201eKronice\u201d drukowane by\u0142y artyku\u0142y i rozprawy o charakterze naukowym i popularnonaukowym oraz ascetycznym dla intelektualnej i duchowej formacji duchowie\u0144stwa przemyskiego.<\/p>\n

W \u201eKronice\u201d zamieszczali swoje dzie\u0142a i artyku\u0142y bp. J\u00f3zef Sebastian Pelczar (+1924), cz\u0142onkowie Kapitu\u0142y Katedralnej i profesorowie Seminarium Duchownego: ks. Jakub Federkiewicz (+1926), ks. Piotr Federkiewicz (+1977), ks. Wojciech Galant (+ 1930) ks. W\u0142adys\u0142aw Kochowski (+1917), ks. Jan Kwolek (+1958), ks. Stefan Momid\u0142owski (+1958), ks. W\u0142adys\u0142aw Sarna (+1929), ks. Wojciech Szmyd (+1904), ks. Adolf Tymczak (+1961) oraz inni.<\/p>\n

Wspomniani ksi\u0119\u017ca stanowili zasadniczo Zesp\u00f3\u0142 Redakcyjny w pierwszych latach wydawania \u201eKroniki\u201d. Poniewa\u017c nie zawsze podpisywali swoje artyku\u0142y zamieszczane w Kronice, dzi\u015b trudno jednoznacznie przypisa\u0107 ich autorstwo konkretnym opracowaniom.
\n\u201eKronik\u0119 Diecezji Przemyskiej\u201d drukowano w r\u00f3\u017cnych zak\u0142adach graficznych, prywatnych i pa\u0144stwowych. Zmienia\u0142 si\u0119 te\u017c wygl\u0105d ok\u0142adki pisma. Gdy Diecezja Przemyska zosta\u0142a podniesiona do rangi Archidiecezji, jej pismo urz\u0119dowe zmieni\u0142o nazw\u0119 na: \u201eKronika Archidiecezji Przemyskiej\u201d.
\nPrzegl\u0105daj\u0105c poszczeg\u00f3lne numery (zeszyty) \u201eKroniki\u201d nie mo\u017cna przeceni\u0107 jej warto\u015bci historycznych i duszpasterskich.<\/p>\n

\u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d jako urz\u0119dowe pismo diecezjalne, nale\u017cy do najstarszych urz\u0119dowych pism ko\u015bcielnych. B\u0119d\u0105c kontynuacj\u0105 \u201eKurrendy\u201d wydawanej – cho\u0107 nie regularnie – przynajmniej ju\u017c w roku 1826 (wed\u0142ug posiadanych egzemplarzy w bibliotece Seminarium Duchownego w Przemy\u015blu), do roku 2007 liczy 281 lat.
\n\u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d stanowi cenne \u017ar\u00f3d\u0142o informacji dotycz\u0105cych diecezji przemyskiej. Zawiera bowiem zbi\u00f3r wa\u017cnych dla Ko\u015bcio\u0142a dokument\u00f3w Stolicy Apostolskiej, a wi\u0119c papie\u017cy, kongregacji rzymskich, rozporz\u0105dze\u0144 biskup\u00f3w i urz\u0119d\u00f3w Kurii diecezjalnej.<\/p>\n

W \u201eKronice\u201d znale\u017a\u0107 mo\u017cna wa\u017cne dla duszpasterstwa opracowania z r\u00f3\u017cnych dziedzin teologii dogmatycznej, moralnej, ascetycznej, prawa ko\u015bcielnego (kanonicznego i diecezjalnego), liturgii, biblistyki, katechetyki, homiletyki, historii Ko\u015bcio\u0142a, sztuki ko\u015bcielnej, \u015bpiewu ko\u015bcielnego, a tak\u017ce informacje dotycz\u0105ce aktualnych spraw \u017cycia ko\u015bcielnego i \u015bwieckiego w diecezji.<\/p>\n

W \u201eKronice\u201d zamieszczane by\u0142y i s\u0105 wspomnienia o zmar\u0142ych kap\u0142anach, bardzo wa\u017cne dla historii diecezji, jako pewnego rodzaju d\u0142ug wdzi\u0119czno\u015bci dla nich za dziedzictwo wiary i przyk\u0142ad wierno\u015bci Ko\u015bcio\u0142owi oraz kap\u0142a\u0144skiemu pos\u0142annictwu w niejednokrotnie trudnych sytuacjach \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a i Ojczyzny; w zmaganiu si\u0119 o dobro doczesne i wieczne zbawienie powierzonych ich opiece duszpasterskiej ludzi.
\nDlatego \u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d powinna by\u0107 z wielk\u0105 staranno\u015bci\u0105 przechowywana w archiwum parafialnym. St\u0105d konieczno\u015b\u0107 do\u0142o\u017cenia stara\u0144 przez ksi\u0119\u017cy proboszcz\u00f3w o wyszukanie starych rocznik\u00f3w pisma, kt\u00f3re mog\u0105 zalega\u0107 strychy plebanii, czy ko\u015bcio\u0142\u00f3w, zabezpieczenia ich stanu, uporz\u0105dkowania i kompletowania nowych numer\u00f3w. Jest rzecz\u0105 niedopuszczaln\u0105 palenie, oddawanie na makulatur\u0119, czy w inny spos\u00f3b pozbywanie si\u0119 starszych, czy nowszych egzemplarzy pisma.
\nDo prenumeraty \u201eKroniki\u201d i jej przechowywania zobowi\u0105zana jest ka\u017cda parafia. R\u00f3wnie\u017c wszyscy kap\u0142ani (tak\u017ce ksi\u0119\u017ca emeryci) powinni otrzymywa\u0107 to pismo, a je\u017celi nie chc\u0105, czy nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci je przechowywa\u0107, niech przekazuj\u0105 swoje zbiory archiwum parafialnemu, diecezjalnemu, bibliotece Seminarium Duchownego lub bibliotece kt\u00f3rej\u015b z Kapitu\u0142 Kolegiackich.
\nWarto si\u0119ga\u0107 do tradycji wydawniczych naszego pisma diecezjalnego, do dawnych rocznik\u00f3w \u201eKroniki Diecezji Przemyskiej\u201d nie tylko w celach por\u00f3wnawczych, ale te\u017c, aby korzysta\u0107 z bogactwa tre\u015bci w nich zawartych. Ponadto, wiele dokument\u00f3w i artyku\u0142\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin teologii i duszpasterstwa jest nadal aktualnych i pomocnych dla duszpasterzy.
\n\u201eWielk\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 czerpania z do\u015bwiadcze\u0144 przesz\u0142o\u015bci\u201d. (Wyszy\u0144ski Stefan, kardyna\u0142, Przem\u00f3wienie: Warszawa 4. X. 1970.)<\/p>\n

\u201eCz\u0142owiek odnosi si\u0119 z g\u0142\u0119bokim szacunkiem do swojej przesz\u0142o\u015bci, stara si\u0119 j\u0105 pozna\u0107, oceni\u0107, zrozumie\u0107, uwa\u017ca j\u0105 za swoje dziedzictwo, kt\u00f3rego zdradza\u0107 nie wolno\u201d ( j. w. z przem\u00f3wienia w Warszawie: 6. I. 1981 r.)<\/p>\n

(W opracowaniu tematu wykorzystano publikacje: Ks. \u015aliwa Tadeusz, \u201eOsiemdziesi\u0119ciolecie Kroniki Diecezji Przemyskiej\u201d, w Kronice Diecezji Przemyskiej 1981, zeszyt 5-6,s.126-135.<\/em><\/p>\n

Ks. Ataman Julian, \u201e Zarys dziej\u00f3w diecezji przemyskiej obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skiego\u201d, Przemy\u015bl 1985, Biblioteka Przemyska, seria historyczna T. I, s. 48. )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednym z najstarszych diecezjalnych czasopism urz\u0119dowych jest \u201eKronika Diecezji Przemyskiej\u201d. Po podziale diecezji w roku 1992, znaczna jej cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do nowoutworzonej diecezji rzeszowskiej (141 parafii) oraz diecezji sandomierskiej (90 parafii). Pomimo, \u017ce diecezje te posiadaj\u0105 w\u0142asne urz\u0119dowe czasopisma, dla historii parafii przy\u0142\u0105czonych do tych\u017ce diecezji, wa\u017cne s\u0105 dokumenty i relacje zawarte w rocznikach […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rozne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t