{"id":199,"date":"2011-03-03T04:00:42","date_gmt":"2011-03-03T03:00:42","guid":{"rendered":"http:\/\/ksadamklisko.bezpieczenstwo-it.com\/?p=199"},"modified":"2020-05-07T04:04:35","modified_gmt":"2020-05-07T02:04:35","slug":"medialny-wizerunek-parafii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/","title":{"rendered":"Medialny wizerunek parafii"},"content":{"rendered":"<p><em>Mass media, czyli \u015brodki spo\u0142ecznego przekazu, to wbrew powszechnemu przekonaniu nie tylko prasa, ksi\u0105\u017cka, radio, telewizja, film, ale szereg innych sposob\u00f3w przekazywania informacji i kszta\u0142towania my\u015blenia jednostki oraz opinii spo\u0142ecznej, a tak\u017ce pewne urz\u0105dzenia i instytucje, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 przekaz informacji.<br \/>\nW\u0142a\u015bciwie wszelkie dzia\u0142anie cz\u0142owieka jest przekazem innym pewnych informacji, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane w formowaniu my\u015blenia i dzia\u0142ania tak poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, jak i wi\u0119kszych spo\u0142eczno\u015bci.<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n<p>Trudno dzi\u015b nie zauwa\u017ca\u0107 wielkiego wp\u0142ywu jaki wywieraj\u0105 na nasze \u017cycie mass media. S\u0105 one nawet nazywane \u201eczwart\u0105 w\u0142adz\u0105\u201d i s\u0142usznie, bo maj\u0105 one kontrol\u0119 nad trzema pozosta\u0142ymi strukturami w\u0142adz w pa\u0144stwie, a mianowicie: w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105, wykonawcz\u0105 i s\u0105downicz\u0105. Media bowiem:<\/p>\n<p>\u2022 <strong>Obserwuj\u0105<\/strong> dzia\u0142alno\u015b\u0107 struktur pa\u0144stwowych,<br \/>\n\u2022 <strong>Informuj\u0105<\/strong> spo\u0142ecze\u0144stwo oraz same w\u0142adze o atmosferze \u017cycia spo\u0142ecznego,<br \/>\n\u2022 <strong>Krytykuj\u0105<\/strong> i os\u0105dzaj\u0105 b\u0142\u0119dne decyzje w\u0142adz pa\u0144stwowych czy zachowania spo\u0142ecze\u0144stwa,<br \/>\n\u2022 <strong>Ostrzegaj\u0105<\/strong> w\u0142adze i spo\u0142ecze\u0144stwo przed niebezpiecze\u0144stwem samowoli w rz\u0105dzeniu narodem i nieprzemy\u015blanych reakcji spo\u0142ecznych,<br \/>\n\u2022 <strong>Proponuj\u0105<\/strong> w\u0142adzom i spo\u0142ecze\u0144stwu sposoby rozwi\u0105zywania problem\u00f3w spo\u0142ecznych,<br \/>\n\u2022 <strong>Wzywaj\u0105<\/strong> w\u0142adze pa\u0144stwowe i spo\u0142ecze\u0144stwo do konkretnych dzia\u0142a\u0144 dla poprawy funkcjonowania praworz\u0105dno\u015bci, wybryk\u00f3w arogancji w\u0142adz i lekcewa\u017cenia spo\u0142ecze\u0144stwa,<br \/>\n\u2022 <strong>U\u015bwiadamiaj\u0105 <\/strong>w\u0142adze i spo\u0142ecze\u0144stwo o odpowiedzialno\u015bci za styl sprawowania w\u0142adzy i konsekwencjach naruszania podstawowych praw jednostki, grup spo\u0142ecznych i narodu.<\/p>\n<p>Z tymi funkcjami \u201eczwartej w\u0142adzy\u201d jakimi s\u0105 mass-media ka\u017cdy rozs\u0105dny cz\u0142owiek i obywatel oraz pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 nimi pracownicy instytucji medialnych powinni si\u0119 liczy\u0107 i wykorzystywa\u0107 je tylko dla dobra jednostki i spo\u0142ecze\u0144stwa.<br \/>\nJu\u017c od najm\u0142odszych lat spotykamy si\u0119 z urz\u0105dzeniami oraz instytucjami informuj\u0105cymi o zdarzeniach, kt\u00f3re maj\u0105 miejsce w otaczaj\u0105cym nas \u015bwiecie oraz ich interpretacjach. <\/em><\/p>\n<p><em>Interpretacje przekazywanych informacji s\u0105 zale\u017cne od:<\/p>\n<p><strong>Odbiorcy<\/strong> (dzieci, m\u0142odzie\u017c, doro\u015bli, osoby starsze, stany spo\u0142eczne),<br \/>\n<strong>Intencji <\/strong>przekazuj\u0105cego informacje ( co chce osi\u0105gn\u0105\u0107),<br \/>\n<strong>Jako\u015bci informacji<\/strong> pod wzgl\u0119dem merytorycznym (prawda ukazywanych fakt\u00f3w) oraz technicznym (sposobu przekazywania informacji),<br \/>\n<strong>Moralnej oceny<\/strong> przekazywanych fakt\u00f3w je\u015bli chodzi o potencja\u0142 dobra lub z\u0142a, kt\u00f3re si\u0119 upowszechnia,<br \/>\n<strong>Potrzeb <\/strong> spo\u0142eczno\u015bci (rodziny, pa\u0144stwa, Ko\u015bcio\u0142a, parafii itp.,<br \/>\n<strong>Troski <\/strong> o dobro duchowe i materialne odbiorc\u00f3w przekazywanych informacji.<\/p>\n<p>Mass media, czyli \u015brodki spo\u0142ecznego przekazu maj\u0105 wielki wp\u0142yw na \u017cycie osobiste i spo\u0142eczne oraz postawy naszych parafian. Wobec tej rzeczywisto\u015bci trzeba przypatrze\u0107 si\u0119 w jaki spos\u00f3b \u015brodki spo\u0142ecznego przekazu mog\u0105 i powinny by\u0107 wykorzystywane w pracy duszpasterskiej naszych parafii. Od tego bowiem zale\u017cy medialny wizerunek parafii.<br \/>\nNiniejszy artyku\u0142 pr\u00f3buje ukaza\u0107 w jaki spos\u00f3b szeroko poj\u0119te \u015brodki spo\u0142ecznego przekazu mog\u0105 i powinny by\u0107 wykorzystywane przez duszpasterzy dla dobra duchowego i materialnego wiernych parafii. Warto\u015bci duchowe bowiem niew\u0105tpliwie wywieraj\u0105 wp\u0142yw tak\u017ce na stron\u0119 fizyczn\u0105 czyli materialn\u0105 \u017cycia tak jednostki, jak i spo\u0142eczno\u015bci (rodziny, parafii, ojczyzny).<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Co tworzy medialny wizerunek parafii&#8221;]<\/p>\n<p>Medialny wizerunek parafii tworz\u0105 pewne urz\u0105dzenia techniczne, instytucje i dzia\u0142ania duszpasterskie zmierzaj\u0105ce do przybli\u017cenia wiernym Pana Boga, prawd wiary katolickiej, Ko\u015bcio\u0142a, nauczania Ko\u015bcio\u0142a, kszta\u0142towania sumienia oraz ukazywania chrze\u015bcija\u0144skiego stylu \u017cycia. W tym celu Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki ma prawo i obowi\u0105zek pos\u0142ugiwania si\u0119 tymi \u015brodkami nazywanymi tak\u017ce \u015arodkami Spo\u0142ecznego Przekazu. Zwr\u00f3ci\u0142 na to szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II w Dekrecie o \u015arodkach Spo\u0142ecznego Przekazywania My\u015bli p. 3.<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bciwie m\u00f3wi\u0105c \u015brodkami spo\u0142ecznego przekazu to tzw. \u201eMedia\u201d czyli sposoby przekazywania pewnych warto\u015bci intelektualnych, kt\u00f3re przyj\u0119te przez cz\u0142owieka kszta\u0142tuj\u0105 jego my\u015blenie, przekazuj\u0105 informacje, pouczaj\u0105, pobudzaj\u0105 wyobra\u017ani\u0119, zach\u0119caj\u0105 do pewnych dzia\u0142a\u0144 (dobrych lub z\u0142ych), pomagaj\u0105 tworzy\u0107 kultur\u0119 lub j\u0105 niweczy\u0107, ukazuj\u0105 godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka lub go poni\u017caj\u0105.T\u0119 rol\u0119 \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu nale\u017cy dostrzega\u0107 i nimi, oczywi\u015bcie w dobrym znaczeniu si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 w pracy duszpasterskiej dla dobra duchowego i materialnego wiernych tworz\u0105cych spo\u0142eczno\u015b\u0107 parafialn\u0105. Zale\u017cy to przede wszystkim od duszpasterza kieruj\u0105cego spo\u0142eczno\u015bci\u0105 parafialn\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w przy jak najszerszym wsp\u00f3\u0142udziale wiernych wszystkich stan\u00f3w i profesji zawodowych. Medialny wizerunek parafii tworz\u0105 bowiem nie tylko same media, ale te\u017c pos\u0142ugiwanie si\u0119 nimi przez duszpasterza(y) i wiernych.<\/em><\/p>\n<p>[nextpage title=&#8221;Prasa katolicka&#8221;]<\/p>\n<p><em><strong>Media oraz ich wykorzystywanie w duszpasterstwie<\/strong><\/p>\n<p><strong>Prasa katolicka<\/strong><\/p>\n<p>Najbardziej dost\u0119pnym dla og\u00f3\u0142u wiernych \u015brodkiem przekazu spo\u0142ecznego jest prasa wydawana przez instytucje ko\u015bcielne jako gazety codzienne (dzienniki) czy okresowe tzw. czasopisma, (tygodniki, miesi\u0119czniki, kwartalniki). Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze docenia\u0142 znaczenie prasy jako \u015brodka przekazu. Widzia\u0142 w niej wa\u017cny instrument ewangelizacji i apostolstwa. Zdawa\u0142 sobie jednak spraw\u0119 z tego, \u017ce mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana tak\u017ce przeciwko dobru cz\u0142owieka, zw\u0142aszcza gdy b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0107 w r\u0119kach wrog\u00f3w wiary i Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego.<br \/>\nObecnie prasa katolicka w Polsce to zaledwie kilka procent czasopism wychodz\u0105cych w Polsce, podczas gdy przed rokiem 1939 nak\u0142ad prasy katolickiej stanowi\u0142 27% nak\u0142adu wszystkich wydawanych w tym czasie czasopism. dlatego trzeba uwra\u017cliwia\u0107 wiernych pod tym wzgl\u0119dem i zach\u0119ca\u0107 aby ka\u017cda rodzina prenumerowa\u0142a lub czyta\u0142a jakie\u015b pismo katolickie oraz umo\u017cliwia\u0107 im kontakt z prasa katolick\u0105.<br \/>\nPismem, na kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 wiernych zw\u0142aszcza wykszta\u0142conych i bardziej zwi\u0105zanych z Ko\u015bcio\u0142em jest miesi\u0119cznik \u201eL\u2019Osservatore Romano\u201d powszechnie nie znane i nie udost\u0119pniane wiernym nawet w ksi\u0119garniach katolickich. Nale\u017ca\u0142oby przybli\u017cy\u0107 im istnienie i warto\u015b\u0107 tego oficjalnego pisma Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, kt\u00f3re zapoznaje czytelnika z dokumentami ko\u015bcielnymi, poszerza wiedz\u0119 religijn\u0105, informuje o \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego w \u0142\u0105czno\u015bci z Ojcem \u015bw. i jego nauczaniem.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>[nextpage title=&#8221;Czasopisma parafialne&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\nOpr\u00f3cz prasy og\u00f3lno-ko\u015bcielnej coraz cz\u0119\u015bciej ukazuj\u0105 si\u0119 czasopisma parafialne redagowane pod nadzorem i redakcj\u0105 naczeln\u0105 ksi\u0119dza proboszcza przez zesp\u00f3\u0142 ludzi bardziej zwi\u0105zanych z parafi\u0105 . Inicjatywa to dobra i godna na\u015bladowania ale powinna spe\u0142nia\u0107 pewne warunki tak co do tre\u015bci jaki formy.<\/p>\n<p><strong>Pismo parafialne powinno:<\/strong><\/p>\n<p><strong>mie\u0107 charakter religijny<\/strong>, realizowa\u0107 jaki\u015b program duszpasterski og\u00f3lno-ko\u015bcielny, diecezjalny i parafialny,<br \/>\n<strong>omawia\u0107 sprawy \u017cycia spo\u0142ecznego <\/strong>\u015brodowiska parafii w \u015bwietle nauki Ko\u015bcio\u0142a i zgodnie ze stanowiskiem Ko\u015bcio\u0142a,<br \/>\n<strong>sygnalizowa\u0107 problemy<\/strong> \u015brodowiska i szuka\u0107 dr\u00f3g ich rozwi\u0105zywania w oparciu o zasady ewangelii,<br \/>\n<strong>wskazywa\u0107 wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107<\/strong> ludzi wierz\u0105cych na Ko\u015bci\u00f3\u0142, Ojczyzn\u0119, diecezj\u0119 i parafi\u0119,<br \/>\n<strong>mie\u0107 na uwadze wszystkie grupy spo\u0142eczne parafii, <\/strong>a wi\u0119c dzieci, m\u0142odzie\u017c, osoby doros\u0142e, starsze, chorych i biednych, a tak\u017ce zawody, je\u015bli s\u0105 szczeg\u00f3lnie obecne w danej parafii,<br \/>\n<strong>informowa\u0107 <\/strong>wiernych o uroczysto\u015bciach i nabo\u017ce\u0144stwach parafialnych, rocznicach, sprawach parafialnych, zamierzeniach oraz inicjatywach duszpasterskich.<\/p>\n<p>Pismo parafialne daje okazj\u0119 do poucze\u0144 duszpasterskich, przestr\u00f3g czy odpowiedzi na r\u00f3\u017cne problemy \u017cycia religijnego parafian.<\/p>\n<p>Gazeta parafialna wymaga te\u017c <strong>odpowiedniej formy<\/strong> jej redagowania i kolportowania. Sam tekst powinien by\u0107 czytelny, przejrzysty, poprawny gramatycznie i stylistycznie oraz zach\u0119ca\u0107 do czytania. Wa\u017cn\u0105 spraw\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c format i obj\u0119to\u015b\u0107 pisma, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wydawania oraz cena.<\/p>\n<p><strong>Po\u017cyteczn\u0105 spraw\u0105 by\u0142oby zaistnienie czasopisma<\/strong> (cho\u0107by w formie kwartalnika) <strong>og\u00f3lno-diecezjalnego oraz dekanalnego<\/strong> obejmuj\u0105cego parafie dekanatu.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>[nextpage title=&#8221;Listy&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\nInformacje o sobie i otoczeniu przekazujemy i otrzymujemy tak\u017ce za pomoc\u0105 list\u00f3w i pami\u0119tnik\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>List <\/strong>to pisemna wypowied\u017a skierowana do osoby lub instytucji.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tek listom da\u0142o wynalezienie pisma, kt\u00f3re umownymi znakami umo\u017cliwi\u0142o przekazywanie informacji o charakterze osobistym, spo\u0142ecznym, urz\u0119dowym a tak\u017ce religijnym. Do chwili wynalezienia telegrafu, telefonu oraz Internetu by\u0142 to jedyny spos\u00f3b na porozumiewanie si\u0119 ludzi na odleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 listy <strong>osobiste <\/strong>(prywatne) pisane do os\u00f3b nam bliskich jak rodzina, przyjaciele oraz <strong>urz\u0119dowe<\/strong> pisane do r\u00f3\u017cnych instytucji i otrzymywane z urz\u0119d\u00f3w. Powsta\u0142y te\u017c r\u00f3\u017cne nazwy umowne okre\u015blaj\u0105ce listy <strong>o szczeg\u00f3lnym charakterze <\/strong>jak np. tzw. list otwarty, go\u0144czy, \u017celazny, kondolencyjny, gratulacyjny itp.<br \/>\n<\/em><em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 tak\u017ce pos\u0142uguje si\u0119 listami. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w Ko\u015bciele maj\u0105 <strong>Listy Biblijne<\/strong>, zw\u0142aszcza zawarte w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym Nowego Testamentu jako listy \u015bw. Paw\u0142a Aposto\u0142a ( 14 wraz z listem do Hebrajczyk\u00f3w, 7 List\u00f3w Apostolskich: 3 \u015bw. Jana, 2 \u015bw. Piotra, \u015bw. Judy Tadeusza i \u015bw. Jakuba.)<br \/>\nZ wielk\u0105 uwag\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyjmuje <strong>listy papie\u017cy<\/strong> skierowanymi do ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a oraz <strong> listy biskup\u00f3w<\/strong> diecezjalnych skierowane do diecezjan.<br \/>\nKo\u015bci\u00f3\u0142 jako instytucja prawna w spo\u0142eczno\u015bci wierz\u0105cych pos\u0142uguje si\u0119 tak\u017ce listami <strong>o charakterze urz\u0119dowym<\/strong> kierowanymi do w\u0142adz ko\u015bcielnych czy instytucji pa\u0144stwowych.<\/p>\n<p>Dzisiejsza Szko\u0142a niestety nie uczy dzieci i m\u0142odzie\u017c bardzo potrzebnej w kulturalnym spo\u0142ecze\u0144stwie sztuki pisania list\u00f3w. Chyba nale\u017ca\u0142oby ten powa\u017cny w kszta\u0142ceniu m\u0142odego spo\u0142ecze\u0144stwa brak uzupe\u0142nia\u0107, mo\u017ce okazyjnie na katechezie, r\u00f3\u017cnych spotkaniach lub w gazetkach parafialnych czy na stronie parafialnej WWW.<\/p>\n<p>S\u0105 pewne zasady, kt\u00f3rych nale\u017cy si\u0119 nauczy\u0107 i kt\u00f3re nale\u017cy przestrzega\u0107 je\u015bli chodzi o sztuk\u0119 pisania list\u00f3w a mianowicie:<\/p>\n<p>\u2022 List powinien by\u0107 napisany na odpowiednim estetycznie wygl\u0105daj\u0105cym arkuszu papieru (nie na wydartej z zeszytu kartce),<br \/>\n\u2022 Ka\u017cdy list powinien mie\u0107 prawdziw\u0105 (nie k\u0142amliw\u0105) dat\u0119 napisania.<br \/>\n\u2022 List powinien by\u0107 koniecznie podpisany przez jego autora. List bez daty i podpisu wart jest kosza na \u015bmieci bowiem nie przedstawia \u017cadnej warto\u015bci dokumentu, kt\u00f3rym powinien by\u0107 ka\u017cdy list, jest obraz\u0105 dla jego adresata i znakiem braku kultury osobistej pisz\u0105cego list.<br \/>\n\u2022 List powinien zawiera\u0107 jasn\u0105 i zrozumia\u0142\u0105 dla adresata tre\u015b\u0107, kt\u00f3ra u\u015bwiadamia odbiorc\u0119 o rzeczywistej sytuacji opisywanej przez nadawc\u0119.<br \/>\n\u2022 List powinien by\u0107 pisany poprawnie gramatycznie, ortograficznie i stylistycznie oraz mie\u0107 estetyczn\u0105 form\u0119 zewn\u0119trzn\u0105 dostosowan\u0105 do okoliczno\u015bci tematu i adresata.<br \/>\n\u2022 Na otrzymany list nale\u017cy odpowiedzie\u0107, w mo\u017cliwie kr\u00f3tkim terminie, chyba, \u017ce tre\u015b\u0107 otrzymanego listu tego nie wymaga lub potrzebuje d\u0142u\u017cszego czasu na danie wyczerpuj\u0105cej odpowiedzi. Odpowiadanie na w\u0142a\u015bciwie i powa\u017cnie sformu\u0142owany list jest przyj\u0119te w cywilizowanym \u015bwiecie. Niestety nieraz \u201ewysoce postawione\u201d, przynajmniej w swoim mniemaniu osobisto\u015bci \u015bwieckie czy ko\u015bcielne nieraz o tym zapominaj\u0105, daj\u0105c w ten spos\u00f3b \u015bwiadectwo braku swojej osobistej kultury i poszanowania dla autora listu, oboj\u0119tnie jak\u0105 pozycj\u0119 w hierarchii spo\u0142ecznej on zajmuje.<br \/>\n\u2022 Listy anonimowe, oskar\u017caj\u0105ce, obra\u017aliwe, krzywdz\u0105ce, oparte o niesprawdzone i zmy\u015blone fakty, pom\u00f3wienia \u015bwiadcz\u0105 o braku podstawowych zasad uczciwo\u015bci i wychowania pisz\u0105cego, a tak\u017ce instytucji, kt\u00f3ra na takich elaboratach opiera swoj\u0105 opini\u0119 i akty prawne dotycz\u0105ce oskar\u017canego.<\/p>\n<p>Listy s\u0105 nie tylko \u015brodkiem przekazu pewnych fakt\u00f3w \u017cycia osobistego czy spo\u0142ecznego, ale te\u017c wa\u017cnym dokumentem rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra staje si\u0119 przesz\u0142o\u015bci\u0105, a mo\u017ce by\u0107 \u015bwiadectwem \u017cycia jednostki, czy spo\u0142eczno\u015bci w kontek\u015bcie historii \u015brodowiska, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142 i kt\u00f3re tworzy\u0142 autor listu.<br \/>\n\u201eScripta manent!\u201d \u015awiadomo\u015b\u0107 tego powinna towarzyszy\u0107 pisz\u0105cemu listy do tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 je czyta\u0107 oraz interpretowa\u0107.<\/p>\n<p>Listy \u015bci\u015ble osobiste nale\u017c\u0105 do ich autora, nie mog\u0105 by\u0107 czytane i publikowane bez jego zgody, a po \u015bmierci ich autora, je\u015bli wyra\u017anie tego za\u017c\u0105da\u0142 przed \u015bmierci\u0105 np. w testamencie nie mog\u0105 by\u0107 przez nikogo czytane, ale powinny by\u0107 zniszczone przez wykonawc\u0119 testamentu.<br \/>\nListy urz\u0119dowe do i od urz\u0119d\u00f3w ko\u015bcielnych czy \u015bwieckich w koniecznych okoliczno\u015bciach mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane i publikowane.<\/em><\/p>\n<p>[nextpage title=&#8221;Pami\u0119tniki&#8221;]<\/p>\n<p><em>Szczeg\u00f3ln\u0105 form\u0105 listu jest \u201epami\u0119tnik\u201d pisany w celu upami\u0119tnienia pewnych wydarze\u0144 z \u017cycia osobistego czy spo\u0142ecznego, kt\u00f3rych autor pami\u0119tnika by\u0142 \u015bwiadkiem czy tylko przekazicielem faktu, cho\u0107 we w\u0142asnej interpretacji (nie zawsze obiektywnej).<br \/>\nPami\u0119tnik mo\u017ce te\u017c by\u0107 wpisem upami\u0119tniaj\u0105cym autora wpisu osobie zaprzyja\u017anionej.<br \/>\n\u201eScripta manent!\u201dDlatego trzeba z wielk\u0105 rozwag\u0105, bez chwilowych emocji i z odpowiedzialno\u015bci\u0105 wpisywa\u0107 si\u0119 do pami\u0119tnik\u00f3w naszych przyjaci\u00f3\u0142. Wpisy te bowiem maj\u0105 przypomina\u0107 autora, tre\u015b\u0107 wpisu, kt\u00f3rego dokona\u0142 w kontek\u015bcie miejsca, czasu i okoliczno\u015bci.<br \/>\nListy pisane mog\u0105 by\u0107 zgodnie z wol\u0105 autora przez niego samego lub innych zniszczone, wpisy do pami\u0119tnika trwa\u0107 b\u0119d\u0105 o wiele d\u0142u\u017cej, przypomina\u0107 nas i pobudza\u0107 do refleksji nad tym co napisali\u015bmy ich w\u0142a\u015bcicielom. Dlatego wpisy te powinny by\u0107:<br \/>\npowa\u017cne, zawsze aktualne, kr\u00f3tko sformu\u0142owane, poprawne gramatycznie, ortograficznie i stylistycznie, podpisane, z dat\u0105 wpisu.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Dzienniki&#8221;]<\/p>\n<p>Odmiana pami\u0119tnika jest dziennik jako osobiste notatki prowadzone codziennie. Jest to bardzo warto\u015bciowe dla historii opracowanie tego co mia\u0142o miejsce dzie\u0144 po dniu lub przynajmniej w nied\u0142ugim odst\u0119pie czasu (tydzie\u0144, miesi\u0105c lub rzadziej). Dziennik jako osobiste notatki mo\u017ce by\u0107 subiektywnym przekazem rzeczywisto\u015bci, niemniej niezmiernie cenn\u0105 jest i ta subiektywna ocena f akt\u00f3w, kt\u00f3rych by\u0142o si\u0119 \u015bwiadkiem.<br \/>\nProwadz\u0105c dziennik powinno si\u0119 stara\u0107 o mo\u017cliwie obiektywn\u0105 ocen\u0119 opisywanych nie w oparciu o w\u0142asne emocje, ale wed\u0142ug prawdy obiektywnej ocenianej tak\u017ce przez innych obserwator\u00f3w i uczestnik\u00f3w opisywanych zdarze\u0144.Dobrze, je\u015bli dziennik zawiera dokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105 opisywanych wydarze\u0144.<br \/>\nTak prowadzony dziennik jest warto\u015bciow\u0105 pozycj\u0105 historiograficzn\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 naukowe opracowania notowanych fakt\u00f3w.<\/p>\n<p>Listy, pami\u0119tniki i dzienniki s\u0105 wa\u017cnym sposobem ukazywania pewnych wydarze\u0144 kszta\u0142tuj\u0105cych \u015bwiadomo\u015b\u0107, my\u015blenie oraz post\u0119powanie jednostek i spo\u0142eczno\u015bci.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Ksi\u0105\u017cka religijna&#8221;]<\/p>\n<p>Ambitniejsz\u0105 pozycj\u0105 medialn\u0105 jest ksi\u0105\u017cka katolicka. Istnienie r\u00f3\u017cnych wydawnictw oraz mo\u017cliwo\u015bci wydawania w doskona\u0142ej formie zewn\u0119trznej ksi\u0105\u017cek nie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 niestety na wzrost czytelnictwa. spada bowiem zainteresowanie ksi\u0105\u017ck\u0105 religijn\u0105. Og\u00f3\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa zafascynowana telewizyjnym przekazem sprytnie spreparowanej pseudo-rzeczywisto\u015bci, oszo\u0142omiona obrazem przemy\u015blnej interpretacji przekazywanych fakt\u00f3w, zadawala si\u0119 t\u0105 atrap\u0105 rzeczywisto\u015bci i nie szuka w ksi\u0105\u017cce g\u0142\u0119bszego spojrzenia na \u017cycie.<br \/>\nJe\u015bli chodzi o ksi\u0105\u017ck\u0119 religijn\u0105, opr\u00f3cz bariery cenowej, (dobre ksi\u0105\u017cki religijne s\u0105 obecnie za drogie dla przeci\u0119tnego Polaka) przeszkod\u0105 jest infantylne wprost przekonanie u wielu katolik\u00f3w, \u017ce nie potrzeba im \u017cadnej ksi\u0105\u017cki, bo przecie\u017c \u201ewszystko ju\u017c wiedz\u0105\u201d, a tak naprawd\u0119 w rzeczywisto\u015bci s\u0105 analfabetami religijnymi je\u015bli chodzi o znajomo\u015b\u0107 podstawowego katechizmu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego.<br \/>\nDlatego konieczno\u015bci\u0105 jest zach\u0119canie wiernych do czytania ksi\u0105\u017cek katolickich i umo\u017cliwienie im tego przez tworzenie<strong> bibliotek parafialnych<\/strong>, w kt\u00f3rych opr\u00f3cz ksi\u0105\u017cek o tematyce \u015bci\u015ble religijnej b\u0119d\u0105 te\u017c ksi\u0105\u017cki dobre, pouczaj\u0105ce i ukazuj\u0105ce pi\u0119kno \u017cycia opartego o zasady wiary katolickiej oraz mi\u0142o\u015bci Boga, bli\u017aniego, Ko\u015bcio\u0142a i Ojczyzny.<\/p>\n<p>Je\u015bli chodzi o wysokie ceny naszych ksi\u0105\u017cek, to mo\u017ce warto by pomy\u015ble\u0107 o utworzeniu Diecezjalnego Funduszu umo\u017cliwiaj\u0105cego odpowiednie obni\u017cenie ceny ksi\u0105\u017cek w ksi\u0119garniach katolickich, tak, aby ksi\u0119garnie nie traci\u0142y klient\u00f3w, a wierni mogli kupowa\u0107 ksi\u0105\u017cki w obni\u017conej cenie<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><br \/>\n[nextpage title=&#8221;Czytelnie parafialne&#8221;]<\/p>\n<p>Ka\u017cda parafia dysponuje obecnie pomieszczenia po dawnych salach katechetycznych. W pomieszczeniach tych przy niewielkim nak\u0142adzie trudu i funduszy parafialnych mo\u017cna by zorganizowa\u0107 dla ch\u0119tnych taki punkt kontaktu z pras\u0105 czy ksi\u0105\u017ck\u0105 katolick\u0105, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnymi podr\u0119cznikami poszerzaj\u0105cymi wiedz\u0119 religijn\u0105. Tutaj mo\u017cna tak\u017ce zorganizowa\u0107 wypo\u017cyczalni\u0119 ta\u015bm magnetofonowych, magnetowidowych, p\u0142yt DVD z nagraniami dobrych film\u00f3w czy prze\u017aroczy. Tu te\u017c mo\u017cna urz\u0105dza\u0107 r\u00f3\u017cne wyk\u0142ady czy spotkania.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Film religijny&#8221;]<\/p>\n<p>Wobec dzisiejszego zafascynowania ludzi obrazem, a zw\u0142aszcza filmem, w przekazywaniu wiary powinno si\u0119 korzysta\u0107 tak\u017ce z tej mo\u017cliwo\u015bci jak\u0105 daje dzi\u015b nowoczesna technika filmowa, kt\u00f3ra umo\u017cliwia wiernym w swoich domach prze\u017cywa\u0107 tajemnice wiary katolickiej i przez te dost\u0119pne powszechnie no\u015bniki elektroniczne jakimi s\u0105 ta\u015bmy magnetofonowe, magnetowidowe VHS oraz p\u0142yty DVD. Przy niewielkim wk\u0142adzie finansowym, na kt\u00f3ry na pewno sta\u0107 parafi\u0119, mo\u017cna utworzy\u0107 parafialn\u0105 ta\u015bmotek\u0119 i filmotek\u0119 religijn\u0105, w kt\u00f3rej wierni b\u0119d\u0105 mogli wypo\u017cycza\u0107 dobre filmy religijne lub nagrania r\u00f3\u017cnych wa\u017cnych uroczysto\u015bci og\u00f3lno-ko\u015bcielnych czy parafialnych. <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Ta\u015bmy magnetofonowe&#8221;]<\/p>\n<p>Pomoc\u0105 duszpastersk\u0105, zw\u0142aszcza w katechezie mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ta\u015bmy magnetofonowe z nagraniami r\u00f3\u017cnych pie\u015bni i piosenek religijnych, kt\u00f3re poddaj\u0105 wiele temat\u00f3w do przemy\u015blenia i realizowania w \u017cyciu. Ponadto s\u0142uchanie dobrej muzyki oraz \u015bpiew\u00f3w m\u0105drych tekst\u00f3w religijnych wytwarza spokojn\u0105 atmosfer\u0119 w otoczeniu pracy czy podczas odpoczynku. <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Prze\u017arocza&#8221;]<\/p>\n<p>Wci\u0105\u017c niedocenionym w duszpasterstwie medium s\u0105 prze\u017arocza (slajdy). Prze\u017arocza to obraz na ekranie, kt\u00f3ry mo\u017cna \u201ezatrzyma\u0107\u201d, d\u0142u\u017cej si\u0119 nad nim zastanowi\u0107, przemy\u015ble\u0107 jego przes\u0142anie. Nie docenia si\u0119 niestety warto\u015bci tego medium. Dlatego warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ten spos\u00f3b ewangelizacji nie tylko w\u015br\u00f3d dzieci, ale i w rodzinach, a nawet na ambonie. W wypo\u017cyczalni parafialnej film\u00f3w i ta\u015bm magnetofonowych wierni powinni mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wypo\u017cyczania prze\u017aroczy religijnych, oczywi\u015bcie z odpowiednim komentarzem i wyja\u015bnieniami. Sam bra\u0142em udzia\u0142 we Mszy \u015bw., podczas kt\u00f3rej kazanie ilustrowane by\u0142o prze\u017aroczami biblijnymi. Uczestniczy\u0142em te\u017c w rekolekcjach dla kap\u0142an\u00f3w prowadzonych przez biskupa, kt\u00f3ry uprzyst\u0119pnia\u0142 uczestnikom prawdy rekolekcyjne pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 prze\u017aroczami. Warto si\u0119gn\u0105\u0107 po ten stary i sprawdzony spos\u00f3b nauczania w szkole i na ambonie przez korzystanie z prze\u017aroczy religijnych a tak\u017ce podczas nabo\u017ce\u0144stw r\u00f3\u017ca\u0144cowych czy majowych. Najbardziej znane w naszych parafiach i stosowane (cho\u0107 niestety nie wszystkich )we Mszy \u015bw. s\u0105 prze\u017arocza tekst\u00f3w pie\u015bni. Ka\u017cda parafia powinna mie\u0107 uporz\u0105dkowany zestaw prze\u017aroczy pie\u015bni i z niego korzysta\u0107, zw\u0142aszcza, \u017ce dzieci, m\u0142odzie\u017c i doro\u015bli odzwyczaili si\u0119 od korzystania z ksi\u0105\u017ceczki do nabo\u017ce\u0144stwa zawieraj\u0105cej r\u00f3wnie\u017c pie\u015bni, a znajomo\u015b\u0107 pie\u015bni ko\u015bcielnych ogranicza si\u0119 zaledwie do niewielu i to jednej, wyj\u0105tkowo dw\u00f3ch zwrotek. Ponadto, prze\u017arocza pie\u015bni pozwalaj\u0105 na dob\u00f3r odpowiedniejszych zwrotek pie\u015bni w liturgii mszalnej oraz poprawno\u015b\u0107 niejednokrotnie bezmy\u015blnie i b\u0142\u0119dnie \u015bpiewanych tekst\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Radio&#8221;]<\/p>\n<p>Najpowszechniejszym \u015brodkiem spo\u0142ecznego przekazu by\u0142o od samego pocz\u0105tku publicznego zaistnienia i jest obecne w \u017cyciu wi\u0119kszo\u015bci ludzi radio. Audycje radiowe docieraj\u0105 do wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/em><\/p>\n<p><em>S\u0142uchacze oczekuj\u0105 od instytucji Radia:<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em>nformacji intelektualnych, porad praktycznych dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnych dziedzin dzia\u0142alno\u015bci, spotkania z kultur\u0105 s\u0142owa, muzyki i \u015bpiewu ,<\/em><em>rozrywki, aspokojenia potrzeb religijnych.<\/p>\n<p>Tylko wtedy gdy Radio spe\u0142nia te oczekiwania spo\u0142ecze\u0144stwa, ma prawo domagania si\u0119 finansowania swojej dzia\u0142alno\u015bci misyjnej w formie abonamentu od radios\u0142uchaczy oraz ze \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznych.<br \/>\nTego samego oczekuj\u0105 wierz\u0105cy katolicy od Radia ko\u015bcielnego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 bowiem ma prawo posiadania w\u0142asnego Radia dla ewangelizacji spo\u0142ecze\u0144stwa. St\u0105d ewenement \u201eRadia Maryja\u201d i rozg\u0142o\u015bni diecezjalnych oraz transmisji radiowych uroczysto\u015bci czy wa\u017cnych wydarze\u0144 maj\u0105cych miejsce w parafiach w kraju czy zagranic\u0105.<\/p>\n<p>Radio katolickie jednak powinno r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 zasadniczo od \u015bwieckiego radia publicznego programem, struktur\u0105 organizacyjn\u0105, jako\u015bci\u0105 i form\u0105 przekazu.<br \/>\nRadio katolickie nie mo\u017ce przemilcza\u0107 pe\u0142nej prawdy o Ko\u015bciele i nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a. Nie mo\u017ce te\u017c ukrywa\u0107 ca\u0142ej rzeczywisto\u015bci prawnej i liturgicznej dzisiejszego Ko\u015bcio\u0142a, co niestety nie wiadomo w imi\u0119 czego pr\u00f3buje si\u0119 nieraz lekcewa\u017cy\u0107, podkre\u015blaj\u0105c wybi\u00f3rczo tylko niekt\u00f3re sytuacje. Dziwi na przyk\u0142ad zupe\u0142ne milczenie medi\u00f3w katolickich, w tym \u201eRadia Maryja\u201d, czy Telewizji \u201eTrwam\u201d o przywr\u00f3ceniu przez Ojca \u015bw. Benedykta XVI w Ko\u015bciele mo\u017cliwo\u015bci celebry przedpoborowej liturgii, w tym Mszy \u015bw., nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o wyk\u0142adach na ten temat liturgist\u00f3w czy transmisji tej czcigodnej formy Mszy \u015bw., a przecie\u017c s\u0105 ju\u017c w Polsce miejsca, gdzie si\u0119 j\u0105 celebruje.<\/p>\n<p>Trzeba popiera\u0107 Radio Katolickie ofiar\u0105 na jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 i korzysta\u0107 z program\u00f3w religijnych kt\u00f3re nadaje. Ale trzeba tu zach\u0119ty ze strony duszpasterza(y), a nieraz i umo\u017cliwienia wys\u0142uchania ciekawszej audycji przez po\u017cyczanie nagranych na ta\u015bmie magnetofonowej.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 wiernych nale\u017ca\u0142oby zwraca\u0107 na audycje Radia Watyka\u0144skiego emitowane codziennie o godz. 16.15 z Watykanu, przekazywane przez \u201eRadio Maryja\u201d a retransmitowane przez Polskie Radio w programie I o godz. 18.40 oraz zamieszczane w Internecie: WWW. radio vaticana. org.<br \/>\nRadio Watyka\u0144skie w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b \u0142\u0105czy z Ojcem \u015bw. i ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em ukazuj\u0105c problemy, rado\u015bci i smutki Ko\u015bcio\u0142a oraz uwra\u017cliwia s\u0142uchaczy na potrzeb\u0119 modlitwy i odpowiedzialno\u015bci za Ko\u015bci\u00f3\u0142.<br \/>\nR\u00f3wnie\u017c niedzielne spotkania z Ojcem \u015bw. na \u201eAnio\u0142 Pa\u0144ski\u201d oraz \u015brodowe audiencje generalne nale\u017ca\u0142oby przybli\u017ca\u0107 wiernym w og\u0142oszeniach duszpasterskich, w gazetkach parafialnych czy w inny spos\u00f3b podyktowany roztropno\u015bci\u0105 i gorliwo\u015bci\u0105 duszpasterza.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Telewizja&#8221;]<\/p>\n<p>Obraz telewizyjny to bardzo atrakcyjne medium \u201eatakuj\u0105ce\u201d spo\u0142ecze\u0144stwo, a zw\u0142aszcza dzieci i m\u0142odzie\u017c kolorystyk\u0105, bardziej doskona\u0142ym obrazem, d\u017awi\u0119kiem oraz sugestywnym wp\u0142ywem na \u015bwiadomo\u015b\u0107 i pod\u015bwiadomo\u015b\u0107, a zarazem kszta\u0142tuj\u0105cym bardzo cz\u0119sto fa\u0142szywy, bo re\u017cyserowany przez specjalist\u00f3w ludzkiej psychiki. Ukazywana w telewizyjnych filmach, spektaklach, czy reporta\u017cach pseudo-rzeczywisto\u015b\u0107, zachwyca, poci\u0105ga, nieraz budzi niezdrowe emocje i pragnienia utwierdzaj\u0105c odbiorc\u00f3w w nie zawsze moralnie poprawnym pragnieniu upodobnienia swojego \u017cycia do ukazywanych \u201emira\u017cy\u201d, idea\u0142u szcz\u0119\u015bcia. W tym og\u0142upianiu widz\u00f3w telewizyjnych przewodz\u0105, nierzadko prymitywne, a nieraz k\u0142amliwe i obra\u017caj\u0105ce reklamy.<br \/>\nR\u00f3wnie\u017c ukazywane fakty s\u0105 niejednokrotnie komentowane wed\u0142ug ustalonego przez rz\u0105dz\u0105cych i s\u0142u\u017calczych polityk\u00f3w klucza; zniekszta\u0142caj\u0105 prawd\u0119 fakt\u00f3w podaj\u0105c fa\u0142szywe ich interpretacje, sk\u0142aniaj\u0105 naiwnych, nie do\u015b\u0107 do\u015bwiadczonych w machinacjach medialnych ludzi najcz\u0119\u015bciej nie wykszta\u0142conych i niew\u0142a\u015bciwie uformowanych moralnie, zw\u0142aszcza dzieci i m\u0142odzie\u017c do bezkrytycznego ich przyjmowania.<br \/>\nNie mo\u017cna wprawdzie w przekazach telewizyjnych dopatrywa\u0107 si\u0119 tylko demoralizuj\u0105cych i bezwarto\u015bciowych etycznie program\u00f3w zdarzaj\u0105 si\u0119 i dobre, cho\u0107 bardzo rzadko i w godzinach ma\u0142ej ogl\u0105dalno\u015bci emitowane warto\u015bciowe filmy i spektakle, ale niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 program\u00f3w telewizyjnych to tzw. \u201ekicz\u201d i miernota bazuj\u0105ca na ni\u017cszych instynktach ludzkiej natury. Dlatego wielk\u0105 i odpowiedzialn\u0105 rol\u0119 mo\u017ce i powinna spe\u0142nia\u0107 telewizja katolicka.<br \/>\nDzi\u0119ki Panu Bogu i olbrzymiemu wysi\u0142kowi ludzi oddanych sprawie Bo\u017cej, Ko\u015bcio\u0142a i Ojczyzny mamy \u201eTelewizj\u0119 Trwam\u201d. Nale\u017cy si\u0119 za to wdzi\u0119czno\u015b\u0107 Panu Bogu i ludziom, kt\u00f3rzy t\u0119 telewizj\u0119 tworz\u0105. To apostolskie dzie\u0142o trzeba popiera\u0107, troszczy\u0107 si\u0119 o jego trwanie i coraz doskonalsze wype\u0142nianie pos\u0142annictwa misyjnego wzgl\u0119dem Ko\u015bcio\u0142a w Polsce i Ojczyzny. Jak ka\u017cde dzie\u0142o ludzkie nie jest w pe\u0142ni doskona\u0142e, tak i \u201eTelewizja Trwam\u201d niew\u0105tpliwie potrzebuje niekiedy korekty programu i sposobu jego emisji. Dlatego spo\u0142ecze\u0144stwo katolickie pod przewodem hierarchii Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego mo\u017ce i powinno przez wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Redakcj\u0105 Telewizji Trwam wp\u0142ywa\u0107 na profil jej dzia\u0142alno\u015bci.<br \/>\nWiele dobra duchowego dokonuje si\u0119 przez audycje Radia Maryja i Telewizj\u0119 Trwam. Dlatego parafian trzeba poucza\u0107 o roli jak\u0105 spe\u0142niaj\u0105 te media katolickie, zach\u0119ca\u0107 do korzystania z nich oraz ofiar pieni\u0119\u017cnych na ich trwanie i rozw\u00f3j. W ka\u017cdej parafii powinny istnie\u0107 \u201eKo\u0142a Przyjaci\u00f3\u0142 Radia Maryja i Telewizji Trwam\u201d, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie modlitw\u0105, ofiar\u0105 i moraln\u0105 akceptacj\u0105 wspomagaj\u0105 to Bo\u017ce Dzie\u0142o.<\/p>\n<p>Jest te\u017c wiele program\u00f3w katolickich w polskiej telewizji publicznej oraz satelitarnych. S\u0105 one wprawdzie nadawane w obcych j\u0119zykach z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w i kontynent\u00f3w, ale obrazte\u017c potrafi \u201eprzemawia\u0107\u201d, dlatego mo\u017ce warto je ogl\u0105da\u0107 i programy te zapisa\u0107 na li\u015bcie kana\u0142\u00f3w\u201d wybranych\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Internet&#8221;]<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 instytucja medialn\u0105 jest Internet, czyli og\u00f3lno\u015bwiatowa sie\u0107 komputerowa, do kt\u00f3rej ka\u017cdy mo\u017ce pod\u0142\u0105czy\u0107 sw\u00f3j komputer i w ten spos\u00f3b korzysta\u0107 z wielu ciekawych i wa\u017cnych informacji oraz mie\u0107 kontakt z innymi lud\u017ami czy instytucjami przez m. inn. poczt\u0119 elektroniczn\u0105 (e-mail), specjalne programy komunikacyjne jak np. skype, gadu-gadu, chat (czat), blogi , facebooki, videokasty, podkasty (audycje internetowe w formie transmisji radiowych.<br \/>\nInternet umo\u017cliwia tak\u017ce takie us\u0142ugi jak telefonia internetowa (VOIP), radio internetowe, telewizja internetowa, telekonferencje, faksowanie, zakupy w sklepach internetowych, udzia\u0142 w aukcjach i gie\u0142dach internetowych, dokonywanie operacji bankowych, a nawet gry online.<\/p>\n<p>Internet wi\u0119c jest nie tylko \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy z r\u00f3\u017cnych dziedzin, ale r\u00f3wnie\u017c \u015brodkiem umo\u017cliwiaj\u0105cym komunikacj\u0119 audiowizualn\u0105 z innymi oraz za\u0142atwianie ro\u017cnych spraw \u017cycia prywatnego i spo\u0142ecznego. Bardzo utrudnione by\u0142oby obecnie nasze \u017cycie bez instytucji Internetu oraz urz\u0105dze\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105cych korzystanie z jego dobrodziejstw.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako instytucja korzysta ju\u017c coraz pe\u0142niej z Internetu i musi korzysta\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci jakie daje w pracy duszpasterskiej. Tak, \u017ce trudno dzi\u015b wyobrazi\u0107 sobie sprawne funkcjonowanie Kurii Biskupiej, parafii diecezji, czy r\u00f3\u017cnych instytucji ko\u015bcielnych bez korzystania z Internetu.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Katolickie strony internetowe&#8221;]<\/p>\n<p>Powszechna dzi\u015b prawie wsz\u0119dzie dost\u0119pno\u015b\u0107 Internetu daje okazj\u0119 do istnienia ko\u015bcielnych stron internetowych, kt\u00f3re zawieraj\u0105 tematy o charakterze biblijnym, dogmatycznym, liturgicznym, katechetycznym, etycznym, prawnym, dotycz\u0105ce historii Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego oraz wiadomo\u015bci z \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a na \u015bwiecie i w ojczy\u017anie. Warto i trzeba zwraca\u0107 uwag\u0119 wiernych na istnienie takich stron internetowych oraz zach\u0119ca\u0107 do ich przegl\u0105dania.<\/p>\n<p>Godnym uznania faktem jest te\u017c istnienie parafialnych stron WWW. Ka\u017cda zw\u0142aszcza wi\u0119ksza liczebnie parafia powinna mie\u0107 swoja stron\u0119 internetow\u0105. Na pewno w parafii s\u0105 osoby, kt\u00f3re ch\u0119tnie zaj\u0119liby si\u0119 tworzeniem takiej strony internetowej swojej parafii. Strona parafialna bowiem:<\/p>\n<p>\u2022 Jest okazj\u0105 do katechizacji parafian, zw\u0142aszcza w tematach potrzebnych spo\u0142eczno\u015bci parafialnej,<br \/>\n\u2022 Informowania o tym co dotyczy parafian, zw\u0142aszcza odno\u015bnie uroczysto\u015bci, nabo\u017ce\u0144stw, inwestycji parafialnych,<br \/>\n\u2022 Poruszanie r\u00f3\u017cnych problem\u00f3w \u017cycia parafialnego,<br \/>\n\u2022 Przekazania szerszemu ni\u017c obecni w niedziele w ko\u015bciele gronu parafian og\u0142osze\u0144 dotycz\u0105cych \u017cycia parafialnego w najbli\u017cszym okresie (nabo\u017ce\u0144stwa, intencje mszalne, chrzty, \u015bluby, pogrzeby),<br \/>\n\u2022 Prezentacje dobrych pozycji wydawniczych czy artyku\u0142\u00f3w zawartych w czasopismach katolickich,<br \/>\n\u2022 Odpowiedzi na stawiane przez parafian pytania sk\u0142adane w parafialnej \u201eSkrzynce pyta\u0144\u201d; powinna taka znajdowa\u0107 si\u0119 w ko\u015bciele dla wi\u0119kszego kontaktu parafian z duszpasterzem.<br \/>\n\u2022 Zamieszczanie zdj\u0119\u0107 z uroczysto\u015bci parafialnych, diecezjalnych czy og\u00f3lno-ko\u015bcielnych,<br \/>\n\u2022 Zach\u0119ty do wsp\u00f3\u0142pracy w trosce o parafi\u0119, diecezj\u0119 i Ko\u015bci\u00f3\u0142 Powszechny.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Poczta elektroniczna&#8221;]<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesnym \u015brodkiem komunikacji spo\u0142ecznej mi\u0119dzyludzkiej jest poczta elektroniczna, czyli tzw. e-mail. Wobec do\u015bwiadczanej na co dzie\u0144 obecnie nieudolno\u015bci instytucji Poczty Polskiej, poczta elektroniczna ma coraz wierszem zastosowanie w komunikowaniu si\u0119 ludzi mi\u0119dzy sob\u0105 w sprawach osobistych, jak r\u00f3wnie\u017c urz\u0119dowych. Prawie natychmiastowy przekaz informacji znacznie usprawnia \u017cycie spo\u0142eczne i pomaga w sprawnym funkcjonowaniu r\u00f3\u017cnych instytucji spo\u0142ecznych, pa\u0144stwowych i ko\u015bcielnych. Instytucje ko\u015bcielne, w tym parafie powinny korzysta\u0107 z dobrodziejstw poczty elektronicznej. Dlatego wymogiem czasu jest, aby ka\u017cda parafia mia\u0142a sw\u00f3j adres elektronicznej poczty (e-mail), przede wszystkim dla \u0142\u0105czno\u015bci z Kuri\u0105 Diecezjaln\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c z innymi parafiami czy instytucjami \u015bwieckimi. Niestety wiele jeszcze parafii nie ma poczty elektronicznej. W\u0142adze diecezjalne powinny wymaga\u0107, aby ka\u017cda parafia w diecezji korzysta\u0142a z poczty elektronicznej. Bardzo by to usprawni\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105 w diecezji i kontakt duszpasterza z w\u0142adzami diecezjalnymi oraz innymi duszpasterzami.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Mimika i gesty&#8221;]<\/p>\n<p>Rzadko zwraca si\u0119 uwag\u0119 na wymow\u0119 naszych gest\u00f3w i mimik\u0119 twarzy, kt\u00f3re s\u0105 najstarszym sposobem przekazywania innym pewnych informacji dotycz\u0105cych nas samych oraz wi\u0119kszych grup spo\u0142ecznych.<br \/>\nNie tylko s\u0142owem, ale tak\u017ce wyrazem twarzy potrafimy wyra\u017ca\u0107 zaciekawienie, strach, gniew, zaskoczenie, szcz\u0119\u015bcie, zadowolenie, smutek, odraz\u0119, obrzydzenie itp.<br \/>\nR\u00f3wnie\u017c gesty jak: wzruszenie ramionami, potrz\u0105sanie pi\u0119\u015bci\u0105, potakiwanie lub zaprzeczanie ruchem g\u0142owy, wymachiwanie r\u0119koma czy nawet zachowanie i uk\u0142ad n\u00f3g mog\u0105 du\u017co przekaza\u0107 innym. Przez te i podobne gesty mo\u017cemy wyra\u017ca\u0107 jakie\u015b wewn\u0119trzne emocje, protesty czy \u017c\u0105dania skierowane do drugiego cz\u0142owieka lub wi\u0119kszego grona ludzi.<\/p>\n<p>Nieszcz\u0119\u015bliwe odwr\u00f3cenie celebransa podczas Mszy \u015bw. twarz\u0105 do ludzi (ale nie nakazane)wybitnie sprzyja rozproszeniu uwagi, zak\u0142\u00f3ceniu religijnego skupienia na tajemnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 sprawuje i w kt\u00f3rej uczestniczy oraz stwarza okazj\u0119 do nie zawsze pochlebnych opinii uczestnicz\u0105cych we Mszy \u015bw. o sprawuj\u0105cym Msz\u0119 \u015bw. kap\u0142anie.<br \/>\nDlatego czym\u015b niezmiernie wa\u017cnym jest panowanie nad wzrokiem, mimika twarzy, ruchami oraz czynno\u015bciami wykonywanymi przy o\u0142tarzu niezale\u017cnie od temperamentu czy wrodzonej fizjonomii twarzy. Nie chodzi o ponury i \u017ca\u0142osny w odbiorze wyraz twarzy i sztuczne zachowanie przy o\u0142tarzu, ale o spokojne, pobo\u017cne i skupione na sprawowanej tajemnicy zachowanie celebransa, kt\u00f3re udziela\u0107 si\u0119 b\u0119dzie uczestnicz\u0105cym we Mszy \u015bw.<\/p>\n<p>Mimika i gesty s\u0105 czytelnymi znakami naszych prze\u017cy\u0107 i zachowa\u0144, a zarazem szczeg\u00f3lnym sposobem komunikowania si\u0119 ludzi mi\u0119dzy sob\u0105.<br \/>\nZnakami pos\u0142uguje si\u0119 tak\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w liturgii w sprawowaniu sakrament\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 widzialnymi znakami niewidzialnych rzeczywisto\u015bci spotkania cz\u0142owieka z Bogiem przez Chrystusa moc\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego.<br \/>\n\u015awiadomo\u015b\u0107 tego zobowi\u0105zuje s\u0142ugi Ko\u015bcio\u0142a \u2013 kap\u0142an\u00f3w do odpowiedzialnego sprawowania sakrament\u00f3w \u201edigne, attente et devote\u201d<\/p>\n<p>.Zachowanie si\u0119 celebransa przy o\u0142tarzu, mimika twarzy i gesty oraz zgodne z przepisami Ko\u015bcio\u0142a sprawowanie obrz\u0119d\u00f3w Mszy \u015bw. czy innych sakrament\u00f3w s\u0105 wyrazem jego wiary, pobo\u017cno\u015bci i powa\u017cnego traktowania Ko\u015bcio\u0142a, \u015bwi\u0119tej Liturgii oraz wiernych powierzonych jego duszpasterskiej opiece.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Media w szerszym znaczeniu w duszpasterstwie&#8221;]<\/p>\n<p>\u015arodkami spo\u0142ecznego przekazu w szerszym znaczeniu, kt\u00f3re powinno si\u0119 wykorzystywa\u0107 w duszpasterstwie s\u0105 wszelkie dzia\u0142ania wp\u0142ywaj\u0105ce na kszta\u0142towanie religijnej postawy i szeroko poj\u0119tej katechizacji wiernych, a tak\u017ce utrwalaj\u0105ce wa\u017cniejsze wydarzenia w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a na \u015bwiecie, w Polsce oraz w parafii. Nale\u017c\u0105 tu:<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Gablotki parafialne&#8221;]<\/p>\n<p>Skr\u00f3con\u0105 form\u0105 przekazu najwa\u017cniejszych wiadomo\u015bci religijnych, og\u0142osze\u0144 duszpasterskich, fotomonta\u017cy r\u00f3\u017cnych uroczysto\u015bci i wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego oraz innych informacji dotycz\u0105cych spo\u0142eczno\u015bci parafialnej s\u0105 gablotki parafialne. Powinny one znajdowa\u0107 si\u0119 w ka\u017cdej parafii w odpowiednim i dost\u0119pnym dla wszystkich miejscu na placu przyko\u015bcielnym lub w ostateczno\u015bci w przedsionku ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\nGablotka parafialna powinna zawiera\u0107 informacje sta\u0142e (niezmienne) oraz ci\u0105gle aktualizowane (zmienne).<\/p>\n<p><strong>Informacje sta\u0142e<\/strong> to: historia parafii i ko\u015bcio\u0142a parafialnego, porz\u0105dek nabo\u017ce\u0144stw parafialnych, informacje dotycz\u0105ce kancelarii parafialnej, wymog\u00f3w ko\u015bcielnych zwi\u0105zanych z sakramentami (chrztu, bierzmowania, ma\u0142\u017ce\u0144stwa, namaszczenia chorych), pogrzeb\u00f3w, informacje o odwiedzaniu chorych, istnieniu grup modlitewnych, stronie internetowej parafii, numeru telefonu parafii i adresu poczty elektronicznej (e-mail), a tak\u017ce informacje o wa\u017cniejszych religijnych portalach internetowych.<\/p>\n<p><strong>Informacje zmienne <\/strong> powinny ukazywa\u0107 si\u0119 w gablotce parafialnej w zale\u017cno\u015bci od ich zaistnienia. Informacji tych dostarczaj\u0105 czasopisma katolickie, aktualne og\u0142oszenia parafialne, internetowa strona WWW parafii oraz inne sytuacje zwi\u0105zane z \u017cyciem parafialnym dostrze\u017cone przez duszpasterza(y) czy jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w.<\/p>\n<p>Redagowanie gablotki parafialnej nale\u017cy powierza\u0107 osobom, kt\u00f3re potrafi\u0105 fachowo to czyni\u0107 i odpowiedzialnie o ni\u0105 dba\u0107. Na pewno w parafii znajdzie ks. proboszcz osob\u0119 zdatn\u0105 do tego odpowiedzialnego zadania.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Dokumentacja wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego&#8221;]<\/p>\n<p>\u017bycie parafialne obfituje w liczne i r\u00f3\u017cne wydarzenia zwi\u0105zane z uroczysto\u015bciami ko\u015bcielnymi, sprawowaniem sakrament\u00f3w, zw\u0142aszcza I Komunii \u015bw. czy ma\u0142\u017ce\u0144stwa, prymicjami kap\u0142a\u0144skimi, sakramentaliami, pogrzebami wa\u017cniejszych os\u00f3b, pielgrzymkami parafialnymi, okresowymi tradycyjnymi dekoracjami (\u201e\u017b\u0142\u00f3bek betlejemski\u201d, \u201eGr\u00f3b Pa\u0144ski\u201d), przedstawieniami religijnymi jak \u201eJase\u0142ka\u201d lub \u201eM\u0119ka Pa\u0144ska\u201d, wizytacjami biskupimi, wyst\u0119pami r\u00f3\u017cnych zespo\u0142\u00f3w parafialnych miejscowych czy goszcz\u0105cych w parafii, a tak\u017ce innymi \u015bwieckimi imprezami spo\u0142eczno\u015bci parafialnej.<br \/>\nPonadto wiele parafii podejmuje trud budowy lub rozbudowy ko\u015bcio\u0142a parafialnego lub filialnego czy innych obiekt\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych duszpasterstwu parafialnemu jak plebania, dom parafialny, kaplice itp. Wszystkie te wydarzenia powinny by\u0107 zapisywane na powszechnie dzi\u015b dost\u0119pnych elektronicznych urz\u0105dzeniach (magnetofon, magnetowid, kamery filmowe, aparaty fotograficzne). Zarejestrowane na ta\u015bmach magnetofonowych, magnetowidowych, p\u0142ytach CD, DVD, ta\u015bmach filmowych czy sfotografowane w przysz\u0142o\u015bci umo\u017cliwi\u0105 odtworzenie tych wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego dla pe\u0142niejszego obrazu historii parafii. Je\u015bli chodzi o zdj\u0119cia, to niezmiernie wa\u017cne jest umieszczanie na nich informacji co one przedstawiaj\u0105 i kiedy zosta\u0142y wykonane. Zdj\u0119cie opisane zawiera cenne informacje, bez kt\u00f3rych w przysz\u0142o\u015bci jest w\u0142a\u015bciwie bezu\u017cyteczne.<br \/>\nNiestety pomimo tych mo\u017cliwo\u015bci jakie daje wsp\u00f3\u0142czesna technika wi\u0119kszo\u015b\u0107 parafii nie korzysta z nich trac\u0105c dla przysz\u0142o\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142o cennych informacji dotycz\u0105cych parafii.<br \/>\nDlatego w ka\u017cdej parafii powinien by\u0107 sprz\u0119t do rejestrowania wa\u017cniejszych wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego jak: magnetofon, magnetowid, odtwarzacz DVD, kamera filmowa, dobry aparat fotograficzny. Na pewno znajd\u0105 si\u0119 w parafii osoby, kt\u00f3re ch\u0119tnie i z apostolsk\u0105 pasj\u0105 b\u0119d\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107 rejestrowanie wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego dla przekazania ich przysz\u0142o\u015bci. Powinno si\u0119 te\u017c utworzy\u0107 archiwum ta\u015bm, p\u0142yt i zdj\u0119\u0107 dotycz\u0105cych parafii. Niestety wiele cennych informacji duszpasterskich o wydarzeniach \u017cycia parafialnego bezpowrotnie ginie zubo\u017caj\u0105c w ten spos\u00f3b histori\u0119 parafii. Dokumentacja wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego jest wyrazem odpowiedzialno\u015bci duszpasterza za histori\u0119 parafii i jej medialny wizerunek.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Kronika parafialna&#8221;]<\/p>\n<p>Niezale\u017cnie od elektronicznego zapisu wydarze\u0144 \u017cycia parafialnego duszpasterz ka\u017cdej parafii jest zobowi\u0105zany do prowadzenia Kroniki Parafialnej, w kt\u00f3rej zapisywane s\u0105 w szerszym zakresie ni\u017c uwidocznione na ta\u015bmach filmowych VHS czy p\u0142ytach DVD wszystkie wydarzenia dotycz\u0105ce pracy duszpasterskiej w parafii.<\/p>\n<p>Kronika Parafialna jest najwa\u017cniejszym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o parafii. Do Kroniki Parafialnej mog\u0105 mie\u0107 dost\u0119p w ograniczonym stopniu osoby poszukuj\u0105ce historycznych informacji o parafii dla cel\u00f3w naukowych lub przybli\u017cenia wiernym fakt\u00f3w zwi\u0105zanych z parafi\u0105, jej funkcjonowaniem i duszpasterstwem parafialnym.<br \/>\nZ zapis\u00f3w Kroniki Parafialnej mo\u017cna korzysta\u0107 tylko w kancelarii parafialnej i pod nadzorem duszpasterza, kt\u00f3ry zobowi\u0105zany jest wgl\u0105dn\u0105\u0107 w to, co korzystaj\u0105cy z Kroniki zechce opublikowa\u0107. Nigdy nie mo\u017cna pozwoli\u0107 na wynoszenie Kroniki Parafialnej poza kancelari\u0119 parafialn\u0105, do domu prywatnego zainteresowanych os\u00f3b.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Og\u0142oszenia duszpasterskie&#8221;]<\/p>\n<p>Uzupe\u0142nieniem Kroniki Parafialnej s\u0105 Og\u0142oszenia duszpasterskie zapisywane czytelnie w osobnej Ksi\u0119dze Og\u0142osze\u0144 Duszpasterskich; uprzedzaj\u0105 one zapis w Kronice lub ten wpis \u201eex post\u201d uzupe\u0142niaj\u0105 i weryfikuj\u0105. Niejednokrotnie Og\u0142oszenia Duszpasterskie umo\u017cliwiaj\u0105 odtworzenie opuszczonych w Kronice wpis\u00f3w dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnych wydarze\u0144 parafialnych.<br \/>\nOg\u0142oszenia Duszpasterskie powinny by\u0107 jasno i kr\u00f3tko sformu\u0142owane, podawane do wiadomo\u015bci wiernych w formie umo\u017cliwiaj\u0105cej zapami\u0119tanie i zrozumia\u0142ej dla wszystkich uczestnik\u00f3w niedzielnych nabo\u017ce\u0144stw.<br \/>\nLicz\u0105c si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zapominania przez wiernych tego, co si\u0119 og\u0142asza w ko\u015bciele, Og\u0142oszenia Duszpasterskie powinno si\u0119 umieszcza\u0107 w formie pisemnej w gablotce parafialnej oraz na parafialnej stronie WWW (je\u015bli taka istnieje).<br \/>\nOg\u0142oszenia Duszpasterskie oraz Kronika Parafialna s\u0105 bardzo wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji spo\u0142eczno\u015bci parafialnej o \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego oraz lokalnego.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Teatr parafialny&#8221;]<\/p>\n<p>Jednym z najstarszych form przekazu spo\u0142ecznego jest teatr. Widowiska teatralne wy\u0142oni\u0142y si\u0119 z poga\u0144skich obrz\u0119d\u00f3w religijnych zw\u0142aszcza ku czci Dionizosa. Kolebka teatru europejskiego jest staro\u017cytna Grecja, kt\u00f3rej tradycje teatralne mia\u0142y wp\u0142yw na rozw\u00f3j teatru rzymskiego. Wraz z upadkiem kultury rzymskiej (V-VI w.) nast\u0105pi\u0142a przerwa w rozwoju teatru, kt\u00f3ry odrodzi\u0142 si\u0119 ponownie w \u015aredniowieczu tak\u017ce w oparciu o poga\u0144skie obrz\u0119dy religijne. Chrze\u015bcijanie przyj\u0119li teatr jako mo\u017cliwo\u015b\u0107 przybli\u017cania wiernym, kt\u00f3rzy nie potrafili czyta\u0107 wydarzenia biblijne i prawdy wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. I tu bierze pocz\u0105tek teatr religijny Ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza w przedstawianiu misteri\u00f3w religijnych zwi\u0105zanych z tajemnic\u0105 Bo\u017cego Narodzenia czy M\u0119ki i Zmartwychwstania Chrystusa oraz innych, pouczaj\u0105cych spektakli zw\u0142aszcza z \u017cycia \u015bwi\u0119tych i ludzi g\u0142\u0119bokiej wiary.<br \/>\nNie trzeba przekonywa\u0107 o wp\u0142ywie spektakli teatralnych na kszta\u0142towanie my\u015blenia i post\u0119powanie uczestnik\u00f3w spotka\u0144 teatralnych. Teatr to wielka mo\u017cliwo\u015b\u0107 ewangelizacji, kt\u00f3r\u0105 trzeba wykorzystywa\u0107 w duszpasterstwie parafialnym. Dlatego trzeba popiera\u0107 ruch teatralny, kt\u00f3ry nie trudno obudzi\u0107 w parafii w \u015br\u00f3d dzieci, m\u0142odzie\u017cy i os\u00f3b doros\u0142ych, wspomaga\u0107 duchowo i materialnie inicjatywy teatralne, kt\u00f3re na pewno b\u0119d\u0105 wielk\u0105 pomoc\u0105 w pracy duszpasterskiej.<br \/>\nW tym celu nale\u017ca\u0142oby postara\u0107 si\u0119 o parafialn\u0105 scen\u0119 teatraln\u0105 lub wykorzystywa\u0107 istniej\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci wystawiania sztuk teatralnych, kt\u00f3re ma dana miejscowo\u015b\u0107 w pomieszczeniach nie nale\u017c\u0105cych do parafii, cho\u0107by w miejscowej szkole. Mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107 parafialne Ko\u0142o Teatralne, kt\u00f3rego prowadzenie powierzy\u0107 np. nauczycielowi miejscowej szko\u0142y, a parafian uwra\u017cliwia\u0107 na wspomaganie tej inicjatywy i zach\u0119ca\u0107 do korzystania z wystawianych sztuk teatralnych.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Sztuka sakralna&#8221;]<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnym \u015brodkiem spo\u0142ecznego przekazu jest sztuka, czyli artystyczne ukazanie pewnych warto\u015bci religijnych czy \u015bwieckich szerszemu gremium odbiorc\u00f3w. Sztuka ukazuj\u0105ca warto\u015bci religijne ma wielkie znaczenie w kszta\u0142towaniu umys\u0142owo\u015bci wiernych, umacniania wiary, przypominania jej dogmat\u00f3w, obudzania pobo\u017cno\u015bci , zach\u0119ty do dobrego \u017cycia.<br \/>\nMo\u017cna wymieni\u0107 kilka obiekt\u00f3w sztuki sakralnej kszta\u0142tuj\u0105cych \u015bwiadomo\u015b\u0107 religijn\u0105 wiernych. Nale\u017c\u0105 do nich np.:<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>[nextpage title=&#8221;Polichromia ko\u015bcio\u0142a&#8221;]<br \/>\n<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\nPolichroma ko\u015bcio\u0142a powinna by\u0107 malowid\u0142em godnym miejsca \u015bwi\u0119tego i pobudza\u0107 do skupienia i modlitwy. Nie mo\u017ce by\u0107 \u201efanaberi\u0105\u201d dziwacznych i zupe\u0142nie nie przemawiaj\u0105cych do wiernych pomys\u0142\u00f3w tzw. \u201eartyst\u00f3w\u201d malarzy, kt\u00f3rzy pod pretekstem nowoczesno\u015bci chc\u0105 przemyci\u0107 prymityw w\u0142asnej interpretacji tajemnic wiary.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>[nextpage title=&#8221;Architektura i wystr\u00f3j ko\u015bcio\u0142a&#8221;]<br \/>\n<\/strong> <\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\nArchitektura Domu Bo\u017cego jak r\u00f3wnie\u017c jego wystr\u00f3j powinny nastraja\u0107 do modlitwy, skupienia i adoracji Boga, a nie rozprasza\u0107 uwag\u0119, wprowadza\u0107 zam\u0119t i burzy\u0107 wewn\u0119trzny pok\u00f3j nawiedzaj\u0105cych miejsce \u015bwi\u0119te, kt\u00f3rym jest \u015bwi\u0105tynia \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142. Wiele wsp\u00f3\u0142czesnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w wzbudza raczej podziw, dla kunsztu architektonicznego i dziwacznego wystroju ni\u017c nastraja do modlitwy i spotkania z Bogiem w Chrystusie.<\/p>\n<p>Na temat wsp\u00f3\u0142czesnej architektury ko\u015bcio\u0142\u00f3w wybudowanych po Soborze Watyka\u0144skim II, nestor w\u0142oskiej architektury, a zarazem wybitny historyk sztuki Paolo Portoghesi w watyka\u0144skim dzienniku L\u2019Osservatore Romano opublikowa\u0142 artyku\u0142, w kt\u00f3rym dokonuje krytycznej analizy architektury tych nowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Architektom tych budowli zarzuca kompletny brak rozumienia, czym jest w katolicyzmie przestrze\u0144 sakralna.<\/p>\n<p>\u201eJak si\u0119 okazuje, architektom zamiesza\u0142 w g\u0142owie posoborowy kryzys, a dok\u0142adniej taki spos\u00f3b interpretowania Vaticanum II, kt\u00f3ry widzi w nim zerwanie z ko\u015bcieln\u0105 tradycj\u0105\u201d. Portoghesi przypomina s\u0142owa Benedykta XVI, kt\u00f3ry w adhortacji apostolskiej Sacramentum caritatis, m\u00f3wi, \u017ce: \u201eWa\u017cnym sk\u0142adnikiem sztuki sakralnej jest niew\u0105tpliwie architektura ko\u015bcio\u0142\u00f3w\u201d, ale same \u201eestetyczne walory architektury nie wystarcz\u0105, by jaka\u015b przestrze\u0144 sta\u0142a si\u0119 ko\u015bcio\u0142em, miejscem pomagaj\u0105cym wiernym poczu\u0107 si\u0119 \u017cywymi kamieniami \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3rej kamieniem w\u0119gielnym jest sam Chrystus\u201d.<\/p>\n<p>W przekonaniu w\u0142oskiego architekta wsp\u00f3\u0142cze\u015bni liturgi\u015bci i architekci powinni si\u0119 jeszcze wiele nauczy\u0107 z bardzo precyzyjnego nauczania Ko\u015bcio\u0142a o przestrzeni sakralnej, \u201eReewangelizacja dokonuje si\u0119 bowiem r\u00f3wnie\u017c poprzez ko\u015bcio\u0142y pisane przez ma\u0142e \u201ek\u201d. Wymaga to zarazem tw\u00f3rczej innowacji, jak i uwa\u017cnego patrzenia na tradycj\u0119, kt\u00f3ra bynajmniej nie jest postaw\u0105 zachowawcz\u0105, lecz przekazem dziedzictwa, kt\u00f3re jest w stanie zaowocowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przysz\u0142o\u015bci \u2013 pisze w\u0142oski architekt.\u201d (\u0179r\u00f3d\u0142o: portal internetowy Sanctus, 21. 02. 2011)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>[nextpage title=&#8221;Okoliczno\u015bciowe dekoracje.&#8221;]<br \/>\n<\/strong> <\/em><\/p>\n<p><em>Dekoracje z r\u00f3\u017cnych okazji s\u0105 na pewno potrzebne i po\u017cyteczne zw\u0142aszcza na zewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a, ale w samym ko\u015bciele nie powinny zas\u0142ania\u0107 nieraz pi\u0119knej architektury i artystycznegown\u0119trza \u015bwi\u0105tyni.<br \/>\nKo\u015bci\u00f3\u0142 nie jest scen\u0105 teatraln\u0105, kt\u00f3rej dekoracje koncentruj\u0105 uwag\u0119 widowni w kontek\u015bcie odgrywanej przez aktor\u00f3w akcji, ale Domem Bo\u017cym, kt\u00f3ry powag\u0105 naturalnego wystroju wn\u0119trza powinien koncentrowa\u0107 uwag\u0119 i pobo\u017cno\u015b\u0107 wiernych na prze\u017cywanych w nim tajemnicach wiary i spotkania z Chrystusem w sakramentalnych znakach, kt\u00f3rymi pos\u0142uguje si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142.<br \/>\nTak wi\u0119c dekoracje z okazji np. I Komunii \u015bw., bierzmowania, sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, prymicji kap\u0142a\u0144skich, jubileuszy, wizytacji biskupich lub innych uroczysto\u015bci parafialnych, diecezjalnych czy og\u00f3lno-ko\u015bcielnych, okres\u00f3w liturgicznych ( Adwentu, Wielkiego Postu, Wielkanocy, Dnia Wspomnienia Wszystkich wiernych Zmar\u0142ych, <strong>nie powinny przeszkadza\u0107<\/strong> we w\u0142a\u015bciwym odczytywaniu sakramentalnych znak\u00f3w spotkania cz\u0142owieka z Bogiem w tajemnicach wiary Ko\u015bcio\u0142a. Dlatego bez przesady w wytwarzaniu sztucznej atmosfery uroczysto\u015bci, to bowiem w znaczny spos\u00f3b niweczy duchowe znaczenie prze\u017cywanych w liturgii Ko\u015bcio\u0142a tajemnic wiary.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Ekrany i diaskopy w ko\u015bciele&#8221;]<\/p>\n<p>Cz\u0142owiek jako istota duchowo-cielesna \u0142atwiej pojmuje i lepiej prze\u017cywa przekazywane mu tre\u015bci je\u015bli potrafi je sobie uzmys\u0142owi\u0107, utworzy ich duchowy obraz w swoim umy\u015ble. Dlatego wszelkiego rodzaju reklamy maj\u0105 wielki wp\u0142yw na my\u015blenie i konsekwentne dzia\u0142anie ludzi \u201eatakowanych\u201d przez reklamy nie zawsze poprawne merytorycznie, gramatycznie i moralnie.<\/p>\n<p>Swoist\u0105 reklam\u0105 pos\u0142uguje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 w swoim nauczaniu dzieci, m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych przez r\u00f3\u017cne afisze, ulotki , obrazki i filmy religijne.<\/p>\n<p>Obecnie w ko\u015bcio\u0142ach podczas liturgii, zw\u0142aszcza Mszy \u015bw. s\u0105 w powszechnym ju\u017c prawie u\u017cytku tzw. \u201ediaskopy\u201d s\u0142u\u017c\u0105ce do wy\u015bwietlania prze\u017aroczy obraz\u00f3w czy tekst\u00f3w do \u015bpiewania. Wsp\u00f3\u0142czesna technika wyposa\u017ca rynek w urz\u0105dzenia wy\u015bwietlaj\u0105ce, kt\u00f3rymi s\u0105 w\u0142a\u015bnie \u201ediaskopy\u201d r\u0119cznie (dzi\u015b raczej rzadziej u\u017cywane), radiowo czy optycznie sterowane, kt\u00f3re rzutuj\u0105 obraz na coraz doskonalsze ekrany. Nie wolno oszcz\u0119dza\u0107 na zakupie dla parafii tych urz\u0105dze\u0144 ani prze\u017aroczy obraz\u00f3w czy tekst\u00f3w pie\u015bni podczas Mszy \u015bw.<br \/>\nNie brakuje dzi\u015b pomocy audiowizualnych, trzeba tylko si\u0119 nimi pos\u0142ugiwa\u0107 w duszpasterstwie.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Telekomunikacja&#8221;]<\/p>\n<p>To r\u00f3wnie\u017c wspania\u0142y i tak dzi\u015b dost\u0119pny dla wi\u0119kszo\u015bci parafian \u015brodek wzajemnego komunikowania si\u0119 wiernych mi\u0119dzy sob\u0105, a tak\u017ce z duszpasterzem, kt\u00f3ry powinien by\u0107 dost\u0119pny dla wiernych prze\u017cywaj\u0105cych nieraz rozterki, w\u0105tpliwo\u015bci, trudno\u015bci, problemy czy zwyczajne zapytania. Dlatego parafianie powinni zna\u0107 numer telefonu do Kancelarii Parafialnej czy ks. proboszcza. R\u00f3wnie\u017c Kancelaria Parafialna powinna mie\u0107 numer telefonu do parafian. Niejednokrotnie bowiem jest potrzeba skontaktowania si\u0119 duszpasterza z parafianami. Kancelaria Parafialna jednak nie mo\u017ce podawa\u0107 numeru telefonu do parafian osobom postronnym.<br \/>\nWarto te\u017c zainstalowa\u0107 telefon w zakrystii ko\u015bcio\u0142a, aby w razie konieczno\u015bci mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 komunikowania si\u0119 z innymi.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Kazania&#8221;]<\/p>\n<p>Ambona jest najwa\u017cniejszym \u015brodkiem przekazywania wiernym prawd wiary i nauczania jak chrze\u015bcijanin powinien post\u0119powa\u0107 w konkretnych sytuacjach \u017cycia. Jest te\u017c okazj\u0105 ukazywania wiernym Ko\u015bcio\u0142a oraz zobowi\u0105za\u0144 katolika wobec spo\u0142eczno\u015bci, do kt\u00f3rej nale\u017cy przez fakt chrztu i bierzmowania. Kazania ucz\u0105 wiernych modlitwy, owocnego korzystania z sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych i sakramentali\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, ukazuj\u0105 niebezpiecze\u0144stwa zagra\u017caj\u0105ce cz\u0142owiekowi w jego drodze przez \u017cycie do wiecznego zbawienia oraz ukazuj\u0105 nadprzyrodzone pomoce do zdobywania cn\u00f3t chrze\u015bcija\u0144skich i u\u015bwi\u0119cenia codziennej rzeczywisto\u015bci \u017cycia w trosce o zbawienie swoje i innych.<br \/>\nI tylko wtedy gdy kaznodzieja pami\u0119ta o tych zadaniach ambony (obecnie niepotrzebnie zminimalizowanej do \u201eprzystawki\u201d przy o\u0142tarzu lub pulpitu czyta\u0144) i stara si\u0119 je wype\u0142nia\u0107, kazanie, kt\u00f3re wyg\u0142asza z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce g\u0142osi S\u0142owo Bo\u017ce i nauk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, b\u0119dzie \u017cyczliwie prze\u017cywane przez wiernych oraz realizowane w codziennym ich \u017cyciu.<br \/>\nS\u0142owo Bo\u017ce i ludzkie nauczanie Ko\u015bcio\u0142a jest u pocz\u0105tku wiary i \u017cycia wiar\u0105 tych, kt\u00f3rzy je z poczuciem odpowiedzialno\u015bci g\u0142osz\u0105, gorliwie s\u0142uchaj\u0105 i w miar\u0119 swoich ludzkich mo\u017cliwo\u015bci wype\u0142niaj\u0105.<\/p>\n<p>\u201eVerba volant, scripta manent\u201d, nie jest \u0142atwo parafianom zapami\u0119ta\u0107 wszystko to co s\u0142yszeli lub nie bardzo rozumieli w ko\u015bciele na kazaniu. Dobrze by by\u0142o, aby kazanie niedzielne mogli parafianie rozwa\u017cy\u0107, nad nim g\u0142\u0119biej si\u0119 zastanowi\u0107, a mo\u017ce wsp\u00f3lnie w rodzinie przedyskutowa\u0107. Dlatego niedzielne kazanie mo\u017cna by opublikowa\u0107 w gazetce parafialnej lub na stronie parafialnej WWW nawet w p\u00f3\u017aniejszym terminie. Trzeba pozwoli\u0107 aby tre\u015b\u0107 i przes\u0142anie wys\u0142uchanego w ko\u015bciele kazania g\u0142\u0119biej \u201ezakorzeni\u0142y si\u0119\u201d w pami\u0119ci s\u0142uchaczy, a tak\u017ce aby ci, kt\u00f3rzy nie byli w ko\u015bciele mogli si\u0119 z nim zapozna\u0107.<br \/>\nPrzygotowuj\u0105cy niedzielne kazanie, (a w\u0142a\u015bciwie wed\u0142ug wymog\u00f3w liturgii i zalece\u0144 w\u0142adz ko\u015bcielnych, na ka\u017cdej Mszy \u015bw. powinna by\u0107 stosowna do czyta\u0144 mszalnych homilia) powinien stara\u0107 si\u0119 aby jego kazanie \u201eDoceat, moveat et placeat\u201d. W tedy tylko kazanie ma sens je\u015bli wierni dowiedz\u0105 si\u0119 czego\u015b, zach\u0119ceni zostan\u0105 do dobrego i podoba\u0107 im si\u0119 b\u0119dzie kulturalne, ale bez sztucznej grzeczno\u015bci, czy pretensjonalno\u015bci, poprawne gramatycznie i stylistycznie, z \u017cyczliwo\u015bci i gorliwo\u015bci duszpasterskiej pochodz\u0105ce s\u0142owo kaznodziei. Warto, aby Kap\u0142an przed wyg\u0142oszeniem kazania o tym pami\u0119ta\u0142 i przed wyst\u0105pieniem \u201eIn Nomine Domini et Ecclesiae\u201d pomodli\u0142 si\u0119 wzorem dawnych zalece\u0144 ascetycznych dla kap\u0142an\u00f3w. (Vide dzia\u0142:<strong><a href=\"http:\/\/parafie.wsd.rzeszow.pl\/portal\/index.php?module=CMpro&amp;func=viewpage&amp;pageid=287\">Modlitwy R\u00f3\u017cne)<\/a> <\/strong><\/p>\n<p>W liturgii sprawowanej przy udziale diakona, przed odczytaniem przez niego Ewangelii prosi celebransa o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo:<\/p>\n<p><strong>Jube dom(i)ne benedicere.<\/strong><br \/>\ncelebrans za\u015b odpowiada:<br \/>\n<strong>Dominus sit i corde tuo et in labiis tuis: ut digne et competerter annunties Evangelium suum: In nomie Patris, et Filii, \u2020 et Spiritus Sancti. <\/strong><br \/>\nDiakon \u017cegnaj\u0105c si\u0119 odpowiada: Amen i udaje si\u0119 na miejsce odczytywania Ewangelii.<\/p>\n<p>Racz Panie pob\u0142ogos\u0142awi\u0107.<br \/>\nPan niech b\u0119dzie w sercu twoim i na ustach twoich: aby\u015b godnie i odpowiednio g\u0142osi\u0142 jego Ewangeli\u0119: w Imi\u0119 Ojca i Syna \u2020 i Ducha \u015awi\u0119tego. Amen.<\/p>\n<p>We mszy \u015bw. bez diakona modlitw\u0119 t\u0119 odmawia sam celebrans.<\/p>\n<p>Podobnie we Mszy \u015bw. pontyfikalnej kap\u0142an koncelebruj\u0105cy, kt\u00f3ry ma odczyta\u0107 Ewangeli\u0119 ( i g\u0142osi\u0107 kazanie) prosi o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo przewodnicz\u0105cego koncelebrze biskupa.<\/p>\n<p>Nic nie stoi na przeszkodzie aby i kap\u0142an, kt\u00f3ry ma wyg\u0142osi\u0107 kazanie, je\u015bli koncelebruje prosi\u0142 celebransa o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo.<\/p>\n<p>\u2022 Nadaje to majestatu funkcji g\u0142oszenia S\u0142owa Bo\u017cego,<br \/>\n\u2022 Podkre\u015bla potrzeb\u0119 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa w wype\u0142nianiu tej misji dla chwa\u0142y Bo\u017cej i po\u017cytku s\u0142uchaczy oraz<br \/>\n\u2022 Podnosi wa\u017cno\u015b\u0107 chwili odczytywania i s\u0142uchania S\u0142owa Bo\u017cego.<\/p>\n<p>Nie wydaje si\u0119 te\u017c logiczne oddzielanie funkcji odczytania Ewangelii od nast\u0119puj\u0105cego po niej kazania czy homilii, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 komentarzem Ko\u015bcio\u0142a do Ewangelii i czyta\u0144 j\u0105 poprzedzaj\u0105cych.<\/p>\n<p>Tylko we Mszy \u015bw. z asyst\u0105 diakona, do kt\u00f3rego nale\u017cy odczytywanie Ewangelii, kazanie mo\u017ce g\u0142osi\u0107 inny kap\u0142an lub sam celebrans<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz tej liturgicznej pro\u015bby o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo celebransa dla kaznodziei, pobo\u017cno\u015b\u0107 kap\u0142ana podpowiada mu, aby przed wyg\u0142oszeniem kazania pomodli\u0142 si\u0119 osobi\u015bcie np. jedn\u0105 z dawnych modlitw przed kazaniem zamieszczonych w dziale Modlitw niniejszej strony.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Katechizacja&#8221;]<\/p>\n<p>Katecheza to pierwszy i najwa\u017cniejszy \u015brodek oddzia\u0142ywania spo\u0142ecznego formuj\u0105cy sumienie i post\u0119powanie etyczne cz\u0142owieka wierz\u0105cego obejmuj\u0105cy dzieci, m\u0142odzie\u017c i ludzi doros\u0142ych. Taki te\u017c b\u0119dzie Ko\u015bci\u00f3\u0142 jaki uformuje go powa\u017cna i odpowiedzialnie przeprowadzana katecheza podstawowa, ponadpodstawowa, ludzi doros\u0142ych i specjalistyczna obejmuj\u0105ca r\u00f3\u017cne grupy, stany i zawody w parafii.<\/p>\n<p>Nie mo\u017cna si\u0119 \u0142udzi\u0107, \u017ce urz\u0119dowo, z nakazu w\u0142adz ko\u015bcielnych przeprowadzane statystyki daj\u0105 prawdziwy obraz stanu obecnej katechezy.<br \/>\nStan bowiem wiedzy religijnej u dzieci, m\u0142odzie\u017cy, doros\u0142ych i kierowanie si\u0119 wiar\u0105 i nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a na co dzie\u0144 jest katastrofalny w naszym katolickim z \u201emetryki\u201d spo\u0142ecze\u0144stwie. Tylko cz\u0119\u015b\u0107 katolik\u00f3w polskich jest naprawd\u0119 wierz\u0105ca i \u015bwiadomie praktykuj\u0105ca, znaczna za\u015b cz\u0119\u015b\u0107 to \u201ewierz\u0105cy\u201d niepraktykuj\u0105cy lub praktykuj\u0105cy z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, ale w\u0142a\u015bciwie niewierz\u0105cy.<\/p>\n<p>Powodem takiego stanu jest brak solidnej katechezy i formacji duchowej na wszystkich wspomnianych poziomach nauczania.<\/p>\n<p>Brak solidnej katechezy czyli nauki religii spowodowany jest antykatechetycznym, niesp\u00f3jnym, chaotycznym i trudnym programem, narzuconym katechetom przez \u201enowoczesnych\u201d reformator\u00f3w katechezy.<br \/>\nTrzeba powr\u00f3ci\u0107 do dawnego, sprawdzonego cho\u0107 nieco udoskonalonego i powi\u0119kszonego o nowe tematy programu.<\/p>\n<p>W szkole podstawowej trzeba systematycznie uczy\u0107: Historii Biblijnej Starego i Nowego Testamentu, Katechizmu, Prawd Wiary Katolickiej, nauki o Sakramentach i Przykazaniach Bo\u017cych i Ko\u015bcielnych.<\/p>\n<p>W szko\u0142ach ponadpodstawowych za\u015b: Etyki katolickiej, Eklezjologii, Historii Zbawienia, Historii Ko\u015bcio\u0142a (w zarysie), Sakramentologii, Nauki o Rodzinie, Biblistyki.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 nale\u017cy obj\u0105\u0107 dzieci przygotowuj\u0105ce si\u0119 do I Spowiedzi i Komunii \u015bw. Przygotowanie to powinno obejmowa\u0107 klas\u0119 I (przygotowanie dalsze) oraz klas\u0119 II (przygotowanie bli\u017csze i bezpo\u015brednie).<br \/>\nR\u00f3wnie\u017c wielk\u0105 uwag\u0119 trzeba przyk\u0142ada\u0107 w przygotowanie m\u0142odzie\u017cy starszej do sakramentu Bierzmowania.<\/p>\n<p>Katecheza sakramentalna zwi\u0105zana z przygotowaniem do sakrament\u00f3w powinna mie\u0107 dwa r\u00f3wnoleg\u0142e etapy: przygotowanie pod wzgl\u0119dem potrzebnej wiedzy w szkole oraz przygotowanie duchowe o charakterze katechetyczno-modlitewnym w ko\u015bciele parafialnym na wz\u00f3r roz\u0142o\u017conych w czasie rekolekcji obejmuj\u0105cych tak\u017ce rodzic\u00f3w dzieci i m\u0142odzie\u017cy przygotowuj\u0105cych si\u0119 do tych sakrament\u00f3w.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz katechezy \u201eklasycznej\u201d dzieci i m\u0142odzie\u017cy, nale\u017ca\u0142oby te\u017c prowadzi\u0107 katechez\u0119 \u201especjalistyczn\u0105\u201d dla os\u00f3b <strong>doros\u0142ych <\/strong>oraz <strong>r\u00f3\u017cnych grup <\/strong>parafialnych jak ministranci, lektorzy, schola, katechez\u0119 <strong>stanow\u0105 <\/strong>dla przygotowuj\u0105cych si\u0119 do ma\u0142\u017ce\u0144stwa, czy chrztu dziecka, oraz katechez\u0119 <strong>zawodow\u0105<\/strong> dla wykonuj\u0105cych szczeg\u00f3lnie obecne w parafii zawody jak nauczyciele, kolejarze, lekarze, prawnicy, O.S.P. ogrodnicy , itp.<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em>Nale\u017cy sko\u0144czy\u0107 z wydawaniem \u201efikcyjnych\u201d ocen z religii zr\u00f3wnuj\u0105c wszystkich uczni\u00f3w jedn\u0105 i to zawsze bardzo dobr\u0105 ocen\u0105!. Obni\u017ca to rang\u0119 przedmiotu jakim jest katecheza, zniech\u0119ca do przyk\u0142adania si\u0119 do nauki religii pilnych uczni\u00f3w, o\u015bmiesza katechet\u0119.<\/p>\n<p>Nale\u017ca\u0142oby te\u017c zaprzesta\u0107 powszechnego dzi\u015b wydawania \u201eDyplom\u00f3w\u201d z nauki religii. Na dyplom bowiem trzeba na prawd\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0107 nie tylko chodzeniem na lekcje religii, ale wiedz\u0105 religijn\u0105 potwierdzon\u0105 napisaniem pracy na wyznaczony przez katechet\u0119 odpowiedni temat, prowadzeniem \u017cycia sakramentalnego, zachowaniem, szczeg\u00f3lnie \u017cywym udzia\u0142em w \u017cyciu religijnym parafii itp.<\/p>\n<p>Tylko powa\u017cnie traktowana katecheza parafialna pomo\u017ce uzdrowi\u0107 obecny analfabetyzm religijny, czyli brak wiedzy dotycz\u0105cej prawd wiary, Przykaza\u0144, Ko\u015bcio\u0142a oraz pomo\u017ce zmienia\u0107 styl \u017cycia nie zawsze zgodny z wiar\u0105 katolick\u0105 i nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Nag\u0142o\u015bnienia ko\u015bcio\u0142\u00f3w&#8221;]<\/p>\n<p>Skuteczny przekaz S\u0142owa Bo\u017cego i nauki Ko\u015bcio\u0142a wymaga nie tylko poprawno\u015bci tre\u015bci i formy ze strony kap\u0142ana oraz wyp\u0142ywaj\u0105cych z wiary dyspozycji duchowych s\u0142uchaczy, ale tak\u017ce warunk\u00f3w zewn\u0119trznych umo\u017cliwiaj\u0105cych wiernym s\u0142uchanie i rozwa\u017canie przekazu prawd wiary i moralno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. Chodzi tu na pewno o miejsca siedz\u0105ce, ogrzewanie ko\u015bcio\u0142a w okresie zimowym, dyscyplin\u0119 zachowania zw\u0142aszcza dzieci i stroju w okresie letnim a tak\u017ce s\u0142yszalno\u015b\u0107 tego co m\u00f3wi kaznodzieja.<\/p>\n<p>S\u0142yszalno\u015b\u0107 zale\u017cy od odpowiedniego nag\u0142o\u015bnienia ko\u015bcio\u0142a. Dlatego spraw\u0119 t\u0119 nale\u017cy powierza\u0107 odpowiednim fachowcom od aparatury nag\u0142a\u015bniaj\u0105cej i znaj\u0105cym si\u0119 naprawd\u0119 na akustyce og\u00f3lnej i w zastosowaniu do akustyki danego miejsca, czyli ko\u015bcio\u0142a, placu, sal itp. Cz\u0119sto bowiem nasze ko\u015bcio\u0142y, zw\u0142aszcza o nowoczesnej architekturze s\u0105 nie akustyczne. Dlatego nie mo\u017cna zleca\u0107 nag\u0142o\u015bnienia ko\u015bcio\u0142a \u201edomoros\u0142ym\u201d amatorom urz\u0105dze\u0144 nag\u0142a\u015bniaj\u0105cych czy \u201enaci\u0105gaczom\u201d wyzyskuj\u0105cym naiwno\u015b\u0107 i brak fachowego rozeznania w tym wzgl\u0119dzie ksi\u0119\u017cy. Wa\u017cnym te\u017c momentem w wykonaniu nag\u0142o\u015bnienia miejsca sakralnego jest estetyka urz\u0105dze\u0144 i sposobu ich instalowania w ko\u015bciele. Urz\u0105dzenia nag\u0142a\u015bniaj\u0105ce maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 ko\u015bcio\u0142owi i u\u017cytkownikom a nie szpeci\u0107 go, budzi\u0107 niesmak i niezadowolenie parafian.<\/p>\n<p>Kuria Diecezjalna powinna dysponowa\u0107 adresami firm \u015bwiadcz\u0105cych us\u0142ugi nag\u0142a\u015bniania ko\u015bcio\u0142\u00f3w oraz solidnych, odpowiedzialnych, sprawdzonych i prawdziwych fachowc\u00f3w w tym wzgl\u0119dzie. Nie zawsze wskazany jest du\u017cy, rozbudowany i drogi sprz\u0119t nag\u0142a\u015bniaj\u0105cy; nie zda on egzaminu sprawno\u015bci w ka\u017cdym ko\u015bciele.<br \/>\nNag\u0142o\u015bnienie ko\u015bcio\u0142a powinno si\u0119 uzgadnia\u0107 z odpowiedzialnym za to referentem od spraw technicznych lub \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu w Kurii Diecezjalnej. Nie mo\u017cna te\u017c ulega\u0107 presji sugestii zabiegaj\u0105cych o poparcie r\u00f3\u017cnych firm szukaj\u0105cych za wszelk\u0105 cen\u0119 zbytu na swoje us\u0142ugi.<\/p>\n<p>Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce najlepszy jednak sprz\u0119t nag\u0142a\u015bniaj\u0105cy nie b\u0119dzie sprawny w u\u017cyciu os\u00f3b, kt\u00f3re nie potrafi\u0105 si\u0119 nimi pos\u0142ugiwa\u0107. Zw\u0142aszcza chodzi tu o pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 mikrofonem, kt\u00f3rych trzeba nauczy\u0107 tego zanim b\u0119d\u0105 wyst\u0119powa\u0107 publicznie. Trzeba ich nauczy\u0107, \u017ce nie nale\u017cy:<\/p>\n<p><strong>\u201ezjada\u0107\u201d <\/strong>mikrofonu (mikrofon za blisko ust),<br \/>\n<strong>\u201eba\u0107 si\u0119\u201d<\/strong> mikrofonu ( mikrofon za daleko ust),<br \/>\n<strong>\u201elekcewa\u017cy\u0107\u201d<\/strong> mikrofon (nie zwa\u017ca\u0107 na to urz\u0105dzenie),<br \/>\n<strong> \u201eoszcz\u0119dza\u0107\u201d<\/strong> mikrofon (nie dba\u0107 o to, czy s\u0142uchacze rozumiej\u0105 co si\u0119 im czyta czy m\u00f3wi).<\/p>\n<p>Osoby, kt\u00f3re nie potrafi\u0105 korzysta\u0107 z mikrofonu nie powinny wyst\u0119powa\u0107 publicznie w liturgii mszalnej.<\/p>\n<p>Warto te\u017c zainteresowa\u0107 si\u0119 coraz bardziej obecnym w duszpasterstwie nag\u0142o\u015bnieniem bezprzewodowym, bardzo praktycznym i przydatnym w ko\u015bciele na procesjach, pielgrzymkach czy w innych nabo\u017ce\u0144stwach poza ko\u015bcio\u0142em.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Niedziela \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu&#8221;]<\/p>\n<p>Jednym z najwa\u017cniejszych \u201ej\u0119zyk\u00f3w\u201d wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji a tak\u017ce najskuteczniejszym sposobem ewangelizacji s\u0105 \u015brodki spo\u0142ecznego przekazu. Pos\u0142ugiwanie si\u0119 nimi w duszpasterstwie oraz pouczanie wiernych jak z nich odpowiedzialnie korzysta\u0107 jest dzi\u015b obowi\u0105zkiem duszpasterza zatroskanego o dobro duchowe i materialne powierzonych sobie ludzi ich samych.<\/p>\n<p>Rol\u0119 \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu, zasady korzystania z nich oraz obowi\u0105zki duszpasterza i wiernych w dziedzinie medi\u00f3w przypomina corocznie Niedziela \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu obchodzona w Ko\u015bciele w III Niedziel\u0119 kwietnia, w Polsce za\u015b w III niedziel\u0119 pa\u017adziernika jako zalecenia Soboru Watyka\u0144skiego II:<\/p>\n<p>\u201e Aby skutecznie wesprze\u0107 te r\u00f3\u017cnorodne formy apostolstwa Ko\u015bcio\u0142a odno\u015bnie do \u015brodk\u00f3w przekazu spo\u0142ecznego, winno si\u0119 wyznacza\u0107 we wszystkich diecezjach \u015bwiata, wed\u0142ug uznania biskup\u00f3w, jeden dzie\u0144 roku, w kt\u00f3rym wierni byliby pouczani o swych obowi\u0105zkach w tej dziedzinie, wzywani do modlitwy w tej sprawie oraz do zbierania funduszu na ten\u017ce cel, by go uczciwie obr\u00f3ci\u0107 na utrzymanie i rozwijanie popieranych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 instytucji i przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 w tej dziedzinie, wedle potrzeb katolickiego \u015bwiata.\u201d (Dekret o \u015brodkach spo\u0142ecznego przekazywania my\u015bli, p.18).<\/p>\n<p>Gorliwo\u015b\u0107 duszpasterska dyktuje przed\u0142u\u017cenie Niedzieli \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu na ca\u0142y tydzie\u0144 z odpowiednim programem homiletyczno-katechetycznym i modlitwami w intencji jak najpe\u0142niejszego dost\u0119pu Ko\u015bcio\u0142a do wsp\u00f3\u0142czesnych medi\u00f3w, pos\u0142ugiwania si\u0119 nimi w pracy duszpasterskiej oraz w\u0142a\u015bciwego i odpowiedzialnego korzystania z nich przez wiernych.<\/p>\n<p>Z okazji Tygodnia \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu mo\u017cna zorganizowa\u0107 wystaw\u0119 ksi\u0105\u017cki i prasy religijnej, a tak\u017ce o ile mo\u017cno\u015bci sprz\u0119tu umo\u017cliwiaj\u0105cego przekaz medialny (kiedy\u015b i dzi\u015b), zorganizowa\u0107 projekcje filmu religijnego lub odpowiedniego wyk\u0142adu z wykorzystaniem prze\u017aroczy, dzieci i m\u0142odzie\u017c zaprowadzi\u0107 do Muzeum techniki medialnej (je\u015bli istnieje w okolicy), do Drukarni, Biblioteki, Czytelni, Radia czy Telewizji.<\/p>\n<p>W Niedziel\u0119 rozpoczynaj\u0105c\u0105 Tydzie\u0144 \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu powinno si\u0119 odczyta\u0107 wiernym Or\u0119dzie Papieskie wystosowane na ten w\u0142a\u015bnie dzie\u0144. Or\u0119dzie to powinno by\u0107 tre\u015bci\u0105 kaza\u0144 i modlitw nast\u0119puj\u0105cego Tygodnia \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu. Or\u0119dzie to nale\u017ca\u0142oby r\u00f3wnie\u017c udost\u0119pni\u0107 wiernym w czasopi\u015bmie parafialnym oraz umie\u015bci\u0107, cho\u0107by w skr\u00f3conej formie w gablotce przyko\u015bcielnej.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz Dnia czy Tygodnia \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego przekazu nale\u017ca\u0142oby w spo\u0142eczno\u015bci parafialnej podkre\u015bla\u0107 dzie\u0144 wspomnienia \u015bw. Franciszka Salezego \u2013 patrona dziennikarzy i prasy katolickiej oraz \u015bw. Maksymiliana Mari\u0119 Kolbego jako patrona radia i telewizji. Jest wtedy szczeg\u00f3lniejsza okazja modlitwy za dziennikarzy i pracownik\u00f3w Radia i Telewizji oraz zach\u0119ta do odpowiedzialnego korzystania z ich pracy.<br \/>\nJest te\u017c okazja do u\u015bwiadomienia czytelnikom czasopism i radios\u0142uchaczy a tak\u017ce odbiorc\u00f3w program\u00f3w telewizyjnych o mo\u017cliwo\u015bci a niekiedy konieczno\u015bci ingerowania w to, o czym donosz\u0105 gazety, nadaje Radio, serwuj\u0105 programy telewizyjne za nieodpowiednie sformu\u0142owania, przekr\u0119ty czy k\u0142amstwa lub niemoralne spektakle telewizyjne. Czynny i \u015bwiadomy sprzeciw spo\u0142ecze\u0144stwa wierz\u0105cego wyra\u017cany na pi\u015bmie, w internecie, blogach, telefonicznie itp. Wbrew pesymistycznym opiniom wielu ludzi taka zdecydowana postawa spo\u0142ecze\u0144stwa mo\u017ce skutecznie wp\u0142ywa\u0107 na pohamowanie k\u0142amliwych, krzywdz\u0105cych, niemoralnych i gorsz\u0105cych program\u00f3w, oboj\u0119tnie z czyjej inspiracji i za czyje pieni\u0105dze \u201efabrykowanych\u201d. Ostatecznie spo\u0142ecze\u0144stwo w wi\u0119kszo\u015bci wierz\u0105ce i op\u0142acaj\u0105ce mass-media ma prawo sprzeciwia\u0107 si\u0119 temu co rani jego godno\u015b\u0107 i s\u0142usznie denerwuje.<\/p>\n<p>Niezale\u017cnie od Dnia (Tygodnia) \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu, ale zw\u0142aszcza przy tej okazji trzeba wiernych uczy\u0107 wdzi\u0119czno\u015bci dla Boga za dar mass-medi\u00f3w oraz dla ludzi medi\u00f3w wypraszaj\u0105c im pomoc w odpowiedzialnym pos\u0142ugiwaniu si\u0119 tymi \u015brodkami dla dobra, nigdy dla z\u0142a odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy przecie\u017c utrzymuj\u0105 instytucje medialne.<\/p>\n<p>Podkre\u015bleniem, \u017ce urz\u0105dzenia medialne s\u0105 darem Bo\u017cym i nale\u017cy z nich zgodnie z wol\u0105 Bo\u017c\u0105, dla Jego chwa\u0142y i naszego po\u017cytku duchowego korzysta\u0107 mo\u017ce by\u0107 obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa sprz\u0119tu audiowizualnego w domach parafian podczas corocznej Wizyty Duszpasterskiej (kol\u0119dy). Wypada te\u017c po\u015bwi\u0119ca\u0107 urz\u0105dzenia nag\u0142a\u015bniaj\u0105ce w ko\u015bciele tak bardzo wspomagaj\u0105ce g\u0142oszenie S\u0142owa Bo\u017cego oraz umo\u017cliwiaj\u0105cego wiernym czynne uczestnictwo we Mszy \u015bw. Teksty b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa i po\u015bwi\u0119cenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Dziale <strong> <a href=\"http:\/\/parafie.wsd.rzeszow.pl\/portal\/index.php?module=CMpro&amp;func=viewpage&amp;pageid=297\">Po\u015bwi\u0119cenia i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa niniejszej strony.<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Dziwi\u0107 mo\u017ce obserwowany brak wi\u0119kszego zainteresowania tak wa\u017cnym dzi\u015b duszpasterstwem dotycz\u0105cym \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu. Dlatego konieczno\u015bci\u0105 jest uwra\u017cliwianie ksi\u0119\u017cy na ten temat cho\u0107by przez rejonowe i dekanalne Kongregacje Duchowie\u0144stwa. \u017b\u0105danie konkretnych sprawozda\u0144 z pracy duszpasterskiej dotycz\u0105cej medi\u00f3w oraz mianowanie odpowiednich referent\u00f3w dekanalnych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 inspirowa\u0107 duszpasterstwo w dziedzinie \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu i zaopatrywa\u0107 ksi\u0119\u017cy w odpowiednie materia\u0142y duszpasterskie je\u015bli chodzi o duszpasterstwo medi\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Zako\u0144czenie&#8221;]<\/p>\n<p>Niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 wprost jest pe\u0142ne wyczerpanie zagadnienia \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu w duszpasterstwie. Niemniej poruszone tematy (zapewne nie wszystkie), mog\u0105 pom\u00f3c kap\u0142anom w korzystaniu z nich w pracy duszpasterskiej dla chwa\u0142y Bo\u017cej, po\u017cytku duchowego powierzonych ich opiece wiernych oraz \u015bwiadczy\u0107 o medialnym wizerunku parafii.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>[nextpage title=&#8221;Literatura tematu&#8221;]<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re dokumenty i opracowania dotycz\u0105ce omawianego tematu.<\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\n<strong>Dokumenty ko\u015bcielne<\/strong><\/p>\n<p>Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Dekret o \u015brodkach spo\u0142ecznego przekazywania my\u015bli (Inter mirifica, 1963).<br \/>\nSob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Deklaracja o wychowaniu chrze\u015bcija\u0144skim (Gravissimum educationis, 1965).<br \/>\nJan Pawe\u0142 II, Adhortacja o powo\u0142aniu i misji \u015bwieckich w Ko\u015bciele (Christifideles laici, 1988).<br \/>\nKongregacja ds. Wychowania Katolickiego, Wskazania w sprawie formacji przysz\u0142ych kap\u0142an\u00f3w w dziedzinie \u015brodk\u00f3w przekazu, (Orientations, 1986).<br \/>\nPapieska Rada ds. \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu, Instrukcja duszpasterska: Zjednoczenie i post\u0119p (Communio et progressio, 1971).<br \/>\nPapieska Rada ds. \u015arodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Przekazu, Instrukcja duszpasterska: U progu nowej ery (Aetatis nova, 1992).<\/p>\n<p><strong>Opracowania<\/strong><\/p>\n<p>Adamski F., Model i etyczne aspekty przekazu tre\u015bci religijnych w mass mediach, w : Religia a mass media, Z\u0105bki, 1997, s. 56-62.<br \/>\nAdamski F., Si\u0142a, zakres i skutki oddzia\u0142ywania \u015brodk\u00f3w masowego przekazu w: Ko\u015bci\u00f3\u0142 a Kultura masowa, Krak\u00f3w 1984, s.56-73.<br \/>\nChrapek J., ks., Wsp\u00f3\u0142czesne techniki komunikowania nowym wyzwaniem dla Ko\u015bcio\u0142a, w: Ko\u015bci\u00f3\u0142 a \u015brodki spo\u0142ecznego przekazu, Warszawa 1990, s. 11-19.<br \/>\nCzerwi\u0144ski M., Telewizja i spo\u0142ecze\u0144stwo, Warszawa 1980.<br \/>\nDelmanowicz G., ks.,Internet moralnym wyzwaniem dla cz\u0142owieka II Tysi\u0105clecia w \u015bwietle wybranych dokument\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, Przemy\u015bl 2007.<br \/>\nDyczewski L., ks., Cechy polskich mass medi\u00f3w, Niedziela 1995, nr 32.<br \/>\nFlak\u00f3wna S. Oddzia\u0142ywanie \u015brodk\u00f3w masowego przekazu, Warszawa 1971.<br \/>\nGarrett Th. M., Manipulacja a \u015brodki masowego przekazu, \u201eConcilium\u201d, Pozna\u0144 1972, s. 248-253.<br \/>\nG\u0142owi\u0144ski M., Nowomowa po polsku, Warszawa 1990.<br \/>\nKulbat W., ks., Chrze\u015bcijanin a media, Niedziela 1992, nr 26.<br \/>\nLepa A. bp, Iluzja medi\u00f3w, \u201eNiedziela\u201d 2011, nr 4,Wst\u0119p do artyku\u0142u.<br \/>\nLepa A., bp, Laikat katolicki wobec medi\u00f3w masowych, Wiadomo\u015bci Diecezjalne \u0141\u00f3dzkie, 1974, nr 7-8.<br \/>\nLepa A., bp, Manipulacja w propagandzie antyko\u015bcielnej i jej rzeczywiste cele, \u201eWiadomo\u015bci Archidiecezjalne \u0141\u00f3dzkie\u201d, 1995, nr 6, s. 246-253.<br \/>\nLepa A., bp, Media a postawy, \u0141\u00f3d\u017a 2001.<br \/>\nLepa A. bp, O kabotani\u017amie w mediach, Nasz Dziennik, 2006, nr 117.<br \/>\nLepa A., bp, O prawo cz\u0142owieka do informacji, \u201eZnak\u201d, 1982, nr 3, s. 130-137.<br \/>\nLepa A., bp, \u015awiat manipulacji, Cz\u0119stochowa 1995.<br \/>\nLepa A. bp, Ukryta misja medi\u00f3w publicznych, Nasz Dziennik, 2009, nr 74.<br \/>\nLepa A., bp, szereg artyku\u0142\u00f3w w Wiadomo\u015bciach Archidiecezjalnych \u0141\u00f3dzkich.<br \/>\nNapiera\u0142a S., ks., Wykorzystujmy do ewangelizacji katolickie media, Nasz Dziennik, 2006, nr 54.<br \/>\nPisarczyk E., Dzie\u0144 ludzi medi\u00f3w, \u201eNiedziela\u201d 2011, nr 4.<br \/>\nRomaniuk K. bp, Media \u2013 potrzebne do zbawienia ?, Warszawa 2011<br \/>\nSk\u00f3rzy\u0144ski P., W\u0142adza medi\u00f3w, \u201ePow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 i Praca\u201d, 1993, nr 7-8, s. 7-9.<br \/>\nVolkoff, V., (oprac.) Dezinformacja (t\u0142um. z franc.), Warszawa 1991. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mass media, czyli \u015brodki spo\u0142ecznego przekazu, to wbrew powszechnemu przekonaniu nie tylko prasa, ksi\u0105\u017cka, radio, telewizja, film, ale szereg innych sposob\u00f3w przekazywania informacji i kszta\u0142towania my\u015blenia jednostki oraz opinii spo\u0142ecznej, a tak\u017ce pewne urz\u0105dzenia i instytucje, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 przekaz informacji. W\u0142a\u015bciwie wszelkie dzia\u0142anie cz\u0142owieka jest przekazem innym pewnych informacji, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane w formowaniu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-199","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rozne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.0.1 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Administrator\"\/>\n\t<meta name=\"google-site-verification\" content=\"ygGHmS5xw_y-gDfRzjLH9M5jaEZzrtRFli6VfrAZ9T8\" \/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.0.1\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Wieczernik \u017bywego S\u0142owa | Ks. Adam Klisko\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \u017bywego S\u0142owa\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-03-03T03:00:42+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-07T02:04:35+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \u017bywego S\u0142owa\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#article\",\"name\":\"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \\u017bywego S\\u0142owa\",\"headline\":\"Medialny wizerunek parafii\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/author\\\/eram38\\\/#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/#person\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#articleImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ff506483f111f3132818a235f51843bd8e36959da9c60328a83153b1e158d3c1?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Administrator\"},\"datePublished\":\"2011-03-03T04:00:42+01:00\",\"dateModified\":\"2020-05-07T04:04:35+02:00\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#webpage\"},\"articleSection\":\"R\\u00f3\\u017cne\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/Kategoria\\\/rozne\\\/#listItem\",\"name\":\"R\\u00f3\\u017cne\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/Kategoria\\\/rozne\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"R\\u00f3\\u017cne\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/Kategoria\\\/rozne\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#listItem\",\"name\":\"Medialny wizerunek parafii\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Medialny wizerunek parafii\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/Kategoria\\\/rozne\\\/#listItem\",\"name\":\"R\\u00f3\\u017cne\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/#person\",\"name\":\"Administrator\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#personImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ff506483f111f3132818a235f51843bd8e36959da9c60328a83153b1e158d3c1?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Administrator\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/author\\\/eram38\\\/#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/author\\\/eram38\\\/\",\"name\":\"Administrator\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ff506483f111f3132818a235f51843bd8e36959da9c60328a83153b1e158d3c1?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Administrator\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/\",\"name\":\"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \\u017bywego S\\u0142owa\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/rozne\\\/medialny-wizerunek-parafii\\\/#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/author\\\/eram38\\\/#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/index.php\\\/author\\\/eram38\\\/#author\"},\"datePublished\":\"2011-03-03T04:00:42+01:00\",\"dateModified\":\"2020-05-07T04:04:35+02:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/\",\"name\":\"Wieczernik \\u017bywego S\\u0142owa\",\"description\":\"Ks. Adam Klisko\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ksadamklisko.pl\\\/#person\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \u017bywego S\u0142owa","description":"","canonical_url":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"google-site-verification":"ygGHmS5xw_y-gDfRzjLH9M5jaEZzrtRFli6VfrAZ9T8","miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#article","name":"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \u017bywego S\u0142owa","headline":"Medialny wizerunek parafii","author":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/author\/eram38\/#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/#person"},"image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#articleImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff506483f111f3132818a235f51843bd8e36959da9c60328a83153b1e158d3c1?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Administrator"},"datePublished":"2011-03-03T04:00:42+01:00","dateModified":"2020-05-07T04:04:35+02:00","inLanguage":"pl-PL","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#webpage"},"articleSection":"R\u00f3\u017cne"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ksadamklisko.pl","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/Kategoria\/rozne\/#listItem","name":"R\u00f3\u017cne"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/Kategoria\/rozne\/#listItem","position":2,"name":"R\u00f3\u017cne","item":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/Kategoria\/rozne\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#listItem","name":"Medialny wizerunek parafii"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#listItem","position":3,"name":"Medialny wizerunek parafii","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/Kategoria\/rozne\/#listItem","name":"R\u00f3\u017cne"}}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/#person","name":"Administrator","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#personImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff506483f111f3132818a235f51843bd8e36959da9c60328a83153b1e158d3c1?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Administrator"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/author\/eram38\/#author","url":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/author\/eram38\/","name":"Administrator","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff506483f111f3132818a235f51843bd8e36959da9c60328a83153b1e158d3c1?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Administrator"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#webpage","url":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/","name":"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \u017bywego S\u0142owa","inLanguage":"pl-PL","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/author\/eram38\/#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/author\/eram38\/#author"},"datePublished":"2011-03-03T04:00:42+01:00","dateModified":"2020-05-07T04:04:35+02:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/#website","url":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/","name":"Wieczernik \u017bywego S\u0142owa","description":"Ks. Adam Klisko","inLanguage":"pl-PL","publisher":{"@id":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/#person"}}]},"og:locale":"pl_PL","og:site_name":"Wieczernik \u017bywego S\u0142owa | Ks. Adam Klisko","og:type":"article","og:title":"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \u017bywego S\u0142owa","og:url":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/","article:published_time":"2011-03-03T03:00:42+00:00","article:modified_time":"2020-05-07T02:04:35+00:00","twitter:card":"summary_large_image","twitter:title":"Medialny wizerunek parafii | Wieczernik \u017bywego S\u0142owa"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"199","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2023-04-15 09:39:19","updated":"2023-04-15 09:39:19","seo_analyzer_scan_date":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/ksadamklisko.pl\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/Kategoria\/rozne\/\" title=\"R\u00f3\u017cne\">R\u00f3\u017cne<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tMedialny wizerunek parafii\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/ksadamklisko.pl"},{"label":"R\u00f3\u017cne","link":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/Kategoria\/rozne\/"},{"label":"Medialny wizerunek parafii","link":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/rozne\/medialny-wizerunek-parafii\/"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksadamklisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}